Tăng sức răn đe với doanh nghiệp chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội

Đã thực hiện đôn đốc đối với 2.166 đơn vị

Ngày 7.9, ông Vũ Đức Thuật - Phó Giám đốc BHXH TP Hà Nội - cho biết, để bảo vệ quyền lợi người lao động, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Thành phố Hà Nội và VKSND Thành phố Hà Nội đã phối hợp, chỉ đạo BHXH các cơ sở, VKSND các khu vực ký quy chế phối hợp triển khai.

Quy chế phối hợp được xây dựng theo hướng rà soát, phân loại doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) kéo dài từ 3 tháng trở lên, xác minh nguyên nhân và tổ chức đối thoại trước tố tụng.

Với doanh nghiệp thực sự gặp khó khăn về tài chính, cơ quan chức năng tạo điều kiện để doanh nghiệp xây dựng lộ trình hoàn thành nghĩa vụ. Với doanh nghiệp vẫn hoạt động bình thường, có dòng tiền nhưng cố tình chiếm dụng tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN của người lao động, không hợp tác sau khi đã được nhắc nhở, cơ chế khởi kiện công ích được áp dụng theo quy định.

Theo số liệu của BHXH tính đến hết tháng 8.2026, VKSND thành phố và VKSND các khu vực đã thực hiện đôn đốc đối với 2.166 đơn vị, qua đó thu hồi 126,7 tỉ đồng trên tổng số 239,1 tỉ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng, đạt tỉ lệ 46,39%.

“Kết quả này cho thấy sự phối hợp giữa cơ quan BHXH và cơ quan kiểm sát đã tạo chuyển biến tích cực trong việc thực hiện nghĩa vụ của các đơn vị sử dụng lao động. Sau khi nhận được công văn đôn đốc hoặc thông báo làm việc của VKSND, đa số đơn vị đã nhận thức rõ hơn trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của mình; đồng thời có những động thái khắc phục ngay từ giai đoạn đầu” - ông Vũ Đức Thuật cho hay.

Đã khởi kiện đơn vị

Theo lãnh đạo BHXH TP Hà Nội, sự phối hợp trên đã góp phần đưa việc thực hiện chính sách, pháp luật BHXH, BHYT, BHTN đi vào thực chất, bảo đảm quyền lợi an sinh chính đáng của người lao động.

Đơn cử mới nhất về việc khởi kiện vụ án dân sự công ích, theo đề nghị của BHXH cơ sở Ứng Hòa, VKSND khu vực 12 - Hà Nội với vai trò nguyên đơn đã thực hiện quyền khởi kiện dân sự công ích, đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội thụ lý, đưa vụ án dân sự ra xét xử sơ thẩm, bị đơn là Công ty MD (xã Ứng Thiên, Hà Nội) thực hiện nghĩa vụ nộp tiền BHXH.

Theo BHXH TP Hà Nội, Công ty MD kê khai đóng bảo hiểm cho 5 lao động nhưng đã vi phạm nghĩa vụ nợ, chậm (trốn) đóng kéo dài, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quỹ bảo hiểm và quyền lợi người lao động.

Sau khi BHXH cơ sở Ứng Hòa chuyển danh sách vi phạm và VKDND khu vực 12 tham gia làm việc, Công ty MD đã nộp khắc phục một phần nợ trong tháng 5 và tháng 6.2026. Tính đến tháng 8.2026, số tiền Công ty còn nợ được xác nhận là 158 triệu đồng.

Căn cứ Luật BHXH năm 2024, BHXH cơ sở không có thẩm quyền khởi kiện. Do đó, BHXH cơ sở Ứng Hòa (với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan) đã đề nghị VKSND khu vực 12 thực hiện quyền khởi kiện dân sự công ích theo Nghị quyết 205/2025/QH15, đề nghị Tòa án buộc Công ty MD phải thanh toán ngay toàn bộ số tiền nợ và lãi là 158 triệu đồng để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương.

Toà án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội đã thụ lý vụ án dân sự sơ thẩm lợi ích công số 380/2026/TLST-DS theo đơn khởi kiện của VKSND khu vực 12 đối với bị đơn là Công ty MD và đưa ra xét xử vào ngày 7.9.2026.

Phó Giám đốc BHXH TP Hà Nội Vũ Đức Thuật cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn đối với những doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh cầm chừng, chỉ còn rất ít lao động, trong khi số tiền chậm đóng kéo dài nhiều năm, doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, khiến việc khắc phục còn gặp nhiều trở ngại.

Trong thời gian tới, BHXH TP Hà Nội và VKSND Thành phố, BHXH cơ sở và VKSND khu vực sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tăng cường trao đổi thông tin, rà soát các trường hợp có dấu hiệu vi phạm, nâng cao hiệu quả đôn đốc, thu hồi tiền chậm đóng và phối hợp xử lý các trường hợp hưởng chế độ không đúng quy định.