Mỹ muốn được chia phần tài nguyên Greenland, viện lý do bảo vệ quân sự

Washington đang gia tăng sức ép chiến lược tại Bắc Cực khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance công khai cho rằng Mỹ xứng đáng nhận một phần tài nguyên thiên nhiên của Greenland như sự “đền đáp” cho việc bảo vệ quân sự hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch này.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn kênh Newsmax, ông Vance khẳng định “sức mạnh của Mỹ” là yếu tố duy nhất ngăn chặn các mối đe dọa từ bên ngoài đối với Greenland. Theo ông, việc Mỹ hiện diện quân sự tại đây không chỉ nhằm bảo vệ hòn đảo mà còn bảo đảm an ninh cho chính nước Mỹ.

“Chúng tôi muốn chia sẻ sự giàu có của khối đất tuyệt đẹp này - nơi có rất nhiều khoáng sản và tài nguyên - những thứ mà về bản chất chúng tôi đang bảo vệ” - ông Vance nói.

Phó Tổng thống Mỹ đặt câu hỏi: “Điều gì ngăn Nga hay Trung Quốc kiểm soát Greenland? Có phải là sức mạnh của Đan Mạch không? Tôi rất yêu mến Đan Mạch, nhưng không. Đó là sức mạnh của Mỹ”.

Ông Vance cũng nhấn mạnh Bắc Cực có ý nghĩa chiến lược sống còn với Washington. Theo lập luận của ông, nếu Mỹ không kiểm soát được khu vực này, “toàn bộ hệ thống phòng thủ tên lửa của chúng ta có thể bị bất ổn”, khiến người dân Mỹ “kém an toàn hơn”.

Những phát biểu gây tranh cãi trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố một “khuôn khổ thỏa thuận” về Greenland đã được đặt lên bàn đàm phán.

Theo ông Trump, khuôn khổ này được xây dựng sau các cuộc trao đổi với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte và sẽ giúp Mỹ có “toàn quyền tiếp cận quân sự mà chúng tôi mong muốn” tại hòn đảo Bắc Cực.

Theo các thông tin được tiết lộ, đề xuất của Washington có thể bao gồm việc trao cho Mỹ các “khu vực căn cứ có tính chủ quyền” trên lãnh thổ Greenland, đồng thời đẩy nhanh quyền khai thác các khoáng sản chiến lược, đặc biệt là đất hiếm - nguyên liệu then chốt cho công nghiệp quốc phòng và công nghệ cao.

Greenland từ lâu được xem là “mỏ vàng địa chính trị” với trữ lượng lớn đất hiếm, uranium và nhiều khoáng sản quan trọng khác, trong khi vị trí địa lý của hòn đảo này mang ý nghĩa then chốt đối với kiểm soát tuyến đường hàng hải và hệ thống cảnh báo sớm tên lửa ở Bắc Cực.

Tuy nhiên, lập luận của Washington dựa trên “nguy cơ Nga - Trung Quốc” đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ các bên liên quan. Cả Mátxcơva và Bắc Kinh đều nhiều lần công khai phủ nhận bất kỳ ý định nào nhằm chiếm đóng hay kiểm soát Greenland.

Tổng thống Nga Vladimir Putin từng khẳng định vấn đề Greenland “hoàn toàn không liên quan đến chúng tôi”, trong khi Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết Washington “nhận thức rất rõ” rằng Nga và Trung Quốc không có kế hoạch như vậy.

Về phía Trung Quốc, Bắc Kinh cũng lên tiếng chỉ trích việc Mỹ sử dụng Nga và Trung Quốc như một “cái cớ” để mở rộng hiện diện và ảnh hưởng tại Bắc Cực, cho rằng đây là cách diễn giải mang tính chính trị hơn là phản ánh thực tế an ninh khu vực.