Gỡ “điểm nghẽn” an toàn thực phẩm từ nguồn gốc đến quản lý chợ đầu mối

Từ tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm vi phạm đến phát triển vùng sản xuất an toàn, ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc, thành phố hướng tới xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm minh bạch, bền vững và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các vi phạm

Thực hiện Kế hoạch số 336/KH-UBND ngày 12-12-2025 của UBND thành phố về khắc phục các điểm nghẽn trong công tác ATTP, ngành nông nghiệp Thủ đô đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Trưởng phòng Chất lượng và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Thị Thu Hằng cho biết, các đơn vị thuộc Sở đã chủ động phối hợp với Công an thành phố, gồm Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường; Phòng An ninh kinh tế và Phòng An ninh chính trị nội bộ tổ chức nhiều đoàn kiểm tra liên ngành, kiểm tra chuyên ngành về chất lượng và ATTP.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, qua kiểm tra 79 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, lực lượng chức năng đã phát hiện 26 cơ sở vi phạm. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành 26 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 811,5 triệu đồng.

Đặc biệt, trong dịp Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán và mùa lễ hội Xuân năm 2026, cũng như trong “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm”, Sở đã chủ trì tổ chức hai đoàn kiểm tra liên ngành cấp thành phố.

Các đoàn đã kiểm tra công tác bảo đảm ATTP tại Ban Chỉ đạo ATTP của 82 xã, phường và kiểm tra trực tiếp 43 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện 28 cơ sở vi phạm; trong đó chuyển UBND 4 phường xử lý 5 hành vi vi phạm của 4 cơ sở, đồng thời ban hành 24 quyết định xử phạt hành chính với tổng số tiền 763,5 triệu đồng.

Cùng với hoạt động thanh tra, công tác cải cách hành chính trong lĩnh vực ATTP tiếp tục được đẩy mạnh.

Từ đầu năm đến nay, Sở đã thẩm định, cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP cho 207 doanh nghiệp sản xuất, sơ chế, chế biến và kinh doanh nông, lâm, thủy sản; tiếp nhận và thực hiện hậu kiểm đối với 2.979 hồ sơ, văn bản thay đổi thông tin tự công bố sản phẩm; tiếp nhận 63 bản cam kết sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản an toàn theo quy định và chỉ định 3 cơ sở kiểm nghiệm phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Việc tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm được xác định là giải pháp quan trọng nhằm lập lại trật tự trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm, đồng thời củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với nông sản Thủ đô.

Xây dựng chuỗi thực phẩm an toàn, minh bạch và bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý ATTP trên địa bàn thành phố vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc cần sớm tháo gỡ.

Một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay là hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý ATTP và truy xuất nguồn gốc thực phẩm dùng chung của thành phố chưa hoàn thiện. Điều này khiến việc kết nối, chia sẻ và liên thông dữ liệu giữa các ngành, các hệ thống quản lý hiện có còn hạn chế. Cùng với đó, ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, cá thể vẫn chưa nghiêm. Tình trạng cố tình vi phạm các quy định về ATTP vẫn diễn ra ở một số nơi.

Đối với hoạt động kinh doanh thực phẩm tại các chợ đầu mối và chợ dân sinh, công tác kiểm soát còn gặp nhiều khó khăn do số lượng tiểu thương kinh doanh nhỏ lẻ chiếm tỷ lệ lớn, hoạt động bán lẻ vẫn phổ biến ngay tại các chợ đầu mối. Điều này gây trở ngại cho việc kiểm soát nguồn gốc và truy xuất sản phẩm.

Theo các chuyên gia, để nâng cao hiệu quả quản lý ATTP, cần giải quyết đồng thời cả hai khâu: nâng cao ý thức chấp hành của người sản xuất, kinh doanh và hoàn thiện hệ thống quản lý số, bảo đảm minh bạch thông tin trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình giám sát, đánh giá nguy cơ và áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro về ATTP trong toàn bộ chuỗi sản xuất, sơ chế, chế biến và kinh doanh nông, lâm, thủy sản. Thành phố sẽ ưu tiên lấy mẫu giám sát theo nhóm nguy cơ, vùng sản xuất, sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và các mặt hàng có nguy cơ cao trong chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ trên địa bàn.

Bên cạnh đó, các lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra chuyên ngành, kiểm tra đột xuất các cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản; đẩy mạnh phối hợp với lực lượng công an, quản lý thị trường và các ngành liên quan để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm. Đặc biệt, Hà Nội sẽ xây dựng kế hoạch phối hợp với các tỉnh, thành phố trong giai đoạn 2026-2030 nhằm nâng cao chất lượng, bảo đảm ATTP và truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản. Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường khảo sát, kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm nông, lâm, thủy sản của Hà Nội với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia; đồng thời phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ hoàn thiện, kết nối các dữ liệu quản lý hiện có vào hệ thống dùng chung của thành phố.

Việc siết chặt quản lý từ gốc, ứng dụng công nghệ số và xây dựng chuỗi thực phẩm minh bạch được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn trong công tác ATTP, bảo vệ sức khỏe người dân và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Thủ đô.

(Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.)