Giá điện giảm 2%, chuyên gia đề xuất giám sát để người dân thực sự hưởng lợi

Giá điện giảm, tạo tác động tích cực đến nền kinh tế

Từ ngày 1.11.2026, giá điện được điều chỉnh giảm 2%, được kỳ vọng góp phần giảm áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân, đồng thời hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Trao đổi với Báo Lao Động, TS Nguyễn Trí Hiếu - Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Thị trường Tài chính & Bất động sản Toàn cầu - nhận định, việc giảm giá điện sẽ mang lại những tác động tích cực đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi còn phụ thuộc vào đặc thù từng ngành nghề cũng như lượng điện tiêu thụ.

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, việc giảm giá điện sẽ tạo ra những tác động trực tiếp và gián tiếp đối với nền kinh tế. Trước hết, giá điện giảm giúp các doanh nghiệp sử dụng điện tiết kiệm một phần chi phí sản xuất, kinh doanh. Tiếp đó, khi chi phí đầu vào giảm, giá thành sản phẩm và các chi phí liên quan cũng có điều kiện giảm theo, từ đó tạo ra tác động lan tỏa đến mặt bằng giá cả hàng hóa, dịch vụ.

"Giá điện giảm 2% không có nghĩa là giá hàng hóa sẽ giảm tương ứng 2%. Mức độ tác động phụ thuộc vào tỉ trọng chi phí điện trong từng ngành sản xuất", TS Nguyễn Trí Hiếu phân tích.

Theo ông, những ngành sử dụng nhiều điện như thép, xi măng, dệt may, chế biến, sản xuất giấy, điện tử cùng một số lĩnh vực thương mại, dịch vụ và du lịch có khả năng hưởng lợi rõ nét hơn từ đợt điều chỉnh này.

Đối với các hộ gia đình, vị chuyên gia cho rằng, mức độ hưởng lợi cũng có sự khác biệt tùy theo lượng điện tiêu thụ. Những gia đình sử dụng nhiều điện, đặc biệt tại các đô thị lớn, có thể tiết kiệm được khoản chi phí lớn hơn. Trong khi đó, với những hộ sử dụng ít điện, tác động từ mức giảm 2% có thể không quá rõ rệt.

Cơ chế kiểm soát

Bên cạnh những tác động tích cực, TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở việc điều chỉnh giảm giá điện mà còn là làm thế nào để lợi ích từ chính sách thực sự đến được với người tiêu dùng.

Theo ông, từ khi giá điện được điều chỉnh giảm đến khi người dân thanh toán tiền điện có thể tồn tại những khâu trung gian. Do đó, cần bảo đảm việc giảm giá điện được thực hiện minh bạch, đúng quy định để người dân thực sự được hưởng lợi từ chính sách.

"Tuy nhiên, việc xác định người dân có thực sự được hưởng lợi từ chính sách giảm giá điện hay không là điều không dễ dàng, đặc biệt đối với những trường hợp sử dụng điện thông qua đơn vị trung gian thu tiền", ông Hiếu đánh giá.

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, để kiểm chứng mức giảm thực tế, người dân cần có thông tin cụ thể về lượng điện sử dụng và giá điện áp dụng qua từng kỳ. Tuy nhiên, không phải người tiêu dùng nào cũng có đủ điều kiện và công cụ để thực hiện việc đối chiếu này.

Từ thực tế trên, TS Nguyễn Trí Hiếu đề xuất các cơ quan quản lý cần quan tâm hơn đến việc kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện điều chỉnh giá điện, đặc biệt tại những nơi có đơn vị trung gian thu tiền điện.

"Điều quan trọng là phải có cơ chế kiểm soát để bảo đảm việc giảm giá điện thực sự đến tay người tiêu dùng. Các cơ quan quản lý cần xem xét vấn đề này, thay vì chỉ dừng lại ở việc công bố mức giảm", ông Hiếu nhấn mạnh.

Bên cạnh vai trò của cơ quan quản lý, vị chuyên gia cũng đề cập đến trách nhiệm của các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong việc khảo sát, giám sát quá trình thực hiện chính sách.

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần chủ động tiến hành khảo sát thực tế, làm rõ mức độ thụ hưởng chính sách của người dân, bởi bản thân người tiêu dùng thường gặp khó khăn trong việc tự đo lường và kiểm chứng số tiền điện được giảm.

Ông cho rằng, việc giảm giá điện là tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế, góp phần giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người dân. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, cần bảo đảm mức giảm được thực hiện minh bạch, đúng quy định và lợi ích thực sự đến được với người sử dụng điện cuối cùng.