Hướng nghiệp từ sớm giúp học sinh xác định mục tiêu phù hợp

Xác định rõ mục tiêu

Trước những dự kiến thay đổi trong tuyển sinh đại học năm 2027 như bỏ điểm cộng IELTS, giới hạn phương thức xét tuyển, học sinh đứng trước nhiều lựa chọn về các kỳ thi, chứng chỉ và phương thức xét tuyển. Với nhiều em, việc xác định sớm hướng đi, tập trung vào năng lực thực chất được cho là giải pháp giảm áp lực và chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị.

Với Nguyễn Đức Bảo - học sinh lớp 12 Trường THPT Galileo (Hà Nội), chứng chỉ IELTS 7.0 từng là một phần trong kế hoạch chuẩn bị cho tuyển sinh đại học. Nam sinh cho biết, mục đích ban đầu khi học IELTS là để có thể sử dụng chứng chỉ này trong phương thức tuyển sinh của một số trường đại học.

Tuy nhiên, trước những dự kiến thay đổi trong cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ, Bảo cho rằng việc IELTS vẫn được quy đổi là phù hợp với những học sinh đã đầu tư học tiếng Anh. Theo nam sinh, việc không cộng thêm điểm cho những bạn có chứng chỉ cũng là một cách bảo đảm tính công bằng trong tuyển sinh.

Ở góc nhìn của học sinh lớp 11, Đỗ Quốc Lâm - Trường THPT Việt Đức (Hà Nội) - cho rằng, việc xác định rõ kế hoạch có thể giúp học sinh tránh bị quá tải.

Theo Lâm, hiện có nhiều cách để tăng cơ hội vào đại học như thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, sử dụng chứng chỉ... Tuy nhiên, khi phải chuẩn bị cho nhiều phương án, học sinh phải dành thêm nhiều thời gian và chi phí.

Nam sinh cho rằng, khi xác định rõ con đường vào đại học, học sinh sẽ giảm áp lực, giảm thời gian phải học quá nhiều và bớt gánh nặng tài chính cho gia đình.

Hướng nghiệp từ sớm

Dành lời khuyên cho học sinh, cô Nguyễn Minh Phương - giáo viên Tiếng Anh, Trường THPT Galileo (Hà Nội) cho rằng, cần bắt đầu từ một quá trình định hướng đủ sớm. Khi học sinh hiểu mình là ai, có năng lực, sở thích và mong muốn gì, việc lựa chọn cách chuẩn bị cho tương lai sẽ trở nên rõ ràng hơn.

Theo cô Phương, công tác hướng nghiệp và tư vấn tuyển sinh nên bắt đầu từ lớp 10, khi học sinh bắt đầu chương trình THPT và triển khai theo từng giai đoạn.

Từ lớp 10, học sinh được định hướng về bản thân, năng lực, sở thích và tính cách. Lên lớp 11, các em tìm hiểu về thị trường lao động và các ngành nghề. Đến lớp 12, học sinh tập trung sâu hơn vào ngành nghề đã lựa chọn và các phương thức tuyển sinh.

Theo cô Phương, hành trình 3 năm giúp giáo viên có thể tư vấn dựa trên quá trình của học sinh, thay vì chỉ dựa vào một kết quả duy nhất. Khi có thời gian chuẩn bị, các em sẽ chủ động hơn trong việc tiến tới ngành nghề mong muốn.

Khi đã có mục tiêu rõ ràng, học sinh không cần tìm cách “gom” tất cả thành tích, các em có thể lựa chọn những hoạt động nổi bật hoặc chứng chỉ ngoại ngữ phù hợp với định hướng tương lai.

“Vai trò của giáo viên như tôi là giúp các bạn học sinh định hướng và tìm hiểu điều gì là thật sự cần thiết với mình để từ đó các bạn học sinh sẽ đầu tư thời gian hiệu quả hơn” - cô Phương chia sẻ.

Một định hướng rõ ràng từ sớm sẽ giúp mỗi học sinh biết mình cần chuẩn bị gì, tập trung vào đâu và tránh những lựa chọn không thực sự cần thiết cho hành trình phía trước.