Đặc sản don Quảng Ngãi - thức quà quê nghe tên khó đoán

Nhắc đến ẩm thực Quảng Ngãi, người ta không thể bỏ qua món don. Món dân dã, rẻ tiền nhưng đủ sức khiến ai ăn một lần là nhớ.

Ở cuối dòng sông Trà Khúc (Quảng Ngãi), trước khi dòng nước hòa mình vào biển lớn, có một vùng giao thoa đặc biệt, nơi vị ngọt của sông gặp vị mặn của biển. Người dân địa phương gọi đó là vùng nước “chè hai”. Chính tại nơi tưởng chừng bình dị ấy lại hình thành nên môi trường sống của một loài nhuyễn thể nhỏ bé nhưng trứ danh - con don.

Don sinh sôi trong lớp cát trên sông, được người dân cần mẫn cào về mỗi ngày. Những con don nhỏ như hạt đậu xanh, tưởng như chẳng đáng giá, lại trở thành nguyên liệu làm nên một món ăn gắn bó với bao thế hệ người Quảng Ngãi.

Nhắc đến ẩm thực Quảng Ngãi, người ta không thể bỏ qua món don, một món ăn dân dã nhưng đậm đà hương vị quê nhà. Ảnh: Ánh Nguyệt

Để có được một nồi don ngon, người chế biến phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Don sau khi cào về được chà sạch vỏ, rửa kỹ rồi ngâm cho nhả hết cát. Sau đó, don được luộc cho đến khi há miệng, tiết ra thứ nước dùng ngọt thanh, trong veo và hoàn toàn tự nhiên. Phần nước ấy chính là “linh hồn” của món ăn.

Thịt don sau khi tách vỏ được giữ lại, kết hợp cùng hành tây thái sợi, thêm bánh tráng gạo nướng giòn và một chút gia vị vừa đủ. Tất cả hòa quyện tạo nên một tô don giản dị mà dậy lên hương vị rất riêng của xứ Quảng. Khi ăn, người ta bẻ nhỏ bánh tráng cho vào tô, để thấm dần nước don, cảm nhận cái giòn tan xen lẫn vị ngọt thanh, thêm chút cay nồng của ớt xanh, tất cả như đánh thức vị giác một cách nhẹ nhàng mà sâu sắc.

Bao đời nay, don vẫn là món ăn dân dã, giá rẻ, ai cũng có thể thưởng thức. Thế nhưng, trong tâm thức người Quảng Ngãi, don không chỉ là món ăn lót dạ mà còn là một đặc sản, một phần ký ức, một phần quê hương.

Đến Quảng Ngãi, du khách có thể dễ dàng tìm thấy món don tại nhiều địa điểm quen thuộc của người dân địa phương. Trong đó, Quán don Cổ Lũy là một trong những địa chỉ lâu năm, được nhiều người biết đến. Ngoài ra, Quán don gáo dừa Bà Cẩm hay Quán don Cô Vân cũng là những điểm dừng chân quen thuộc, nơi thực khách có thể thưởng thức trọn vẹn hương vị don truyền thống.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều món ăn mới lạ xuất hiện, don vẫn giữ cho mình một chỗ đứng riêng. Đó không chỉ là một món ăn, mà còn là “hồn quê” của Quảng Ngãi, nơi mỗi tô don đều mang theo câu chuyện về đất, về nước và về con người nơi đây.