Tàu chở dầu tê liệt ở eo biển Hormuz, Nga cảnh báo cú sốc dầu toàn cầu

Theo các nguồn tin hàng hải và quan chức khu vực, 3 tàu chở dầu đã bị hư hại ngoài khơi Vùng Vịnh sau khi Mỹ và Israel tiến hành các đợt tấn công nhằm vào Iran, kéo theo các hành động đáp trả. Căng thẳng leo thang khiến hoạt động thương mại đường biển đối mặt nguy cơ trực tiếp.

Iran tuyên bố đã dừng lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến đường biển chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, bao gồm xuất khẩu từ Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Iraq, Kuwait và Iran, cùng khối lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng từ Qatar.

Dữ liệu vận tải biển cho thấy hơn 200 tàu, trong đó có nhiều tàu chở dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), đã thả neo quanh khu vực eo biển Hormuz và vùng biển lân cận chỉ trong vòng 24 giờ qua. Rủi ro chiến sự tăng vọt buộc các chủ tàu phải tạm dừng hành trình, chờ đánh giá tình hình an ninh.

Một tàu chở dầu treo cờ Palau, đang nằm trong diện trừng phạt của Mỹ, đã bị tấn công ngoài khơi bán đảo Musandam của Oman, khiến 4 người bị thương, theo Trung tâm an ninh hàng hải Oman. Nguyên nhân cụ thể chưa được công bố.

Trong khi đó, tàu chở dầu thô MKD VYOM treo cờ Quần đảo Marshall bị một vật thể bắn trúng khi đang di chuyển cách Muscat khoảng 44 hải lý về phía tây bắc. Cơ quan Thương mại Hàng hải Anh cho biết một tàu thương mại chở đầy hàng đã báo cáo xảy ra vụ nổ tại cùng khu vực.

Tại cảng Jebel Ali của UAE, một tàu chở dầu suýt bị trúng mảnh vỡ từ hoạt động đánh chặn trên không trong đêm Iran tiến hành các đợt tấn công nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh. Một tàu tiếp nhiên liệu khác cũng bị hư hại ngoài khơi UAE.

Trước nguy cơ leo thang, Cơ quan Hàng hải Mỹ khuyến cáo các tàu tránh đi qua eo biển Hormuz và toàn bộ khu vực Vịnh Oman do nguy cơ tiếp diễn các cuộc tấn công trả đũa. Cơ quan này cũng yêu cầu tàu treo cờ Mỹ hoặc có liên quan đến Mỹ giữ khoảng cách tối thiểu 30 hải lý với tàu quân sự Mỹ để giảm nguy cơ bị nhận diện nhầm.

Các nguồn tin an ninh đồng thời cảnh báo khả năng xuất hiện thủy lôi trong các tuyến hàng hải hẹp. Hai quan chức Mỹ từng nói rằng lực lượng Iran đã chất thủy lôi lên tàu tại Vùng Vịnh hồi tháng 6, làm dấy lên lo ngại Tehran có thể phong tỏa eo biển.

Giới bảo hiểm dự báo phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh sẽ tăng mạnh khi các nhà bảo hiểm rà soát hợp đồng. Lloyd’s of London hiện đã xếp Iran, Vùng Vịnh và một phần Vịnh Oman vào khu vực rủi ro cao. Dylan Mortimer thuộc công ty môi giới bảo hiểm Marsh ước tính phí bảo hiểm thân tàu tại khu vực Vịnh có thể tăng từ 25% đến 50% trong ngắn hạn.

Cùng lúc, Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo bất kỳ động thái đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz nào cũng có thể gây gián đoạn nghiêm trọng thị trường dầu khí toàn cầu. Nhiều chủ tàu, tập đoàn dầu khí và nhà giao dịch đã tạm dừng vận chuyển dầu thô, nhiên liệu và LNG qua eo biển sau các cuộc tấn công và phản ứng quân sự.

Nga cũng lên án việc sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cùng các thành viên gia đình và quan chức cấp cao, cho rằng đây là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và nguyên tắc quan hệ giữa các quốc gia có chủ quyền. Mátxcơva tuyên bố kiên quyết phản đối các vụ ám sát chính trị nhằm vào lãnh đạo các nước.