Ngôi chùa cổ trong hang động tại Ninh Bình

Ninh Bình - Chùa Bàn Long có từ thời Đinh - Tiền Lê và nằm sâu trong hang động. Nơi đây đang trở thành địa điểm khám phá của đông đảo du khách thập phương.

Chùa cổ Bàn Long tọa lạc trong động Bàn Long tại núi Đại Tượng, thôn Khê Đầu Thượng, xã Ninh Xuân, huyện Hoa Lư (cũ) nay là phường Hoa Lư (Ninh Bình). Chùa thờ Phật có từ thời Đinh - Tiền Lê và nằm trong một hang động dài khoảng hơn 20m, rộng khoảng 10m, diện tích động khoảng hơn 50m.

Chùa Bàn Long có từ thời Đinh - Tiền Lê và thờ phật. Ảnh: Diệu Anh — Chùa Bàn Long có từ thời Đinh - Tiền Lê và thờ Phật. Ảnh: Diệu Anh

Tương truyền khi xưa các tiều phu trong vùng lên núi đốn củi phát hiện ra động, thấy trong động có nhũ đá hình rồng cuộn nên lập chùa thờ Phật.

Trên tấm bia ở vách núi Đại Tượng được khắc vào thế kỷ thứ XVI có ghi: “Từ thành cổ Hoa Lư men theo núi đá mà đi về phía Nam đến làng Khê Đầu, ở đó có chùa Bàn Long. Đây là danh thắng từ ngàn xưa. Trải qua các triều Đinh, Lê, Lý, Trần chùa càng thêm nổi tiếng".

Nơi đây có tên gọi là Bàn Long bởi vì chúa Trịnh Sâm đã từng đến thăm và chính tay đề 3 chữ lớn “Bàn Long Tự” trên vách cửa động, có nghĩa là bệ đá rồng cuộn mình. Ngoài ra, vì trong động có nhũ đá dáng hình như con rồng ngồi kỳ bí nên nhân dân lấy tên gọi như vậy.

Nơi đây từng là căn cứ để sửa chữa và sản xuất vũ khí đạn dược cung cấp cho mặt trận Hà Nam Ninh. Ảnh: Diệu Anh

Tương truyền, chúa Trịnh Sâm từng đến đây và chính tay đề 3 chữ lớn “Bàn Long Tự” trên vách đá ở cửa động. Ảnh: Diệu Anh

Người dân ở đây cũng truyền tai nhau câu chuyện linh thiêng. Nếu như lúc vảy rồng long lanh tỏa sáng thì dù trời có hạn hán đến đâu cũng sẽ có mưa. Thế nên hàng năm tại chùa Bàn Long đều diễn ra lễ cầu mưa.

Trong động, cách bài trí tượng Phật cũng giống như các ngôi chùa khác nhưng điều đặc biệt ở chùa Bàn Long là xung quanh các tượng Phật trên các vách động là nhũ đá mà thiên nhiên tạo nên những bức tranh điêu khắc hình thù các linh vật Long - Ly - Quy - Phượng đầy ấn tượng.

Đặc biệt, vách đá trên cao ở giữa động còn có một nhũ đá giống hình tượng Phật đang cưỡi ngựa trắng. Từ lâu chùa Bàn Long đã trở thành điểm đến tâm linh đối với người dân địa phương và du khách thập phương.

Trong thời kỳ kháng chiến, ngày 8.2.1947, chùa Bàn Long là nơi đặt công binh xưởng K1 Tô Hiệu và kho vũ khí của Trung đoàn 34 Tất Thắng để sửa chữa và sản xuất vũ khí đạn dược cung cấp cho mặt trận Hà Nam Ninh.

Ngoài chùa Bàn Long, trong di tích này còn phủ thờ Tam vị Thánh Mẫu. Ảnh: Diệu Anh

Hòa thượng Thích Đàm Thiện - Trụ trì chùa Bàn Long - cho hay, chùa và động Bàn Long gồm 3 công trình kiến trúc chùa trong hang động, thờ Tam vị Thánh Mẫu và nhà tổ. Trong động có nhiều bia ma nhai chữ Hán được khắc vào vách đá.

"Chùa và động Bàn Long đã được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia năm 1994" - hòa thượng Thích Đàm Thiện cho hay.