Giảm 3.000 MW phụ tải điện giờ cao điểm phải tính đến tác động tới doanh nghiệp, người dân

Chỉ đạo trên được Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nêu tại hội nghị về vận hành hệ thống điện quốc gia và bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027-2028, ngày 7.11, trong bối cảnh nhu cầu điện cả nước năm 2027 dự kiến tăng khoảng 10% so với năm 2026, trong khi các nguồn điện nền mới vẫn cần thêm thời gian để đầu tư, đưa vào vận hành.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng yêu cầu ngành điện tăng cường triển khai các giải pháp điều chỉnh phụ tải, kết hợp đẩy mạnh tiết kiệm điện trong sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt, đặc biệt vào những khung giờ cao điểm.

Đối với các cơ sở sản xuất, việc chủ động sắp xếp, điều chỉnh lịch vận hành được xem là một trong những giải pháp quan trọng. Theo đó, doanh nghiệp có thể chuyển một phần nhu cầu sử dụng điện từ giờ cao điểm sang giờ thấp điểm, qua đó góp phần giảm công suất phụ tải đỉnh của hệ thống điện.

Nhận định về vấn đề này, Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam cho rằng, việc đẩy mạnh điều chỉnh phụ tải là hướng đi cần thiết trong bối cảnh các nguồn điện mới chưa thể bổ sung kịp thời.

Theo đó, giảm công suất tiêu thụ điện vào giờ cao điểm sẽ góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn điện và lưới điện, đồng thời hạn chế nguy cơ quá tải hệ thống trong những thời điểm nhu cầu sử dụng điện tăng cao.

Tuy nhiên, mục tiêu giảm 3.000 MW công suất phụ tải đỉnh là một thách thức lớn, khó có thể đạt được nếu chỉ dừng lại ở những khuyến nghị chung về sử dụng điện tiết kiệm.

Theo Hội đồng khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, trước hết, cần xác định rõ khả năng điều chỉnh công suất tiêu thụ điện của từng nhóm khách hàng, bao gồm công nghiệp, thương mại, dịch vụ và dân dụng. Đồng thời, phải tính toán cụ thể thời điểm có thể điều chỉnh, thời gian duy trì mức giảm công suất và khả năng phục hồi phụ tải sau khi chương trình kết thúc.

Đối với các khách hàng công nghiệp lớn, cần xây dựng những thỏa thuận cụ thể về mức công suất có thể cắt giảm, thời điểm huy động và cơ chế khuyến khích phù hợp nhằm tạo động lực để doanh nghiệp tham gia.

Trong khi đó, đối với khu vực dân dụng và dịch vụ, cần kết hợp triển khai biểu giá điện theo thời gian sử dụng, ứng dụng các thiết bị điều khiển thông minh và đẩy mạnh truyền thông, hướng dẫn người dân sử dụng điện hợp lý vào giờ cao điểm.

Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam nhấn mạnh, điều chỉnh phụ tải không đồng nghĩa với việc cắt giảm điện tùy tiện hoặc chuyển toàn bộ gánh nặng sang khách hàng sử dụng điện.

Một chương trình điều chỉnh phụ tải hiệu quả cần bảo đảm khách hàng được cung cấp thông tin trước, có quyền lựa chọn trong phạm vi thỏa thuận và được thanh toán tương xứng với giá trị đóng góp vào việc giảm công suất tiêu thụ điện.

Đồng thời, Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cùng các đơn vị điện lực cần xây dựng phương pháp đo đếm, xác nhận chính xác mức công suất giảm thực tế, tránh tình trạng tính trùng hoặc ghi nhận những mức giảm không có tính bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu giảm 3.000 MW công suất phụ tải đỉnh, cần phân bổ chỉ tiêu cụ thể theo từng khu vực, từng nhóm khách hàng, đồng thời xác định rõ khả năng huy động công suất điều chỉnh tại từng thời điểm.

Song song với đó, việc triển khai các chương trình điều chỉnh phụ tải phải gắn với đánh giá đầy đủ tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cũng như đời sống sinh hoạt của người dân.

Theo Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, khi được thiết kế và triển khai với cơ chế phù hợp, quản lý nhu cầu sử dụng điện không chỉ là giải pháp tình thế nhằm ứng phó nguy cơ thiếu điện, mà còn có thể trở thành một nguồn lực vận hành thường xuyên, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống điện quốc gia.