Kênh dài nhất TPHCM dần hồi sinh sau hơn 3 năm cải tạo

Chiều 22.7, trên tuyến đường ven kênh Tham Lương - Bến Cát, ông Trần Văn Sơn (56 tuổi, phường Gò Vấp) thong thả đạp xe như thói quen mỗi ngày.

Với ông, đây không chỉ là cách rèn luyện sức khỏe mà còn là dịp chứng kiến sự đổi thay của dòng kênh từng bị người dân ví như "kênh chết".

"Hơn 3 năm trước, chẳng ai nghĩ nơi này có ngày đẹp như vậy" - ông Sơn vừa đạp xe vừa nhìn về mặt nước đã trong xanh hơn trước.

Người đàn ông gắn bó nhiều năm với khu vực nhớ lại, trước đây hai bên bờ kênh chỉ là những lối đi nhỏ hẹp, cỏ dại mọc um tùm. Mỗi khi mưa xuống, đường lầy lội, trơn trượt; mùa nắng thì bụi mù.

Dưới lòng kênh, lục bình phủ kín, rác thải từ chai nhựa, thùng xốp, xà bần đến xác động vật nổi lềnh bềnh, bốc mùi hôi nồng nặc. "Trước đây, ít ai muốn dừng chân bên dòng kênh. Giờ đây, khung cảnh ấy chỉ còn trong ký ức" - ông Sơn nói.

Sau hơn 3 năm thi công, nhiều đoạn của dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên đã khoác lên diện mạo mới. Bờ kè kiên cố, lan can đồng bộ, mặt đường nhựa rộng rãi khiến khu vực trở thành điểm sinh hoạt cộng đồng của người dân.

Mỗi buổi chiều, tuyến đường ven kênh nhộn nhịp người chạy bộ, đạp xe, đưa con đi dạo hay đứng ngắm mặt nước, tận hưởng không khí mát mẻ.

Chiều nào cũng vậy, ông Nguyễn Hồng Công (75 tuổi, phường An Nhơn) đều đi bộ tập thể dục dọc tuyến kênh. Người đàn ông đã sống hơn nửa thế kỷ bên dòng kênh này cho biết chưa bao giờ nghĩ sẽ có ngày được tập thể dục trên một tuyến đường khang trang, sạch đẹp như hiện nay.

Ông kể, nhiều chục năm trước, nước kênh còn trong, cá tôm dồi dào, người dân ven kênh sống nhờ nguồn thủy sản tự nhiên, trẻ em thường tắm sông mỗi chiều.

Thế nhưng quá trình đô thị hóa khiến nước thải và rác sinh hoạt liên tục đổ xuống, dòng kênh dần ô nhiễm. Mặt nước chuyển màu đen, cá tôm biến mất, còn người dân cũng dần quay lưng với con kênh từng gắn bó.

"Giờ có dự án cải tạo, cả khu vực thay đổi hẳn. Đường sá khang trang, môi trường sạch sẽ, không khí cũng thoáng đãng hơn rất nhiều" - ông Công chia sẻ.

Kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên dài gần 32 km, là tuyến kênh dài nhất TPHCM, chảy qua 17 phường, xã từ phía Tây đến phía Bắc thành phố.

Năm 2023, dự án cải tạo môi trường và xây dựng hạ tầng dọc tuyến kênh được khởi công với tổng vốn hơn 8.200 tỉ đồng, sau đó điều chỉnh lên hơn 9.000 tỉ đồng.

Dự án gồm xây dựng kè bê tông hai bờ, nạo vét lòng kênh, làm đường ven kênh rộng 8 - 12 m, hệ thống thoát nước, chiếu sáng, cây xanh, 12 bến thuyền và 3 cây cầu kết nối.

Theo ông Võ Viết Cường - Phó Trưởng Ban Dự án 4 (Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM), cả 10 gói thầu xây lắp đang được triển khai đồng loạt.

Đến nay, giá trị nghiệm thu đạt khoảng 69,52%, khối lượng thi công thực tế đạt hơn 79%. Hạng mục kè bờ bằng cừ SW cùng hệ thống cống, cửa xả đã hoàn thành khoảng 98%; riêng hạng mục đường giao thông và hạ tầng đạt khoảng 59%.

Hiện toàn tuyến đã thông xe khoảng 37,5 km. Nhiều đoạn đã hoàn thiện mặt đường, vỉa hè, cây xanh và kết nối với hạ tầng hiện hữu để người dân sử dụng.

"Dự án đang được các đơn vị tăng tốc thi công, phấn đấu hoàn thành vào cuối năm nay. Nhiều đoạn hoàn thiện đã phát huy hiệu quả, giúp người dân có thêm không gian sinh hoạt, đồng thời góp phần thay đổi diện mạo đô thị của thành phố" - ông Cường cho biết.