Cảnh báo nguy cơ El Nino tồi tệ nhất 140 năm

Giới khí tượng học phát đi cảnh báo về khả năng El Nino quay trở lại trong năm nay với cường độ đặc biệt mạnh, thậm chí có thể trở thành một trong những sự kiện nghiêm trọng nhất trong lịch sử, nếu các dự báo hiện tại trở thành hiện thực. Những tín hiệu ban đầu cho thấy hiện tượng này dường như đã bắt đầu hình thành.

Trong tuần qua, hai cơn bão nhiệt đới gồm bão Maila và bão Sinlaku xuất hiện ở cả hai phía đường xích đạo tại khu vực tây Thái Bình Dương. Hiện tượng này tạo ra các đợt gió tây mạnh, đẩy khối nước ấm dịch chuyển về phía đông - một trong những điều kiện quan trọng thúc đẩy El Nino phát triển.

Theo ông Paul Roundy, nhà khoa học khí quyển tại Đại học Albany (Mỹ), đây có thể là dấu hiệu cho thấy “tiềm năng thực sự của một năm El Nino mạnh nhất trong 140 năm”.

Sự xuất hiện của cặp bão kép nói trên, kết hợp với các đợt gió tây mạnh kéo dài suốt từ đầu năm, đang làm gia tăng đáng kể khả năng El Nino hình thành nhanh chóng. Các dòng nước ấm bất thường tiếp tục lan rộng sau khi La Nina kết thúc, tạo nền tảng thuận lợi cho một chu kỳ khí hậu mới.

Ông Roundy nhận định El Nino có thể phát triển chỉ trong vòng 1 đến 2 tháng tới. Trước đó, một mô hình dự báo khí hậu hàng đầu cũng ước tính có khoảng 62% khả năng một El Nino mạnh sẽ hình thành ngay trong mùa hè năm nay.

Trong hai thập kỷ qua, El Nino gần như trở thành “từ khóa” gắn liền với thời tiết cực đoan. Hiện tượng này xảy ra khi các quy luật thông thường về nhiệt độ, dòng hải lưu và khí quyển trên Thái Bình Dương bị xáo trộn, thường lặp lại theo chu kỳ từ 2 đến 7 năm. Khi đó, các luồng gió thay đổi, kéo theo lượng ẩm lớn di chuyển về phía đông, làm gia tăng mưa bão tại nhiều khu vực.

Sự trở lại lần này thậm chí được một số chuyên gia gọi là “siêu El Nino” hay “El Nino Godzilla”, hàm ý mức độ tàn phá có thể rất lớn. Đối với bang California (Mỹ), kịch bản xấu có thể bao gồm các đợt bão mùa đông dữ dội, lũ lụt diện rộng và xói mòn bờ biển nghiêm trọng trong mùa 2026-2027.

Thông thường, tác động của El Nino tại California thể hiện rõ nhất vào mùa đông, với mưa lớn, tuyết dày và thủy triều dâng cao. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, hiện tượng này năm nay còn có thể góp phần đẩy nắng nóng, nhiệt độ toàn cầu lên mức kỷ lục mới.

Dù vậy, các chuyên gia cũng cảnh báo không nên kỳ vọng El Nino sẽ giải quyết tình trạng hạn hán kéo dài tại miền Tây Nam nước Mỹ. Theo dữ liệu từ Drought.gov, khu vực này đã trải qua gần 6 năm khô hạn liên tục, và cần hơn 1 năm mưa lớn để phục hồi nguồn nước tại các hồ chứa, sông suối và tầng ngậm nước.

Ông Philip Gonsalves, nhà khí tượng học thuộc Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia Mỹ tại San Diego, lưu ý rằng dù các dấu hiệu đang rõ ràng hơn, nhưng El Nino không phải lúc nào cũng phát triển đúng như dự báo.

“Có rất nhiều yếu tố chi phối lượng mưa theo mùa, vì vậy chưa thể chắc chắn kịch bản El Nino mạnh sẽ xảy ra”, ông nói.