Chính thức tăng lương hưu 8%, chuyên gia đề xuất thêm gói an sinh tổng thể

Chính thức tăng lương hưu, trợ cấp 8%

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 162/2026/NĐ-CP về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng.

Theo đó, từ ngày 1.7, điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6.

Sau khi tăng 8%, nhóm hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng trước ngày 1.1.1995 mà có mức hưởng thấp hơn 3,8 triệu đồng/tháng sẽ tiếp tục được điều chỉnh theo 2 hướng.

Thứ nhất, tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng đối với những người có mức hưởng bằng hoặc thấp hơn 3,5 triệu đồng/người/tháng.

Thứ hai, tăng lên bằng 3,8 triệu đồng/người/tháng đối với những người có mức hưởng cao hơn 3,5 triệu đồng/người/tháng nhưng thấp hơn 3,8 triệu đồng/người/tháng.

Mức lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng sau khi điều chỉnh nêu trên là căn cứ để tính điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng ở những lần điều chỉnh tiếp theo.

Ông Nguyễn Minh Huân - nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) đánh giá mức tăng 8% cơ bản đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng, đồng thời phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.

Theo ông Huân, trong bối cảnh lạm phát và giá nhiều mặt hàng thiết yếu tăng lên, việc điều chỉnh lương hưu là cần thiết để hỗ trợ đời sống người nghỉ hưu.

“Việc tăng lương hưu 8% tương đương mức điều chỉnh đối với công chức, viên chức đang làm việc là phù hợp” - ông Huân nhận định.

Ông Bùi Sỹ Lợi - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa - Xã hội) - cho rằng việc quyết định tăng lương hưu 8% từ ngày 1.7 là phù hợp trong bối cảnh hiện nay.

Theo ông Bùi Sỹ Lợi, chính sách điều chỉnh lần này vẫn đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng của BHXH, tức người đóng cao hưởng cao, đóng thấp hưởng thấp. Riêng nhóm có mức lương hưu thấp dưới 3,5 triệu đồng/tháng được hỗ trợ thêm được xem là giải pháp cần thiết để hỗ trợ người có thu nhập thấp, thể hiện tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

“Trước mắt, khi kinh tế còn khó khăn, chúng ta phải thực hiện các giải pháp tình thế như điều chỉnh tiền lương, tăng lương hưu. Nhưng về lâu dài cần tập trung vào các giải pháp phát triển kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và cải cách tiền lương để cải thiện đời sống của người hưởng lương, người nghỉ hưu và người hưởng trợ cấp xã hội” - ông Bùi Sỹ Lợi nói

Điều chỉnh lương hưu chỉ là một cấu phần

Trao đổi thêm về vấn đề này, PGS.TS Trần Văn Trung - Giảng viên Bộ môn Quản lý công, Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TPHCM - cho rằng trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, áp lực cân đối quỹ BHXH và ngân sách ngày càng lớn, sẽ không có một “cú tăng” đơn lẻ nào có thể đồng thời đạt được cả hai mục tiêu là đảm bảo an sinh cho người nghỉ hưu và duy trì tính bền vững tài chính trong dài hạn.

Theo ông Trần Văn Trung, phương án tối ưu cần là một gói chính sách tổng thể, trong đó điều chỉnh lương hưu chỉ là một cấu phần.

Bên cạnh việc điều chỉnh mức hưởng, chuyên gia này cho rằng cần tiếp tục cải cách các tham số của hệ thống BHXH để đảm bảo tính bền vững của quỹ trong tương lai.

Trong đó, tăng tuổi nghỉ hưu theo lộ trình của Bộ luật Lao động 2019 được đánh giá là giải pháp tài chính quan trọng nhằm kéo dài thời gian đóng, giảm áp lực chi trả.

Ngoài ra, cần điều chỉnh tỉ lệ hưởng theo hướng phù hợp hơn trong dài hạn, giảm tốc độ tích lũy phần trăm theo số năm đóng và mở rộng diện tham gia BHXH, đặc biệt với lao động khu vực phi chính thức và người tham gia BHXH tự nguyện để tăng nguồn thu cho quỹ.

Một nội dung khác được ông nhấn mạnh là cần tách bạch rõ chức năng “bảo hiểm” và “an sinh”.

Theo đó, quỹ BHXH vận hành đúng theo nguyên tắc đóng - hưởng, còn ngân sách nhà nước sẽ tập trung hỗ trợ người cao tuổi nghèo hoặc nhóm có mức lương hưu thấp, tránh tình trạng “gánh chéo” gây áp lực kéo dài lên quỹ BHXH.