U40 dẫn đầu nhóm tìm việc, dấu hiệu của “khủng hoảng tuổi tiền trung niên”

U40 dẫn đầu số người tìm việc

Theo số liệu Bộ Nội vụ công bố quý I/2026, nhóm lao động 30-39 tuổi (U40) hiện chiếm 45,4% tổng số người tìm việc, cao nhất trong các nhóm tuổi. Trong khi đó, nhóm 20-29 tuổi chỉ chiếm 37,1%.

Phân tích về xu hướng này, TS Nguyễn Thụy Vũ - Viện Đào tạo và Nâng cao TPHCM (IFP) cho rằng đây là một bước chuyển mang tính “bước ngoặt” của thị trường lao động.

Theo bà, việc nhóm U40 chiếm tỉ lệ tìm việc cao nhất, vượt nhóm 20-29 tuổi (37,1%), không đơn thuần là biến động ngắn hạn mà phản ánh ba xu hướng lớn đang diễn ra đồng thời.

Trước hết là sự dịch chuyển về phương thức làm việc. Sau nhiều năm gắn bó với công việc ổn định, lao động U40 có xu hướng chuyển từ mô hình cố định sang linh hoạt hơn. Đặc biệt, sau tác động của đại dịch COVID-19, mô hình làm việc kết hợp giữa tại văn phòng và từ xa trở nên phổ biến hơn.

Bên cạnh đó, một bộ phận lao động trung niên lựa chọn làm việc tự do, đảm nhận vai trò chuyên gia tư vấn hoặc cộng tác viên dự án. Cách làm này giúp họ chủ động hơn về thời gian, địa điểm, đồng thời giảm phụ thuộc vào một vị trí cố định trong doanh nghiệp.

Xu hướng thứ hai là dịch chuyển ngành nghề. Theo TS Nguyễn Thụy Vũ, đây là quá trình chuyển đổi từ lợi thế “thâm niên” sang “năng lực thích ứng”, trong bối cảnh AI và tự động hóa đang làm thay đổi cấu trúc việc làm.

Nhiều vị trí truyền thống bị thu hẹp, buộc lao động U40 phải dịch chuyển sang các lĩnh vực dịch vụ, công nghệ hoặc các công việc đòi hỏi kỹ năng con người cao hơn.

Xu hướng thứ ba là dịch chuyển về hệ giá trị nghề nghiệp. Theo chuyên gia, lao động U40 không còn đặt thu nhập là yếu tố duy nhất, mà ngày càng ưu tiên môi trường làm việc và chất lượng cuộc sống.

Họ có xu hướng lựa chọn doanh nghiệp có văn hóa lành mạnh, minh bạch, hạn chế xung đột nội bộ và tôn trọng kinh nghiệm cá nhân. Đồng thời, yếu tố sức khỏe tinh thần và cân bằng công việc - cuộc sống được đặt lên hàng đầu, thay cho mô hình làm việc kéo dài giờ như trước đây.

Ngoài ra, nhóm lao động này cũng quan tâm nhiều hơn đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Công việc không chỉ còn là thu nhập, mà còn là giá trị tinh thần, mức độ đóng góp cho cộng đồng và sự phù hợp với chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp.

Đặt câu hỏi về giá trị bản thân

Theo TS Nguyễn Thụy Vũ, những thay đổi trên phản ánh rõ sự dịch chuyển trong tâm lý của lao động U40 - giai đoạn thường được xem là “khủng hoảng tuổi tiền trung niên”.

Ở giai đoạn này, nhiều người bắt đầu nhìn lại hành trình nghề nghiệp kéo dài 15-20 năm và đặt câu hỏi về giá trị bản thân. Họ không còn muốn trở thành “mắt xích thay thế” trong hệ thống, mà có xu hướng tìm kiếm môi trường cho phép thể hiện bản sắc cá nhân rõ ràng hơn.

"Một thay đổi quan trọng khác là sự chuyển dịch trong thước đo thành công: Từ chức danh, thu nhập sang sự ổn định tinh thần và chất lượng cuộc sống. Điều này khiến họ rời bỏ những môi trường áp lực cao, thiếu cân bằng để tìm kiếm sự linh hoạt hơn" - bà nói.

Đồng thời, lao động U40 còn chịu áp lực từ “thế hệ kẹp” - vừa phải chăm lo con cái, vừa phụ trách cha mẹ già. Điều này khiến họ ngày càng ưu tiên sự ổn định, minh bạch và khả năng kiểm soát công việc thay vì các cơ hội mang tính rủi ro cao.

Theo chuyên gia, nhóm lao động U40 hiện nay có xu hướng thận trọng hơn khi lựa chọn công việc. Họ không chỉ nhìn vào mô tả công việc hay mức lương, mà còn đánh giá uy tín doanh nghiệp, tính minh bạch tài chính và môi trường làm việc thực tế.

Sau nhiều năm kinh nghiệm, họ sở hữu “bộ lọc” nghề nghiệp rõ ràng hơn, giúp phân biệt giữa cam kết và thực tế. Điều này khiến quá trình tìm việc kéo dài hơn, nhưng đồng thời mang tính chọn lọc và bền vững hơn.