Bất chấp lệnh cấm, cơ sở tái chế giấy không phép vẫn hoạt động

Dây chuyền tái chế giấy không phép

Theo ghi nhận của PV thời điểm cuối tháng 5.2026, bên trong dãy nhà xưởng được quây tôn kiên cố nằm trong khu đất của Hợp tác xã (HTX) Giấy Phù Ninh, xã Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ hoạt động sản xuất, tái chế giấy đang diễn ra rầm rộ.

Ống khói từ nhà xưởng với luồng khói trắng, có lúc đen đặc kèm mùi khét lẹt bao trùm khu dân cư. Dưới đất mùi hôi thối tỏa ra từ những bể nước thải trong quá trình sản xuất, tái chế giấy có thể cảm nhận rõ.

Bên ngoài những dãy nhà xưởng, nhiều kiện giấy phế liệu là nguyên liệu đầu vào cho việc tái chế giấy được tập kết, chất cao thành đống. Bên trong, máy móc cùng công nhân hoạt động hết công suất.

Cách dãy nhà xưởng gần 200m, bà N. (người dân Khu 2, xã Phù Ninh) cho biết, khói và mùi từ hoạt động tái chế giấy khiến người dân rất khó chịu, đặc biệt là vào những ngày thời tiết nắng nóng.

"Nhiều lúc khói xả thải um cả lên, mùi thì vừa hôi vừa khét, trời mà không có gió, khói không bay đi được thì cả xóm phải chịu", bà N. cho hay.

Nhìn về phía ống khói đang xả thải mỗi ngày, bà H. (Khu 2, xã Phù Ninh) bức xúc: "Ô nhiễm lắm, dân chả biết kêu ai. Cũng có làm đơn đến xã, nói mãi rồi nhưng đâu lại vào đấy".

Ngày 8.8.2025, UBND xã Phù Ninh đã ra Quyết định số 117/QĐ-XPHC xử phạt 320 triệu đồng đối với HTX Giấy Phù Ninh vì hành vi xả thải khi chưa được cấp giấy phép môi trường, đồng thời đình chỉ hoạt động sản xuất trong 4,5 tháng.

Đến nay, dây chuyền sản xuất, tái chế giấy tại HTX Giấy Phù Ninh vẫn chưa được cấp phép môi trường. Điều đó đồng nghĩa, cơ sở này không được phép hoạt động, xả thải dù dưới bất kỳ hình thức nào.

Ngày 21.5, trao đổi với PV Báo Lao Động, ông Nguyễn Đức Tài - Chủ tịch UBND xã Phù Ninh cho biết, cơ sở sản xuất tái chế giấy trong HTX Giấy Phù Ninh hiện đang trong giai đoạn khắc phục, hoàn thiện các giấy phép theo quyết định xử phạt hành chính.

"Các cơ quan chức năng của tỉnh cũng đã kiểm tra, làm việc với HTX Giấy Phù Ninh và yêu cầu đơn vị này hoàn thiện các thủ tục về xây dựng, môi trường theo đúng quy định của pháp luật. Khi nào hoàn thiện và được các cấp có thẩm quyền cấp phép mới được hoạt động", ông Nguyễn Đức Tài thông tin.

Khi phóng viên cung cấp thông tin về việc HTX vẫn đang hoạt động, Chủ tịch UBND xã Phù Ninh cho biết: "Chúng tôi sẽ cho cán bộ chuyên môn kiểm tra ngay".

Theo tài liệu có được, ngày 7.5.2026, UBND xã Phù Ninh đã có văn bản số 528 gửi UBND tỉnh Phú Thọ và Sở Xây dựng xin ý kiến về xử phạt vi phạm hành chính và biện pháp buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp theo Điều 84, Nghị định 16/2022/NĐ-CP đối với HTX Giấy Phù Ninh.

Trong quá trình xem xét hồ sơ điều chỉnh quy hoạch tổng mặt bằng, UBND xã Phù Ninh phát hiện có một số công trình đã xây dựng tại HTX Giấy Phù Ninh nhưng không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng theo quy định với tổng diện tích gần 6.700m2.

Các công trình đã xây dựng đều thuộc đối tượng phải lập hồ sơ xin cấp phép xây dựng theo quy định của Luật Xây dựng năm 2003, tuy nhiên HTX Giấy Phù Ninh đã không lập hồ sơ xin cấp giấy phép.

Lãnh đạo hợp tác xã lý giải: Chỉ chạy thử máy

Theo Nghị định số 05/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, sản xuất tái chế giấy thuộc nhóm ngành nghề có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, bắt buộc phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường và được cơ quan có thẩm quyền cấp phép trước khi hoạt động.

Tại cuộc làm việc với PV, ông Lê Văn Bính - Trưởng Ban Quản trị HTX Giấy Phù Ninh thừa nhận, hợp tác xã đang trong thời gian phải dừng hoạt động để khắc phục, hoàn thiện các thủ tục về môi trường theo quyết định xử phạt hành chính.

"Đúng theo quy định thì chúng tôi vẫn phải dừng hoạt động đến khi hoàn thiện báo cáo đánh giá tác động môi trường, có được giấy phép môi trường, thực tế thời gian vừa qua chỉ là hoạt động chạy thử máy móc", ông Bính cho hay.

Khi PV đặt câu hỏi việc chạy thử hệ thống dây chuyền, máy móc có được cơ quan chức năng cấp phép, ông Bính cho biết: "Chúng tôi có xin phép xã chạy thử nhưng chưa được đồng ý".

Cũng theo lãnh đạo HTX Giấy Phù Ninh, hiện tại hợp tác xã đang liên kết với một đơn vị ở Bắc Ninh để lắp đặt, cải tiến và vận hành dây chuyền sản xuất tái chế giấy.

Theo lý giải của lãnh đạo HTX Giấy Phù Ninh, việc vận hành dây chuyền sản xuất, tái chế giấy tại đây chỉ là "chạy thử", nhưng quan sát hàng tấn giấy phế liệu tập kết từ ngoài sân cho đến trong nhà xưởng cùng những cuộn giấy thành phẩm chất đống vừa mới ra lò thì có thể thấy, đây không đơn thuần chỉ là "chạy thử".

Trong khi đó, toàn bộ các dây chuyền phục vụ sản xuất, tái chế giấy tại đây đều đã cũ kỹ, han gỉ thậm chí đã bị khai tử, thải loại ở các địa phương khác. Thực tế đó cho thấy, nguy cơ ô nhiễm môi trường từ hoạt động tái chế phế liệu đang có chiều hướng dịch chuyển từ nơi này tới nơi khác.

Theo Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ), đơn vị này tiếp nhận hồ sơ của HTX Giấy Phù Ninh và đã trả lại vì không đáp ứng điều kiện theo quy định. Đồng thời đề nghị UBND xã Phù Ninh tăng cường giám sát chặt chẽ hoạt động của cơ sở này.