Ngân hàng trước yêu cầu tái cơ cấu dòng vốn

Dự kiến tăng trưởng tín dụng 15%

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho biết, năm 2026, Ngân hàng Nhà nước dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%, có điều chỉnh tăng, giảm phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế, bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng... Riêng 3 tháng đầu năm 2026, các tổ chức tín dụng phải bảo đảm tốc độ tăng trưởng tín dụng không vượt quá 25% chỉ tiêu cả năm và bảo đảm khả năng cân đối vốn. Trong lĩnh vực bất động sản, cả năm 2026, tốc độ tăng trưởng so với cuối năm 2025 không được vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung so với cuối năm 2025 của tổ chức tín dụng đó.

Tính đến cuối năm 2025, tín dụng toàn hệ thống tăng 2,97 triệu tỷ đồng, đạt quy mô 18,58 triệu tỷ đồng, tương đương mức tăng 19,01% so với cuối năm 2024. Nếu tín dụng năm 2026 tăng trưởng 15%, hệ thống ngân hàng sẽ bơm thêm khoảng 2,787 triệu tỷ đồng, thấp hơn 183.000 tỷ đồng (giảm 4,01%) so với lượng vốn cung ứng ra nền kinh tế trong năm 2025.

Trong năm 2025, các ngân hàng tăng trưởng mạnh tín dụng nhờ mảng bán lẻ, trong đó có cho vay bất động sản. Chẳng hạn như với Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh vượng (VPBank), tín dụng bán lẻ tăng tới 35%; Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) tăng 18,36% (trong đó, tín dụng cá nhân tăng tới 30,8%); Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) tăng trên 16%...

Các chuyên gia nhận định, tăng trưởng của hầu hết các ngân hàng chủ yếu dựa vào tín dụng, trong đó có tín dụng bất động sản. Bởi vậy, nếu năm 2026, đà tăng của tín dụng bị điều chỉnh giảm, tín dụng bất động sản bị “phanh” sẽ khiến một số ngân hàng khó giữ được đà tăng và lãi lớn như năm 2025.

Tuy nhiên, không phải ngẫu nhiên mà Ngân hàng Nhà nước “hãm” tăng trưởng tín dụng và yêu cầu tăng trưởng tín dụng bất động sản không được vượt tốc độ tăng trưởng chung. Vì trên thực tế, tăng trưởng tín dụng bất động sản “nóng” từng để lại “di chứng” nặng nề cho hệ thống ngân hàng nói riêng và cả nền kinh tế nói chung, khi nợ xấu đè nặng. Do đó, cuối năm 2025, khi các chuyên gia cảnh báo tín dụng bất động sản đang tăng nóng và Ngân hàng Nhà nước phát tín hiệu không nới lỏng thêm chính sách tiền tệ, nhiều ngân hàng đã chủ động cơ cấu danh mục.

Thay đổi cơ cấu danh mục

Các ngân hàng thương mại cũng đã có sự chuẩn bị cho sự thay đổi danh mục. Đại diện Techcombank cho biết, từ quý IV-2025, ngân hàng giảm tỷ trọng tài sản liên quan đến bất động sản. Hiện nay, bất động sản chiếm 56% danh mục tín dụng doanh nghiệp và 31% tổng danh mục tín dụng của Techcombank. Ngân hàng đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa tỷ trọng bất động sản về 20-25%.

Các ngân hàng khác cũng có những bước đi cụ thể nhằm giảm phụ thuộc vào tín dụng, đẩy mạnh thu ngoài lãi. Chẳng hạn, Ngân hàng thương mại cổ phần Lộc Phát (LPBank) chuyển dịch mạnh về cơ cấu thu nhập, tỷ trọng thu nhập ngoài lãi trên tổng thu nhập hoạt động đạt 27%, cải thiện đáng kể so với mức 22% của năm 2024. Đà tăng trưởng này được dẫn dắt bởi các hoạt động thu hồi nợ ngoại bảng (tăng 151%) cùng kinh doanh ngoại hối và chứng khoán (tăng 54%).

Tổng Giám đốc Ngân hàng thương mại cổ phần Phương Đông (OCB) Phạm Hồng Hải cho rằng, việc phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng, đặc biệt tín dụng bất động sản trong thời gian dài sẽ khiến hoạt động ngân hàng gặp nhiều rủi ro, nhất là rủi ro nợ xấu, thanh khoản. Do đó, ngân hàng đã có kế hoạch giảm phụ thuộc vào tín dụng từ trước và lấy kinh doanh ngoài lãi làm trọng tâm tăng trưởng trong thời gian tới. Cũng theo ông Phạm Hồng Hải, việc Ngân hàng Nhà nước giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng là cần thiết cho hệ thống ngân hàng, vì khi tăng trưởng dựa quá nhiều vào tín dụng có thể kéo theo rủi ro hệ thống như nợ xấu.

Các chuyên gia nhận định, năm 2026, mô hình tăng trưởng chưa thể dịch chuyển ngay. Nền kinh tế sẽ vẫn phải tăng trưởng dựa vào tín dụng, ngân hàng cũng phải tăng trưởng dựa vào cho vay, trong đó có cho vay bất động sản. Nhưng, câu chuyện chuyển dịch, cơ cấu lại danh mục, kế hoạch sẽ diễn ra bởi đây là bước đi tất yếu khi bất động sản không thể “phình” mãi để giúp các ngân hàng lãi lớn.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng khẳng định, Ngân hàng Nhà nước sẽ theo dõi, đánh giá tình hình tổ chức tín dụng nói chung và tăng trưởng tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản của từng tổ chức tín dụng nói riêng. Nếu tổ chức tín dụng không tuân thủ, Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét giảm trừ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm.

Ngay từ những ngày đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai hoạt động tín dụng tuân thủ đúng quy định pháp luật, phù hợp với năng lực quản trị rủi ro, tình hình thanh khoản và khả năng huy động vốn. Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng tập trung vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng và tỷ trọng dư nợ tín dụng bất động sản trên tổng dư nợ.