Ông Trump tuyên bố dỡ bỏ trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ, để ngỏ khả năng bán tiêm kích F-35

Trong chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ đầu tiên của một tổng thống Mỹ sau 11 năm để tham dự Hội nghị thượng đỉnh NATO, ông Trump được Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đón tiếp trọng thể. Tại cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo liên tục dành những lời khen ngợi cho nhau. Ông Trump cho biết giữa ông và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ có "sự ăn ý", đồng thời khẳng định quan hệ giữa Washington và Ankara "chưa bao giờ tốt đẹp như hiện nay", đánh dấu sự thay đổi rõ rệt so với giai đoạn dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Quan hệ Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ đã rạn nứt từ năm 2019 sau khi Ankara mua hệ thống S-400 của Nga. Một năm sau, Washington áp đặt lệnh trừng phạt đối với một công ty quốc phòng lớn của Thổ Nhĩ Kỳ và loại nước này khỏi chương trình tiêm kích F-35. Những bất đồng này từ lâu được xem là trở ngại lớn trong quan hệ song phương.

Phát biểu trước báo giới, ông Trump tuyên bố: "Chúng tôi sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Đã đến lúc rồi. Chúng tôi không muốn trừng phạt những người bạn", đồng thời cho biết Ngoại trưởng Mỹ và Bộ trưởng Tài chính Mỹ đang xử lý vấn đề. Khi được hỏi về việc Thổ Nhĩ Kỳ vẫn sở hữu S-400, ông đáp: "Tôi không lo ngại bất cứ điều gì liên quan đến Thổ Nhĩ Kỳ. Tôi cho rằng quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay có lẽ đang tốt đẹp hơn bao giờ hết".

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng để ngỏ khả năng nối lại thương vụ F-35 với Ankara. "Thổ Nhĩ Kỳ, trên nhiều phương diện, còn trung thành hơn cả một số quốc gia mà chúng ta nghĩ là sẽ trung thành. Đây là một chiếc máy bay tuyệt vời, hiện là máy bay tốt nhất. Chúng tôi chắc chắn sẽ cân nhắc điều đó", ông nói.

Về phía Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Erdogan bày tỏ hy vọng đạt được kết quả tích cực trong nỗ lực mua F-35. Ông cho biết: "Chúng tôi đã thảo luận vấn đề này với Mỹ trước đây và đã được hứa bàn giao năm chiếc máy bay. Tôi biết ông Trump luôn giữ lời hứa của mình".

Dù vậy, rào cản pháp lý vẫn còn rất lớn. Luật do Quốc hội Mỹ thông qua cuối năm 2019 cấm bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ nếu nước này tiếp tục sở hữu hệ thống S-400, với lý do đây là mối đe dọa đối với công nghệ của tiêm kích Mỹ. Tuần trước, một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng cũng gửi thư tới ông Trump, bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về khả năng nối lại thương vụ này.

Hãng Reuters dẫn hai nguồn tin cho hay, một phương án đang được cân nhắc là chuyển hệ thống S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ sang một quốc gia thứ ba để đáp ứng yêu cầu của Mỹ. Tuy nhiên, các bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận và cũng chưa rõ Nga có chấp thuận phương án này hay không.