Điều gì xảy ra với cơ thể khi bạn không tập thể dục đủ

Trong nhịp sống hiện đại, lối sống ít vận động ngày càng phổ biến, đặc biệt ở nhóm làm việc văn phòng. Theo các chuyên gia y tế, không tập thể dục đủ không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn tác động sâu rộng tới sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Bài viết của Aubrey Bailey, chuyên gia vật lý trị liệu (Hoa Kỳ), đăng ngày 4.1.2026, chỉ ra hàng loạt hệ quả rõ rệt khi cơ thể thiếu vận động trong thời gian dài.

Cơ thể suy yếu dần từ xương khớp đến cơ bắp

Một trong những biểu hiện sớm nhất của việc ít vận động là cứng khớp và giảm linh hoạt. Hoạt động thể chất thường xuyên giúp duy trì phạm vi chuyển động, giảm đau và hạn chế nguy cơ chấn thương. Khi không vận động, các khớp dễ trở nên “ì”, khiến sinh hoạt hằng ngày khó khăn hơn.

Bên cạnh đó, tăng cân là hệ quả phổ biến nếu lượng năng lượng nạp vào vượt quá mức tiêu hao. Dù cân nặng còn chịu ảnh hưởng của quá trình trao đổi chất, bệnh lý nền hay thuốc điều trị, nhưng tập thể dục đều đặn vẫn là trụ cột quan trọng trong kiểm soát cân nặng.

Ít vận động cũng khiến cơ bắp yếu đi và teo nhỏ. Theo các nghiên cứu, từ khoảng 30 tuổi, người trưởng thành bắt đầu mất từ 3 - 5% khối lượng cơ mỗi thập kỷ do lão hóa. Việc không tập luyện càng đẩy nhanh quá trình này, đặc biệt ở người làm việc nhiều giờ trước máy tính. Các chuyên gia khuyến nghị nên tập các bài tăng cường sức mạnh cho toàn bộ nhóm cơ chính ít nhất hai lần mỗi tuần.

Không chỉ cơ, xương cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Tập thể dục, nhất là các bài chịu trọng lượng như đi bộ, chạy bộ, leo cầu thang, giúp kích thích xương tạo mô mới. Ngược lại, lối sống ít vận động làm tăng nguy cơ loãng xương, khiến xương yếu và dễ gãy khi tuổi cao.

Ảnh hưởng lâu dài đến miễn dịch, tinh thần và bệnh mạn tính

Theo Tiến sĩ Edward Laskowski, chuyên gia y học thể thao tại Mayo Clinic (Hoa Kỳ), tập thể dục thường xuyên giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. “Những người duy trì vận động đều đặn có xu hướng hồi phục nhanh hơn sau các bệnh nhiễm trùng như cúm hay viêm phổi", ông cho biết.

Ngược lại, người ít vận động thường mất nhiều thời gian hồi phục khi ốm. Đồng thời, thiếu vận động còn làm tăng mức căng thẳng, bởi hoạt động thể chất giúp giải phóng endorphin, chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác dễ chịu và làm giảm hormone cortisol liên quan đến stress.

Về lâu dài, không tập thể dục còn khiến cơ thể thiếu năng lượng, ngủ kém chất lượng. Tập luyện đều đặn giúp tim và phổi hoạt động hiệu quả hơn trong việc đưa oxy đến cơ bắp, từ đó tăng sức bền và cải thiện giấc ngủ. Tuy nhiên, tập quá sát giờ đi ngủ có thể gây khó ngủ do cơ thể vẫn trong trạng thái hưng phấn.

Đáng lo ngại hơn, lối sống ít vận động làm tăng nguy cơ té ngã, nhất là ở người cao tuổi do suy giảm thăng bằng và sức mạnh cơ. Hệ quả có thể là gãy xương, chấn thương đầu hoặc thậm chí tử vong.

Theo các nghiên cứu dịch tễ, người ít vận động có nguy cơ cao mắc nhiều bệnh mạn tính như tiểu đường type 2, hội chứng chuyển hóa, bệnh tim mạch, đột quỵ, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu. Ngoài ra, tập thể dục thường xuyên còn giúp giảm nguy cơ một số loại ung thư như ung thư đại tràng, vú, phổi và nội mạc tử cung.