Giảm áp lực tâm lý thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Thay vì chạy đua với việc luyện đề hay học thêm dồn dập, nhiều trường đã chọn cách đồng hành về tâm lý, cá thể hóa việc ôn tập, giúp học sinh thêm tự tin trước kỳ thi quan trọng.

Tăng tốc chặng cuối

Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 tổ chức vào hai ngày 11 và 12-6, sớm hơn so với các năm trước. Ở thời điểm chỉ còn vài tuần trước kỳ thi, tâm trạng chung của nhiều học sinh lớp 12 là hồi hộp xen lẫn áp lực. Áp lực không chỉ đến từ việc phải đạt kết quả tốt để xét tốt nghiệp, xét tuyển đại học mà còn đến từ kỳ vọng của gia đình và chính bản thân học sinh. Em Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 12 Trường Trung học phổ thông Tự Lập chia sẻ: “Có những hôm em học đến khuya nhưng thấy chưa yên tâm vì sợ quên kiến thức. Càng gần ngày thi càng dễ lo lắng, nhất là khi nhìn thấy bạn bè học rất nhiều”.

Ở giai đoạn sát ngày thi, điều học sinh cần không chỉ là kiến thức mà còn là sự ổn định tâm lý. Nếu bị áp lực kéo dài, các em rất dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, mất tập trung hoặc học quá sức. Với nhiều năm kinh nghiệm ôn thi tốt nghiệp cho học sinh, cô giáo Trần Thị Linh Thương, Trường Trung học phổ thông Tiền Phong cho rằng, học sinh hiện nay có nhiều lợi thế khi được tiếp cận công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải biết sử dụng hợp lý để tránh bị phụ thuộc hoặc mất tập trung bởi điện thoại và mạng xã hội. “Theo tôi, giai đoạn này học sinh không nên học ngày, học đêm. Các con cần giữ nhịp học ổn định, ngủ nghỉ hợp lý và duy trì tinh thần tích cực”, cô giáo Trần Thị Linh Thương nhấn mạnh.

Ôn tập theo hướng cá thể hóa

Để giúp học sinh bước vào kỳ thi với tâm thế nhẹ nhàng hơn, nhiều trường trung học phổ thông tại Hà Nội đã triển khai các giải pháp ôn tập theo hướng cá thể hóa, tập trung hỗ trợ đúng đối tượng thay vì dạy học đại trà.

Tại Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, ngay từ đầu năm học, nhà trường đã xây dựng kế hoạch riêng cho khối 12, định hướng học sinh lựa chọn môn thi phù hợp với năng lực và mục tiêu xét tuyển đại học. Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Tiền Phong Nguyễn Quốc Nam cho biết, thay vì tạo áp lực bằng việc luyện đề liên tục, nhà trường chú trọng giúp học sinh nắm chắc kiến thức nền tảng và hiểu bản chất vấn đề. Qua mỗi lần khảo sát, giáo viên đánh giá mức độ tiếp thu của học sinh để điều chỉnh tiến độ và phương pháp dạy học. Những học sinh cần hỗ trợ được tham gia các lớp phụ đạo riêng với sự kèm cặp của giáo viên có kinh nghiệm. Song song với giờ học trên lớp, giáo viên giao bài tập trên nền tảng số, xây dựng ngân hàng đề để học sinh chủ động luyện tập nhưng không bị quá tải.

Còn ở Trường Trung học phổ thông Đoàn Kết - Hai Bà Trưng, việc ôn thi được triển khai theo hướng hỗ trợ học sinh tự học và chủ động điều chỉnh phương pháp học tập. Ngay từ đầu năm, nhà trường đã xây dựng đề cương và tài liệu ôn tập để học sinh tự học tại nhà. Bước sang học kỳ II, giáo viên tiến hành phân loại học sinh theo các môn tự chọn để tổ chức ôn tập phù hợp. Những học sinh có nguy cơ điểm thấp được tham gia các lớp học hỗ trợ miễn phí.

Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Đoàn Kết - Hai Bà Trưng Lê Việt Dương cho biết: “Sau mỗi đợt khảo sát, giáo viên phân tích kết quả chi tiết để học sinh nhìn rõ điểm mạnh, điểm yếu của mình thay vì chỉ chú ý đến điểm số hay thứ hạng. Mới đây nhất, nhà trường tổ chức đợt khảo sát cuối cùng dành cho học sinh lớp 12 với 2 môn bắt buộc, 2 môn tự chọn diễn ra các ngày 6 và 7-5. Đây là đợt khảo sát cuối cùng giúp các em một lần nữa hệ thống lại kiến thức và kịp thời có kế hoạch bổ sung những lỗ hổng trong chặng nước rút. Điều quan trọng qua các đợt khảo sát là các em nhìn thấy sự tiến bộ của bản thân qua từng lần kiểm tra”.

Trong khi đó, Trường Trung học phổ thông Đồng Quan triển khai mô hình hỗ trợ học sinh theo hướng linh hoạt và sát với năng lực từng em. Theo thầy giáo Nguyễn Thanh Bình, việc chuẩn bị cho kỳ thi được bắt đầu từ cuối lớp 11 khi học sinh đăng ký các môn tự chọn dự kiến dự thi. Sau mỗi lần thi thử, nhà trường rà soát những học sinh có điểm dưới mức an toàn để tổ chức lớp bổ trợ miễn phí. Danh sách này được cập nhật liên tục để giáo viên tập trung hỗ trợ đúng đối tượng. Điểm đáng chú ý là giáo viên không “nhồi” kiến thức nâng cao mà tập trung giúp học sinh tránh mất điểm ở các câu cơ bản, đồng thời rèn kỹ năng làm bài và ổn định tâm lý phòng thi.