Đóng BHXH 15 năm hưởng lương hưu và quyền lợi gì?

Luật BHXH năm 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1.7.2025 mang đến nhiều thay đổi đột phá. Điểm nhấn tác động đến hàng triệu người lao động là việc giảm điều kiện thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Chính sách này không chỉ mở rộng cơ hội an sinh mà còn đảm bảo vững chắc nguyên tắc đóng - hưởng.

Giảm năm đóng BHXH, tháo gỡ "điểm nghẽn" để hưởng lương hưu

Trong nhiều năm trước, quy định phải đóng đủ 20 năm BHXH mới đủ điều kiện hưởng lương hưu đã trở thành rào cản lớn. Đặc biệt với những người tham gia muộn, lao động khu vực phi chính thức hoặc có quá trình đóng bị gián đoạn. Không đủ điều kiện nhận lương hưu, nhiều người đành chọn rút BHXH một lần và rời khỏi "lưới an sinh" khi về già.

Việc Luật BHXH năm 2024 giảm thời gian đóng tối thiểu xuống 15 năm đã trực tiếp tháo gỡ "nút thắt" này. Sự điều chỉnh hài hòa giữa mục tiêu mở rộng diện bao phủ và nguyên tắc đóng - hưởng giúp gia tăng đáng kể số người có khả năng nhận lương hưu, bám sát thực tiễn biến động của thị trường lao động Việt Nam.

Đóng 15 năm hưởng lương hưu và quyền lợi đi kèm

Nhiều băn khoăn cho rằng giảm thời gian đóng sẽ làm mức lương hưu thấp đi, giảm tính hấp dẫn của chính sách. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào số tiền nhận hàng tháng là chưa phản ánh đủ giá trị tổng thể.

Quy định đóng BHXH 15 năm hưởng lương hưu mang lại lợi thế cực lớn cho lao động trung niên tham gia muộn, lao động tự do. Thay vì bị "loại khỏi hệ thống", họ vẫn được tích lũy an sinh lâu dài kèm theo các đặc quyền sau:

Thẻ BHYT miễn phí: Người hưởng lương hưu được cấp BHYT suốt thời gian hưởng với mức chi trả khám chữa bệnh cao hơn nhóm tự đóng. Điều này giải quyết gánh nặng chi phí y tế khổng lồ khi tuổi cao, sức yếu.

Chế độ tử tuất nhân văn: Bao gồm trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất cho thân nhân khi người lao động qua đời.

Chống trượt giá: Lương hưu không cố định mà được Nhà nước điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế, đảm bảo giá trị thực trước lạm phát.

Dù mức hưởng ban đầu có thể không cao do thời gian đóng ngắn, nhưng tổng thể các quyền lợi đi kèm biến lương hưu thành phương án bền vững nhất khi về già.

Mở rộng diện bao phủ, giữ vững nguyên tắc thời gian đóng càng dài thì mức lương hưu nhận được càng lớn.

Dù "mở rộng cánh cửa", chính sách vẫn nhất quán với nguyên tắc cốt lõi: Đóng càng cao, thời gian đóng càng dài thì mức lương hưu nhận được càng lớn.

Việc giảm xuống 15 năm không nhằm khuyến khích tham gia ngắn hạn, mà để tạo cơ hội tiếp cận. Người lao động nếu có điều kiện vẫn nên đóng BHXH dài hơn để tối ưu hóa quyền lợi nhận lương hưu tối đa.

Tín hiệu tích cực: Số người rút BHXH một lần giảm mạnh

Quyết sách giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống 15 năm đã phát huy hiệu quả rõ rệt:

Năm 2025 (giai đoạn chuyển tiếp): Số người hưởng BHXH một lần đã giảm 24,43% so với năm 2024.

Trong 2 tháng đầu năm 2026: Con số này tiếp tục giảm 28,29% so với cùng kỳ năm 2025.

Thống kê từ BHXH Việt Nam cho thấy người lao động đang cân nhắc kỹ hơn, chọn ở lại hệ thống để nhận lương hưu thay vì rút một lần.