Giá lithium Trung Quốc giảm 25% vì nỗi lo nhu cầu pin

Hợp đồng tương lai lithium carbonate, dạng tinh chế của lithium được sử dụng trong pin xe điện (EV) và hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS), đã giảm xuống dưới 120.000 nhân dân tệ (17.900 USD)/tấn trên sàn giao dịch Quảng Châu, từ mức hơn 160.000 nhân dân tệ vào đầu tháng.

Đợt giảm này diễn ra sau một năm thị trường lithium Trung Quốc phục hồi mạnh. Các hạn chế nguồn cung tại mỏ, xuất khẩu tăng và nhu cầu từ các hệ thống pin quy mô lớn đã giúp giá lithium tăng đáng kể sau khi chạm đáy vào năm 2025. Một năm trước, giá hợp đồng tại Quảng Châu chỉ khoảng 74.000 nhân dân tệ/tấn.

Tuy nhiên, triển vọng nhu cầu đang trở thành mối lo mới. Adam Megginson, chuyên gia phân tích chính về giá lithium tại Benchmark Mineral Intelligence, cho rằng vấn đề không nằm ở nhu cầu trước mắt mà là khả năng duy trì tiêu thụ trong trung hạn để hấp thụ lượng pin được sản xuất ngày càng lớn.

Tình trạng dư thừa công suất đang là vấn đề đối với ngành pin Trung Quốc. Chính phủ nước này trong tháng 9 đã tạm dừng cấp phép xây dựng các dự án mới, trong khi kế hoạch áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với pin lithium-ion và những khó khăn của nền kinh tế cũng gây sức ép lên triển vọng nhu cầu.

Bên cạnh đó, các rào cản thương mại, đặc biệt tại Liên minh châu Âu, cùng chính sách tiền tệ thắt chặt hơn của Mỹ đang tạo thêm rủi ro cho ngành pin và thị trường lithium.

Một cuộc khảo sát tư nhân về tồn kho tại Trung Quốc hồi đầu tháng cũng gây bất ngờ khi cho thấy lượng hàng dự trữ cao hơn đáng kể so với dự kiến. Diễn biến này làm dấy lên tranh luận về sức khỏe thực sự của nhu cầu lithium. Cổ phiếu Contemporary Amperex Technology (CATL), nhà sản xuất pin xe điện lớn, cũng giảm mạnh, thu hút sự chú ý của thị trường.

Dù vậy, không phải tất cả các chuyên gia đều cho rằng đợt giảm giá hiện nay phản ánh sự thay đổi căn bản về cung - cầu. Ignacio Mehech, Giám đốc điều hành CleanTech Lithium, nhận định diễn biến này phần lớn xuất phát từ tâm lý nhà đầu tư hơn là các yếu tố nền tảng. Theo ông, thị trường vẫn có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong những năm tới.

Jordan Roberts, chuyên gia phân tích cấp cao tại Project Blue, cho biết thị trường xe điện Trung Quốc đang chững lại, trong khi khoảng cách giữa sản lượng pin ESS và lượng pin thực tế được lắp đặt ngày càng lớn. Kỳ vọng nguồn cung lithium dồi dào hơn đến năm 2027 cũng gây sức ép lên giá.

Tuy nhiên, Roberts cho rằng cán cân cung - cầu cơ bản vẫn có thể nghiêng về phía thiếu hụt trong những tháng còn lại của năm. Khi đó, tồn kho tiếp tục giảm, dù với tốc độ chậm hơn, qua đó tạo một phần hỗ trợ cho giá lithium.

Như vậy, sau một năm phục hồi mạnh, thị trường lithium Trung Quốc đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn, khi nhà đầu tư phải cân đối giữa triển vọng nhu cầu pin tăng trưởng và nguy cơ dư thừa công suất trong ngắn hạn.