Đắk Lắk đưa ra 7 đề xuất mở rộng không gian phát triển kinh tế

Nhiều cơ chế đặc thù chưa phát huy hết hiệu quả

Sáng 30.10, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đắk Lắk tổ chức hội nghị sơ kết việc thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù đối với Buôn Ma Thuột và công bố Quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050.

Phát biểu khai mạc, ông Đỗ Hữu Huy - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh - nhấn mạnh, Buôn Ma Thuột là đô thị trung tâm vùng Tây Nguyên, giữ vai trò động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và khu vực. Tuy nhiên, kết quả thực hiện các cơ chế đặc thù vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế.

Việc công bố quy hoạch cần gắn với huy động nguồn lực, triển khai các dự án trọng điểm, bảo đảm phát triển đồng bộ, bền vững và tạo động lực tăng trưởng mới.

Theo báo cáo tại hội nghị, trong 10 chỉ tiêu chủ yếu được rà soát, có 6 chỉ tiêu đạt và vượt mục tiêu. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 77%, hộ nghèo dưới 0,01%, thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 99,16%; 100% phường, xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế.

Diện tích đất cây xanh công cộng đạt trên 17m²/người. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội giai đoạn 2021-2025 đạt hơn 125.000 tỉ đồng.

Đối với 5 cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 72/2022/QH15, kết quả triển khai chưa đồng đều. Tỉnh đã tính kinh phí tăng thêm 45% định mức chi thường xuyên cho 6 phường, xã, tương đương khoảng 336,38 tỉ đồng/năm.

Giai đoạn 2021-2025, tổng kế hoạch đầu tư công trung hạn cho các dự án liên quan trên địa bàn TP Buôn Ma Thuột (trước đây) đạt hơn 4.500 tỉ đồng.

Tuy nhiên, tỉnh chưa xây dựng đề án phát hành trái phiếu chính quyền địa phương. Dự án phát triển đô thị phía Đông và dọc hành lang suối Ea Nao - Ea Tam đang làm thủ tục đầu tư, với tổng vốn dự kiến khoảng 8.036,5 tỉ đồng.

Chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp chưa phát sinh dự án đủ điều kiện hưởng ưu đãi; việc thu hút chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt chưa đạt kết quả rõ nét.

Từ thực tế trên, tỉnh đề xuất điều chỉnh 3 chính sách về kinh phí tăng thêm 45% định mức chi thường xuyên, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và thu hút nhân tài.

Hai cơ chế về giới hạn dư nợ vay ngân sách tỉnh và điều chỉnh cục bộ quy hoạch được kiến nghị không tiếp tục quy định riêng do đã có pháp luật hiện hành điều chỉnh.

Đề xuất 7 cơ chế mới, mở rộng không gian phát triển

Từ kết quả sơ kết, Đắk Lắk đề xuất Trung ương xem xét 7 cơ chế, chính sách đặc thù mới cho tỉnh sau sắp xếp, tập trung vào 3 nhóm ưu tiên.

Nhóm thứ nhất nhằm tạo nguồn lực và động lực tăng trưởng trực tiếp. Tỉnh đề nghị tiếp tục áp dụng cơ chế tăng định mức chi thường xuyên 45%, đồng thời mở rộng phạm vi thụ hưởng đến hai trung tâm động lực Buôn Ma Thuột - Buôn Hồ, Tuy Hòa - Đông Hòa và 4 xã biên giới đất liền.

Đáng chú ý, tỉnh đề xuất thành lập Khu thương mại tự do Đắk Lắk gắn với cảng Bãi Gốc và Khu kinh tế Nam Phú Yên, kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây với Buôn Ma Thuột và Tây Nguyên.

Tỉnh cũng kiến nghị thành lập Quỹ phát triển hạ tầng và chuyển đổi xanh, huy động các nguồn vốn hợp pháp, ODA và tín dụng xanh.

Nhóm thứ hai tập trung phát triển hạ tầng và công nghệ, gồm Trung tâm dữ liệu, hạ tầng số dùng chung, Trung tâm khoa học - công nghệ và Trung tâm logistics tại Buôn Ma Thuột.

Tỉnh đề xuất thí điểm kinh tế tầm thấp và cơ chế thử nghiệm công nghệ có kiểm soát trong 5 năm, với các ứng dụng UAV vận chuyển hàng hóa, logistics y tế, trí tuệ nhân tạo, bản sao số, truy xuất nguồn gốc và du lịch thông minh.

Nhóm thứ ba hướng đến bảo tồn văn hóa và điều phối phát triển liên vùng. Tỉnh kiến nghị xây dựng Quỹ bảo tồn, phát huy giá trị Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên theo cơ chế phối hợp liên tỉnh. Đồng thời xác định Đắk Lắk là cực tăng trưởng quan trọng, kết nối cao nguyên - duyên hải - biên giới.

Tỉnh cũng đề xuất xây dựng đề án phát triển Đắk Lắk đến năm 2035, tầm nhìn 2050, gắn với cơ chế điều phối hành lang kinh tế Đông - Tây.