Những hàng hóa nào được đề xuất đưa vào dự trữ chiến lược?

Cụ thể, tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất danh mục và phân công cơ quan quản lý hàng dự trữ chiến lược gồm 8 nhóm.

Thứ nhất, vật tư, thiết bị, hàng hóa chiến lược phục vụ nhiệm vụ quốc phòng do Bộ Quốc phòng quản lý.

Thứ hai, vật tư, thiết bị, hàng hóa chiến lược phục vụ nhiệm vụ quốc phòng do Bộ Công an quản lý.

Thứ ba, lương thực và thực phẩm, vật tư thiết yếu do Bộ Tài chính quản lý.

Thứ tư, nhiên liệu, năng lượng, hóa chất do Bộ Công Thương quản lý.

Thứ năm, tài nguyên, khoáng sản chiến lược, quan trọng; giống cây trồng, vật nuôi do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý.

Thứ sáu, dược phẩm, vật tư y tế, thiết bị y tế; sản phẩm công nghệ y - sinh học tiên tiến do Bộ Y tế quản lý.

Thứ bảy, chip bán dẫn, sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược do Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý.

Thứ tám, sản phẩm nông, lâm, thủy sản; vật tư, thiết bị, hàng hóa có tác động đến sản xuất, đời sống nhân dân trong khu vực, địa bàn quản lý; tài nguyên khoáng sản quan trọng do UBND cấp tỉnh quản lý.

3 tiêu chí xác định hàng dự trữ chiến lược

Theo Bộ Tài chính, khoản 2 Điều 7 Luật Dự trữ quốc gia đã quy định các tiêu chí xác định hàng dự trữ chiến lược. Ngoài các tiêu chí này, Chính phủ được giao quy định thêm các tiêu chí để hình thành hàng dự trữ chiến lược.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các bộ, cơ quan, UBND cấp tỉnh và các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước, Bộ Tài chính đề xuất 3 tiêu chí.

Thứ nhất, hàng hóa có nguồn cung hạn chế, phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài hoặc có nguy cơ bị gián đoạn trong trường hợp xảy ra tình huống bất thường, khủng hoảng.

Thứ hai, hàng hóa có tính đặc thù, chuyên dùng, yêu cầu kỹ thuật cao, phải bảo đảm tính đồng bộ và không có khả năng thay thế trên thị trường trong nước.

Thứ ba, tài nguyên khoáng sản chiến lược, quan trọng đối với các ngành công nghiệp nền tảng, công nghệ cao, năng lượng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh hoặc có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.

Bộ Tài chính cho biết, việc đề xuất các tiêu chí trên được thực hiện trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các bộ, cơ quan, UBND cấp tỉnh và các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước.

Theo cơ quan soạn thảo, các tiêu chí đề xuất phải đáp ứng mục tiêu dự trữ quốc gia quy định tại khoản 2 Điều 2 Luật Dự trữ quốc gia là huy động, khai thác, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế để thực hiện tự chủ chiến lược quốc gia; là công cụ điều tiết thị trường để bảo đảm nền kinh tế vận hành ổn định, hiệu quả theo quy luật thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa.

Các tiêu chí mới cũng phải bảo đảm không trùng lặp với các tiêu chí hàng dự trữ chiến lược đã được quy định tại Luật Dự trữ quốc gia.

Bộ Tài chính cho rằng hàng hóa có mức độ rủi ro về nguồn cung, dễ bị tác động bởi các biến động kinh tế, chính trị, địa chính trị, thiên tai, dịch bệnh, xung đột hoặc các tình huống khẩn cấp khác cần được xem xét để tạo nguồn dự trữ cần thiết, nâng cao khả năng chủ động của Nhà nước trong bảo đảm nguồn cung, hạn chế phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, ổn định kinh tế vĩ mô và an ninh kinh tế.

Đối với vật tư, thiết bị, hàng hóa có tính đặc thù, chuyên dùng, yêu cầu kỹ thuật cao, phải bảo đảm tính đồng bộ và không có khả năng thay thế trên thị trường trong nước, Bộ Tài chính cho rằng việc thiếu hụt có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành, duy trì hoạt động của hệ thống, phương tiện, thiết bị chuyên dụng.

Đối với tài nguyên khoáng sản quan trọng, việc dự trữ nhằm bảo đảm an ninh nguyên liệu, giảm thiểu nguy cơ gián đoạn nguồn cung, nâng cao khả năng tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế; đồng thời bảo đảm nguồn lực cần thiết cho các ngành, lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trong trường hợp thị trường có biến động lớn hoặc xảy ra tình huống bất thường, khủng hoảng.