Ngành sầu riêng tỉ USD ở Đắk Lắk vướng điểm nghẽn logistics

Trong khuôn khổ Chương trình xúc tiến đầu tư tỉnh Đắk Lắk năm 2026, các chuyên gia, doanh nghiệp tập trung phân tích các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư.

Trong đó vấn đề xây dựng hệ thống logistics đồng bộ được xem là yếu tố quan trọng để thúc đẩy các ngành hàng nông sản chủ lực.

Theo ông Nguyễn Thành Sơn - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Cảng Cát Lái, logistics hiện đại cần được nhìn nhận như một hệ thống thống nhất, trong đó các "mạch máu" giao thông phải được kết nối thông suốt.

Ông Nguyễn Thành Sơn dẫn chứng, nhà đầu tư có thể bỏ ra hàng nghìn tỉ đồng để xây dựng kho bãi thông minh, ứng dụng công nghệ số hay tối ưu chuỗi phân phối nội bộ.

Tuy nhiên, việc mở rộng các tuyến cao tốc, nâng cấp quốc lộ hay xây dựng hành lang kết nối đa phương thức từ đường bộ, đường biển, đường sắt đến hàng không là trách nhiệm cần được Nhà nước và chính quyền địa phương đi trước một bước.

Dẫn chứng như sầu riêng hiện là một trong những cây trồng chủ lực của Đắk Lắk với tổng diện tích khoảng 44.900 ha, trong đó diện tích cho thu hoạch đạt 26.400 ha. Sản lượng ước tính vượt 390.000 tấn, dự kiến mang lại doanh thu khoảng 1,1 tỉ USD.

Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng này là những thách thức lớn về hạ tầng logistics và sự liên kết trong chuỗi giá trị.

Theo ông Nguyễn Thành Sơn, một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là chi phí vận tải và tình trạng thiếu container rỗng.

Sầu riêng tươi Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc hiện phụ thuộc nhiều vào vận chuyển đường bộ qua các cửa khẩu phía Bắc như Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh bằng xe hoặc container lạnh, yêu cầu duy trì nhiệt độ từ 10-15 độ C.

Do địa phương chưa có hệ thống cảng cạn ICD và trung tâm logistics đạt chuẩn, doanh nghiệp phải lấy và trả container rỗng từ các depot tại TP Hồ Chí Minh hoặc khu vực Cái Mép - Vũng Tàu theo quy định của các hãng tàu nước ngoài.

Điều này khiến chi phí vận tải đường bộ tăng cao. Một chuyến xe đầu kéo chạy quãng đường khoảng 400 km có thể phát sinh chi phí trucking lên tới 15 triệu đồng, cao hơn nhiều so với một số khu vực sản xuất nông nghiệp khác.

Theo phân tích của ông Nguyễn Thành Sơn, những hạn chế về logistics khiến doanh nghiệp có xu hướng lựa chọn phương án xuất khẩu sầu riêng tươi bằng đường bộ thay vì đầu tư sâu vào các mô hình xuất khẩu bằng đường biển, đặc biệt là sản phẩm cấp đông.

Để phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng và các sản phẩm nông nghiệp chủ lực, ông Sơn cho rằng Đắk Lắk cần tập trung vào ba nhóm giải pháp gồm: Quy hoạch hạ tầng gắn với dòng hàng thực tế; ưu tiên phát triển hạ tầng đa phương thức; đồng thời vận dụng linh hoạt các mô hình logistics hiệu quả trên thế giới.

Ngày 26.6, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức 2 hội thảo về phát triển khu/cụm công nghiệp gắn với công nghiệp chế biến sâu và logistics liên vùng và hội thảo chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững.

Những hội thảo này sẽ là dịp để chuyên gia, nhà quản lý chia sẻ về những bất cập, thuận lợi trong việc thu hút đầu tư, từ đó có những giải pháp quản lý tốt hơn.