Công nhân kỳ vọng phương án tăng lương tối thiểu 9,8% đi cùng bình ổn giá

Nỗi lo của công nhân

Sau nhiều năm làm công nhân xa quê, anh Nguyễn Duy Phương (SN 1987, quê Hậu Giang) quyết định trở về TP Cần Thơ để vừa tìm việc, vừa thuận tiện chăm sóc gia đình.

Trước đây, anh làm việc tại một doanh nghiệp trong khu công nghiệp ở Tây Ninh, phụ trách công đoạn chà da, kéo lụa. Những năm đơn hàng dồi dào, anh thường xuyên tăng ca, thu nhập đạt khoảng 13-16 triệu đồng/tháng, có thời điểm vượt 15 triệu đồng.

Tuy nhiên, khi doanh nghiệp thay đổi cách tổ chức ca làm, thời gian tăng ca giảm, thu nhập của anh chỉ còn khoảng 8-9 triệu đồng/tháng. Không còn đủ để trang trải cuộc sống, anh nghỉ việc, trở về Cần Thơ làm phụ hồ với thu nhập hơn 10 triệu đồng mỗi tháng.

Dù có việc làm ổn định, áp lực tài chính vẫn luôn thường trực. Hai con của anh đang tuổi ăn học, trong đó một cháu học tại TPHCM. Bên cạnh đó, vợ chồng anh còn phải chăm lo cho cha mẹ già và cháu ruột.

"Chi tiêu trong gia đình ngày càng nhiều, tiền điện, thực phẩm, học hành đều tăng. Nếu lương được điều chỉnh cao hơn thì người lao động sẽ đỡ áp lực hơn, nhưng điều mong nhất vẫn là giá cả không tăng theo lương", anh Phương chia sẻ.

Không chỉ anh Phương, theo ghi nhận của Lao Động, mong muốn tăng lương để cải thiện thu nhập nhưng đi kèm với việc kiểm soát giá cả cũng là tâm tư của nhiều công nhân.

Tăng lương cần đi đôi với bình ổn giá

Trao đổi về đề xuất của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam với hai phương án tăng lương tối thiểu vùng từ ngày 1.1.2027 là 8,5% và 9,8%, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng - giảng viên cao cấp Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng cả hai phương án đều có cơ sở. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, phương án tăng 9,8% là phù hợp hơn.

Trong bối cảnh thị trường lao động Việt Nam hiện nay, việc điều chỉnh lương tối thiểu chủ yếu nhằm bù đắp phần nào chi phí sinh hoạt tăng lên, chứ chưa thể phản ánh đầy đủ giá trị sức lao động như ở các thị trường lao động phát triển.

"Vì vậy, phương án tăng gần 10% là phù hợp hơn, góp phần cải thiện thu nhập và giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt cho người lao động", ông Lạng nhận định.

Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, khi xác định mức tăng lương tối thiểu, yếu tố quan trọng nhất vẫn là mức sống của người lao động.

"Mục tiêu của việc điều chỉnh lương tối thiểu là bảo đảm thu nhập thực tế không bị bào mòn bởi lạm phát, qua đó giúp người lao động ổn định cuộc sống. Khi thu nhập được cải thiện, người lao động sẽ yên tâm làm việc, nâng cao năng suất và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp", ông nói.

Chuyên gia nhấn mạnh, việc tăng lương chỉ thực sự phát huy hiệu quả nếu đi cùng các giải pháp kiểm soát lạm phát và bình ổn giá.

Theo ông, nếu lương tăng nhưng giá điện, xăng dầu, thực phẩm, học phí, viện phí... cũng đồng loạt tăng thì thu nhập thực tế của người lao động gần như không được cải thiện.

Ông cho rằng cùng với điều chỉnh lương tối thiểu, cần tăng cường các chính sách an sinh xã hội như hỗ trợ chi phí giao thông công cộng, y tế, giáo dục hoặc giữ ổn định giá các mặt hàng thiết yếu.

"Chỉ khi đó, người lao động mới thực sự được hưởng lợi từ việc tăng lương", PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.

Trong khi đó TS Nguyễn Tú Anh - Giám đốc nghiên cứu chính sách Vin University, thành viên độc lập của Hội đồng Tiền lương quốc gia - nêu tăng lương là cần thiết do Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Khi nền kinh tế tăng trưởng, cần chia sẻ lợi ích cho người lao động, đặc biệt là nhóm dễ bị tổn thương, bị ảnh hưởng trực tiếp bởi lương tối thiểu.

Cạnh đó trong 3 tháng đầu năm 2026, tỉ lệ thất nghiệp thấp, chỉ khoảng 2,21%. Còn năng suất lao động năm 2025 đã tăng trên 6%.

"Do vậy sức ép trên thị trường lao động không phải là quá cao, nên chúng ta có dư địa để tăng lương", TS Nguyễn Tú Anh nêu.