Hà Nội tìm lời giải cho những điểm ngập kéo dài

Trước áp lực từ thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu, TP Hà Nội đang triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao năng lực tiêu thoát nước, kiểm soát các điểm ngập kéo dài, kết hợp đầu tư công trình khẩn cấp với quy hoạch dài hạn và nghiên cứu mô hình “thành phố bọt biển”.

Các công trình khẩn cấp phát huy hiệu quả bước đầu

Theo đánh giá từ Sở Xây dựng Hà Nội, tình trạng ngập tại một số điểm nóng từng thường xuyên úng ngập như Võ Chí Công, Mỹ Đình, Ngoại giao đoàn, Resco, Ecohome, Tây Hồ Tây và dọc Đại lộ Thăng Long đã được cải thiện. Trong điều kiện mưa thông thường, mức ngập tại một số khu vực giảm còn khoảng 15-20cm, nước rút sau khoảng 30 phút kể từ khi tạnh mưa.

Một trong những công trình đáng chú ý là dự án cải tạo kênh Thụy Phương. Công trình góp phần cải thiện tình trạng ngập tại khu đô thị Resco, đồng thời tăng khả năng tiêu thoát nước cho các khu vực Đông Ngạc, Ecohome và Ngoại giao đoàn. Tuyến kênh còn có vai trò bổ cập nước cho sông Tô Lịch, hỗ trợ điều tiết dòng chảy giữa các hệ thống thoát nước.

Theo ông Nguyễn Đức Hưng - Giám đốc Trung tâm Quản lý Hạ tầng kỹ thuật Hà Nội (Sở Xây dựng Hà Nội), trước đây, khi xuất hiện mưa lớn với cường độ 70-100mm/giờ, thành phố ghi nhận tới 71 điểm úng ngập cục bộ, trong đó khoảng 40 điểm nằm trên các tuyến phố chính.

Để từng bước khắc phục tình trạng này, TP Hà Nội đã triển khai 10 dự án đầu tư khẩn cấp, gồm 5 dự án thoát nước và 5 hồ điều hòa.

Nhóm công trình thoát nước giúp tăng năng lực tiêu thoát thêm 33m³/giây, nâng công suất thoát nước toàn thành phố lên hơn 23% so với quy hoạch. Trong khi đó, 5 hồ điều hòa gồm Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2 và Thụy Phương được đưa vào khai thác, góp phần nâng tổng diện tích hồ điều hòa toàn đô thị lên khoảng 1.100ha.

Cùng với đầu tư hạ tầng, TP Hà Nội đẩy mạnh nạo vét sông, mương, bảo dưỡng các trạm bơm và xây dựng 4 kịch bản phân luồng giao thông ứng với tình trạng ngập tại 141 vị trí xung yếu.

Hướng tới giải pháp chống ngập dài hạn

Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, về trung và dài hạn, TP Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thoát nước theo quy hoạch, tập trung vào các công trình đầu mối tại lưu vực tả Nhuệ, hữu Nhuệ, Long Biên, Hà Đông và khu vực phía Tây.

Bên cạnh việc phát triển hệ thống cống, kênh dẫn và trạm bơm, thành phố định hướng nghiên cứu áp dụng mô hình “thành phố bọt biển” tại các khu đô thị mới. Theo mô hình này, không gian đô thị được thiết kế để tăng khả năng giữ, thấm, điều tiết và tái sử dụng nước mưa, thay vì chủ yếu dựa vào việc thu gom rồi xả nước ra khỏi khu vực.

TP Hà Nội cũng nghiên cứu hạ thấp cao độ một số khu vực thảm thực vật tại các công viên như Thống Nhất, Thủ Lệ và Ba Mẫu nhằm tăng khả năng thu gom, trữ nước mưa, giảm áp lực cho hệ thống thoát nước khi xảy ra mưa lớn.

Tuy nhiên, việc áp dụng mô hình này tại khu vực nội đô lịch sử đặt ra nhiều thách thức. Mật độ xây dựng cao, điều kiện địa chất và khả năng thấm nước hạn chế khiến việc bố trí không gian trữ nước cần được tính toán kỹ lưỡng. Việc tận dụng hệ thống cống, bể ngầm làm không gian trữ nước cũng đòi hỏi giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Trong bối cảnh mưa lớn cực đoan có xu hướng gây áp lực ngày càng lớn lên hạ tầng đô thị, việc kết hợp các công trình chống ngập cấp bách với quy hoạch thoát nước tổng thể được xem là hướng đi quan trọng của Hà Nội.

Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác duy tu, bảo dưỡng hệ thống thoát nước và tổ chức giao thông tại các điểm ngập cần được triển khai thường xuyên, nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến việc đi lại, sinh hoạt của người dân.