Đóng BHXH mức thấp nhiều năm, lương hưu bị ảnh hưởng, thấp hơn kỳ vọng

Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP Hà Nội, người lao động có thu nhập thực nhận cao nhưng mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH trong nhiều năm thấp hơn đáng kể có thể nhận mức lương hưu thấp hơn kỳ vọng.

Giải đáp về vấn đề này, trao đổi với PV Báo Lao Động, đại diện BHXH TP Hà Nội cho biết, khi giải quyết chế độ hưu trí, mức lương hưu được tính trên mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH và tỉ lệ hưởng tương ứng với thời gian đóng BHXH.

Theo Luật BHXH 2024, lao động nam trong điều kiện lao động bình thường được tính 45% mức bình quân tiền lương đóng BHXH tương ứng với 20 năm đóng. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được tính 2%, tối đa 75%.

Đối với lao động nữ, mức hưởng 45% tương ứng với 15 năm đóng BHXH. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được tính 2%, tối đa 75%.

Thu nhập thực nhận 25 triệu đồng nhưng chỉ đóng BHXH trên 10 triệu đồng

BHXH TP Hà Nội dẫn Điều 31 Luật BHXH 2024 quy định về tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc đối với từng nhóm lao động.

Đối với người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là tiền lương tháng theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề, hệ số chênh lệch bảo lưu lương (nếu có).

Đối với người lao động hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Theo cơ quan BHXH, đối với các chế độ và phúc lợi khác ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 5 Điều 3 Thông tư số 10/2020/TT-BLĐTBXH, những khoản này không phải là tiền lương làm căn cứ tính đóng BHXH bắt buộc.

Để làm rõ sự khác biệt giữa thu nhập thực nhận và tiền lương đóng BHXH, BHXH TP Hà Nội đưa ra ví dụ một người có thu nhập thực nhận khoảng 25 triệu đồng/tháng nhưng tiền lương làm căn cứ đóng BHXH chỉ khoảng 10 triệu đồng.

Trong trường hợp này, không thể lấy mức thu nhập thực nhận 25 triệu đồng để tính lương hưu. Cơ quan BHXH sẽ căn cứ vào tiền lương đã đóng BHXH theo quy định.

Như vậy, nếu người lao động có thu nhập thực tế cao nhưng duy trì mức lương đóng BHXH thấp trong thời gian dài, mức bình quân tiền lương đóng BHXH cũng có thể thấp, kéo theo mức lương hưu thấp hơn so với trường hợp đóng BHXH trên mức tiền lương cao hơn.

Người lao động cần kiểm tra tiền lương đóng BHXH

Từ cách tính trên, BHXH TP Hà Nội lưu ý người lao động cần kiểm tra hợp đồng lao động, bảng lương và quá trình tham gia BHXH để xác định mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của mình.

Qua đó, người lao động có thể kiểm tra mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của mình có được đơn vị sử dụng lao động thực hiện đúng quy định hay không.

Đặc biệt, đối với người lao động có thu nhập thực nhận cao hơn đáng kể so với tiền lương đóng BHXH, việc kiểm tra mức đóng trong suốt quá trình làm việc là cần thiết, bởi đây là một trong những căn cứ quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến mức lương hưu sau này.