Lao động cả đời làm thuê, tuổi già vẫn chưa rời ruộng đồng

Cả đời làm thuê, vẫn chật vật đủ ăn

Ở phường Mỹ Xuyên (TP Cần Thơ), bà Thái Thị Mỹ Nhung (73 tuổi) cũng bắt đầu ngày làm việc từ sáng sớm, như suốt hơn 40 năm qua. Không ruộng đất, không nguồn thu ổn định, cuộc sống của bà gắn liền với những công việc làm thuê: trồng hẹ, trồng hành, làm cỏ, nhổ rau… ai thuê gì làm nấy.

“Nhà tôi không có đất, từ trước tới giờ chỉ đi làm mướn cho người ta”, bà Nhung nói.

Mỗi ngày, bà làm từ 6 giờ sáng đến khoảng 14 giờ. Tiền công dao động từ 180.000 đến 190.000 đồng, tùy nơi quen biết. Thu nhập tuy không cao nhưng cũng đủ để bà trang trải cuộc sống hằng ngày.

Thế nhưng, với người làm thuê như bà, thu nhập không chỉ phụ thuộc vào sức lao động mà còn gắn chặt với tình hình sản xuất của chủ ruộng. Khi mùa màng thuận lợi, việc làm đều đặn; nhưng khi nông sản rớt giá, chủ thua lỗ, người làm công cũng bị ảnh hưởng.

“Chủ ruộng trúng thì mình mừng, mà thất thì mình cũng buồn theo. Nhiều khi họ lỗ quá, mình cũng phải thông cảm”, bà Nhung chia sẻ.

Theo bà Nhung, những năm gần đây, nghề trồng rau ngày càng bấp bênh. Giá nông sản thường xuyên biến động, chi phí sản xuất tăng cao khiến nhiều hộ trồng trọt gặp khó khăn, có thời điểm không đủ bù chi phí.

“Có người phải vay mượn để làm, đến lúc thu hoạch không đủ trả nợ. Thấy vậy cũng xót”, bà nói.

Với bà Nhung, khó khăn của chủ cũng đồng nghĩa với nỗi lo của mình. “Người ta không có tiền thuê thì mình cũng không có việc làm. Thấy người ta cực, mình cũng rầu”, bà bộc bạch.

Dù vậy, khi được hỏi có thấy khổ không, bà Nhung lắc đầu: “Tôi không có khổ. Sáng làm, chiều có tiền là được rồi. Khổ là mấy người làm rẫy kia, nhiều khi trồng rồi phải nhổ bỏ, thấy xót lắm”.

Bà Nhung cho hay, ở tuổi xế chiều, công việc đồng áng không còn dễ dàng. Những ngày ngâm nước để rửa củ cải từ sáng đến chiều, hay cúi lưng nhổ từng bụi rau khiến cơ thể đau nhức. “Nhiều khi mệt quá, ăn cơm không vô, phải mua thuốc uống mới làm nổi”, bà nói.

Thế nhưng, nghỉ ngơi lại là điều bà không muốn nghĩ đến. “Con cái có gia đình, còn lo cho con của nó. Mình còn làm được thì làm”, bà chia sẻ.

Cùng nhổ củ cải với bà Nhung, bà Lức (65 tuổi) cũng đã có hơn 40 năm làm thuê. Từ khi còn là thiếu nữ, bà đã theo mẹ đi lặt hành, lặt hẹ, nhổ cỏ. Đến nay, cuộc sống vẫn chưa có nhiều thay đổi.

“Không có ruộng đất, đi làm công mấy chục năm nay”, bà nói.

Công việc của bà bấp bênh theo mùa vụ. Những ngày vào vụ, bà có thể làm liên tục vài ngày, nhưng sau đó lại nghỉ dài vì không có việc. Thu nhập mỗi ngày chỉ khoảng 100.000 đồng. Những ngày không đi làm cũng đồng nghĩa không có tiền.

Để kiếm thêm, bà nhận lặt hẹ tại nhà. Công việc tưởng chừng nhẹ nhàng nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ. Mỗi kg hẹ được trả khoảng 3.000 đồng. Một buổi làm việc cặm cụi cũng chỉ kiếm được vài chục nghìn đồng.

“Còn sức khỏe thì còn làm, để bớt gánh nặng cho con cháu”, bà Lức khẳng định.

Tuổi 92 vẫn ra đồng mỗi ngày

Ở xã Ngọc Tố (TP Cần Thơ), bà Thị Xênh vẫn giữ thói quen ra ruộng rau mỗi ngày dù hiện nay đã 92 tuổi.

“Ở nhà hoài thì bệnh. Ra ngoài này có gió, có nắng, như tập thể dục, quen rồi”, bà nói.

Bà Xênh cho biết, mỗi ngày từ khoảng 7 giờ sáng, bà đã có mặt ngoài đồng, phụ người con út nhổ cỏ, lặt rau, hái ngò. Công việc kéo dài đến chiều muộn, gần như trọn một ngày dưới nắng gió.

Dáng người nhỏ bé, lưng còng theo năm tháng, nhưng từng động tác của bà vẫn thoăn thoắt, thuần thục như một thói quen.

Bà Xênh chia sẻ, bà bắt đầu gắn bó với nghề trồng rau từ khi ngoài 30 tuổi. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, công việc ấy vẫn không thay đổi. Con cái đã trưởng thành, mỗi người một cuộc sống riêng. Bà ở với người con út nhưng vẫn tự đi bộ ra đồng mỗi ngày.

Khác với bà Nhung và bà Lức, bà Xênh có một mẫu đất trồng rau nên đời sống không quá khó khăn. Tuy vậy, việc ra đồng với bà không chỉ để kiếm thêm thu nhập, phụ giúp con cháu mà còn là thói quen, là nhịp sống giúp bà cảm thấy mình vẫn còn hữu ích.

Thực tế cho thấy, cuộc sống của những lao động lớn tuổi nơi đây cứ thế trôi theo mùa vụ. Hết mùa này đến mùa khác, họ tiếp tục với những công việc quen thuộc ngoài đồng. Có khi phải đi bộ xa đến nơi làm việc, may mắn thì được người quen cho đi nhờ xe.

Theo bà Nhung, hiện nay lớp lao động trẻ ngày càng rời ruộng đồng để tìm việc trong các nhà máy, xí nghiệp. Những công việc nặng nhọc ngoài đồng vì thế dần chỉ còn lại người lớn tuổi.

Những cánh đồng rau vẫn xanh nhưng người làm trên đó ngày càng già đi. Họ ra đồng từ sáng sớm. Làm việc đến chiều muộn. Bám theo mùa vụ, theo từng đợt gieo trồng. Đổi mồ hôi lấy từng đồng công ít ỏi.