Ứng dụng AI trong vận tải hành khách, nâng cao an toàn giao thông

Từ ngày 1.7.2026, quy định bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và camera ghi hình trên xe khách từ 8 chỗ trở lên chính thức có hiệu lực. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tăng cường quản lý, siết chặt kỷ cương và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong hoạt động vận tải hành khách.

Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, các phương tiện kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên phải được trang bị đồng bộ thiết bị giám sát hành trình cùng camera ghi hình người lái và khoang hành khách.

Đại diện Bộ Công an cho biết, việc triển khai các thiết bị này không chỉ phục vụ giám sát hành trình mà còn hướng tới mục tiêu chủ động phòng ngừa, phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật trên các tuyến giao thông. Dữ liệu hình ảnh từ camera giúp lực lượng chức năng kịp thời truy vết đối tượng phạm tội, phát hiện các dấu hiệu mất an ninh trên phương tiện.

TS Khương Kim Tạo - nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia - nhận định, giám sát bằng hình ảnh sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành của đội ngũ lái xe. Thực tế, vẫn còn tình trạng tài xế buông tay lái, hút thuốc hoặc mất tập trung khi điều khiển phương tiện. Camera giám sát sẽ trở thành “mắt thần”, góp phần hình thành văn hóa giao thông chuyên nghiệp và an toàn hơn.

Trong khi quy định mới vẫn còn thời gian chuẩn bị, nhiều doanh nghiệp vận tải đã chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác quản lý phương tiện và lái xe.

Theo ông Lê Anh Dũng - Giám đốc điều hành Futa Hà Sơn, đơn vị đã hoàn tất lắp đặt camera AI trên 100% phương tiện, tương đương khoảng 150 xe khách.

Ưu điểm của hệ thống là khả năng phân tích dữ liệu và cảnh báo tức thời. Khi phát hiện tài xế có biểu hiện buồn ngủ, hút thuốc hoặc phương tiện đi sai làn đường, hệ thống sẽ gửi cảnh báo về trung tâm điều hành. Dữ liệu được tổng hợp hằng ngày để kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh, góp phần giảm thiểu rủi ro từ sớm.

Một doanh nghiệp vận tải trên tuyến Mỹ Đình - Thái Bình chia sẻ mặc dù chi phí đầu tư khoảng 5 triệu đồng cho mỗi bộ thiết bị nhưng đây là khoản đầu tư cần thiết. Không chỉ giúp nâng cao ý thức chấp hành quy định của tài xế, hệ thống còn tạo sự yên tâm cho hành khách trong suốt hành trình.

Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam - ông Nguyễn Văn Quyền cho biết, hiện tỉ lệ phương tiện lắp đặt thiết bị theo quy định mới mới đạt hơn 50%. Nguyên nhân chủ yếu là nhiều doanh nghiệp đã đầu tư thiết bị theo quy định cũ nên còn e ngại chi phí phát sinh khi nâng cấp hệ thống.

Trong khi đó, lực lượng chức năng đang khẩn trương hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác quản lý. Thượng tá Phạm Đức Đông - Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ, đường sắt (Cục Cảnh sát giao thông) cho biết, hệ thống trung tâm dữ liệu tập trung đang được xây dựng nhằm tiếp nhận, phân tích và cảnh báo vi phạm theo thời gian thực.

Các chuyên gia nhận định, quy định bắt buộc lắp đặt camera giám sát không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là xu hướng tất yếu của ngành vận tải hiện đại. Dù vẫn còn những khó khăn về chi phí đầu tư và hạ tầng kỹ thuật, đây được kỳ vọng là giải pháp quan trọng góp phần giảm tai nạn giao thông, bảo vệ tính mạng người dân và xây dựng môi trường vận tải minh bạch, an toàn.