Cận năm học mới, học sinh vùng cao xứ Lạng vẫn mong một cây cầu

Ở lán để tránh vượt sông

Năm học trước, mỗi chiều tan học, hai chị em Dương Thị Bảo Ngọc, học lớp 3 và Dương Thị Thu Thủy, học lớp 1, lại trở về căn lán tạm ở khu Khuổi Màn, thôn Khuổi Luông, xã Quý Hòa.

Căn lán được người dân cho ở nhờ, chỉ đủ kê một chiếc giường, bộ bàn ghế và gian bếp nhỏ ngăn bằng vách nứa. Hai đứa trẻ tự vo gạo, nhóm bếp, đun nước tắm và chăm sóc nhau.

Ở tuổi vẫn cần cha mẹ chở che, các em phải sống xa gia đình để thuận tiện theo học tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và THCS Quý Hòa. Đổi lại, hai chị em không phải hằng ngày vượt sông Bắc Giang bằng bè, mảng tự chế.

Anh Đặng Tăng Thu, Trưởng thôn Khuổi Luông, cho biết khu vực thôn Khuổi Màn cũ gần như không có lối đi nào khác ngoài đường qua sông. Khi nước lũ dâng, bè bị cuốn trôi, người dân bị cô lập, học sinh phải nghỉ học dài ngày.

“Đoạn sông này từng xảy ra nhiều vụ đuối nước thương tâm. Người dân chỉ mong có cầu hoặc ngầm tràn kiên cố để đi lại, làm ăn và đưa trẻ đến trường an toàn”, ông Thu nói.

Theo ông Bế Văn Lý, Chủ tịch UBND xã Quý Hòa, tại điểm dân cư Song Phụ thuộc khu Khuổi Màn và xóm Nà Chỏn, nơi có 22 hộ, người dân và học sinh vẫn phải qua sông bằng bè, mảng tre. Trong 5 năm tính đến thời điểm địa phương thống kê, khu vực này xảy ra 4 vụ tai nạn chết người.

Xã đã khảo sát phương án xây ngầm tràn qua sông Bắc Giang với kinh phí dự kiến khoảng 5 tỉ đồng. Phương án này tiết kiệm hơn cầu vượt sông dài khoảng 90m, ước tính cần 40 tỉ đồng, đồng thời thuận lợi hơn cầu treo trong vận chuyển nông sản.

Tuy nhiên, nguồn lực của xã còn hạn hẹp. Năm 2026, địa phương được phân bổ 2,6 tỉ đồng vốn đầu tư và phải ưu tiên cho đường giao thông nông thôn, công trình thủy lợi, trường học thiết yếu.

Cách Khuổi Màn khoảng 20 phút đi xe, khu Nà Kéo có 116 hộ với 548 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số. Người dân gọi đây là thôn “3 không”: không sóng điện thoại, không nước sạch, không Internet.

Từ tháng 4 đến tháng 11 hằng năm, cầu tre, cầu gỗ do người dân dựng thường bị nước cuốn trôi. Khi ấy, Nà Kéo lại có thêm một “không” - không đường đi lại.

Bè tre chòng chành đưa trẻ đến lớp

Nỗi lo tương tự hiện hữu bên suối Bản Mè, một nhánh của sông Bắc Giang chảy qua xã Thiện Hòa. Mỗi khi mưa lớn, nước dâng cao, chia cắt tuyến đường độc đạo dẫn tới các điểm trường.

Trong đợt bão số 10 năm ngoái, lũ cuốn trôi bè tre, nhiều học sinh mầm non phải ở lại trường, hơn 10 giáo viên không thể trở về nhà.

Cô giáo Nông Thị Châm, giáo viên Trường Mầm non Thiện Hòa, từng phải gửi xe máy bên bờ, bọc cặp sách và tài liệu trong túi nilon rồi nhờ người dân chèo bè qua dòng nước xiết để đến điểm trường Nà Quãng.

“Có những buổi tối, thầy trò phải thắp đèn dầu ngủ lại lớp, nghe tiếng nước gầm ngoài cửa sổ mà ai cũng thấp thỏm”, cô Châm kể.

Nữ giáo viên cũng cho biết khu vực xã Yên Lỗ cũ có 4 điểm trường, trong đó 2 điểm phải đi qua suối Bản Mè. Mỗi khi lũ về, 4 thôn bên kia suối gần như bị cô lập. Có thời điểm, 16 giáo viên phải ăn, ngủ tại trường nhiều ngày.

Theo ông Hoàng Đình Hiển, Chủ tịch UBND xã Thiện Hòa, địa phương đã vận động hỗ trợ hơn vài chục chiếc áo phao và yêu cầu phụ huynh, học sinh mặc mỗi lần qua sông. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp trước mắt.

Năm học mới sắp bắt đầu, nhưng hành trình tìm con chữ của học sinh Khuổi Màn, Nà Kéo và khu vực suối Bản Mè vẫn gắn với bè tre, cầu tạm cùng nỗi lo bị cô lập khi mưa lũ.

Một cây cầu kiên cố không chỉ nối đôi bờ mà còn giúp những đứa trẻ được đến lớp rồi trở về nhà an toàn, thay vì phải sống trong lán tạm hoặc ngủ lại trường giữa tiếng nước lũ.