Mùa cá mòi về, bến sông Phố Hiến nhộn nhịp mưu sinh

Cá mòi ngược dòng về Phố Hiến

Những ngày này, khúc sông Hồng chảy qua phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên trở nên sôi động hơn hẳn so với thường nhật. Từng đàn cá mòi từ vùng biển theo dòng nước ngược về sông để sinh sản, tạo nên mùa cá đặc trưng kéo dài từ khoảng tháng 2 đến tháng 4 âm lịch.

Theo quy luật tự nhiên, cá mòi cái sẽ vượt dòng nước chảy để trở về nơi đã sinh ra trước kia đẻ trứng. Chính chu kỳ sinh tồn này đã tạo nên nguồn lợi thủy sản theo mùa cho ngư dân ven sông.

Dù có nhiều đoạn sông tương tự, nhưng không hiểu vì sao khu vực qua Phố Hiến lại là nơi cá mòi tập trung nhiều hơn cả, thu hút không chỉ ngư dân địa phương mà cả những người từ các tỉnh lân cận như Ninh Bình về đánh bắt.

Cá mòi không lớn, chỉ nhỉnh hơn cá diếc một chút, nhưng mang đặc trưng rất riêng: thân dẹt, ánh bạc, mắt trong, đầu nhỏ, vảy li ti và vây lưng có chiếc “cờ” dài nhô lên. Thịt cá dày, béo, thơm, lại có trứng nên được người dân coi là đặc sản theo mùa, ví như “lộc trời” ban tặng.

Trên sông, từng đoàn thuyền nối nhau thả lưới suốt ngày đêm. Không gian vốn yên ả bỗng trở nên rộn ràng bởi tiếng máy nổ, tiếng sóng vỗ và tiếng gọi nhau í ới. Khi thuyền cập bến, những mẻ cá tươi rói nhanh chóng được đưa lên bờ, tạo nên cảnh mua bán nhộn nhịp.

Năm nay, sản lượng cá mòi có phần giảm, khiến giá tại bến tăng lên, dao động từ 30.000 đến 50.000 đồng/kg. Sau khi đưa về chợ, cá được phân loại rõ ràng: cá to (khoảng 10 con/kg) thường cung cấp cho nhà hàng hoặc vận chuyển đi các tỉnh, thành phố; cá nhỏ hơn được bán lẻ hoặc chế biến thành các món như chả cá mòi, phục vụ nhu cầu người dân.

Nhọc nhằn theo con nước

Tại bến phà Vũ Điện (phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên), giữa trưa nắng, vợ chồng ông Trần Văn Đào tất bật đưa cá từ khoang thuyền lên bờ. Những rổ cá mòi tươi lấp lánh nhanh chóng được thương lái thu mua, khép lại một chuyến đánh bắt kéo dài từ đêm hôm trước.

Theo ông Đào, nghề cá mòi phụ thuộc rất nhiều vào “lộc trời”. “Có khi người đi trước thả lưới chỉ được vài cân, nhưng người đi sau lại vớ được cả đàn cá lớn tới chục cân. Cá mòi đi theo đàn nên trúng hay không nhiều khi là may mắn” - ông chia sẻ.

Qua kinh nghiệm nhiều năm, ông cho biết những ngày có gió Đông thường là thời điểm đánh bắt thuận lợi hơn.

Để theo nghề, mỗi gia đình phải đầu tư đáng kể. Với cách đánh bắt thông thường, chi phí đóng thuyền, lắp động cơ và mua lưới khoảng 40-50 triệu đồng. Những người đầu tư lớn hơn có thể chi tới 400-500 triệu đồng cho thuyền công suất cao. Tuy nhiên, việc sử dụng lưới điện - hình thức khai thác tận diệt đã bị cơ quan chức năng nghiêm cấm và xử lý.

Không chỉ là câu chuyện mưu sinh, cá mòi còn gắn bó với đời sống người dân ven sông. Tại một khu chợ địa phương, chị Nguyễn Thị Hằng (người dân phường Hồng Châu, tỉnh Hưng Yên) cho biết: “Cá mòi mùa này rất tươi, béo và có trứng nên gia đình tôi thường mua về kho hoặc rán. Dù giá có cao hơn một chút nhưng vẫn đáng, vì đây là cá tự nhiên, chỉ có theo mùa”.

Dẫu còn nhiều vất vả và bấp bênh theo từng mẻ lưới, nhưng mỗi mùa cá mòi về vẫn mang theo hy vọng của ngư dân. Khi thiên nhiên ưu ái ban tặng nguồn “lộc trời”, dòng sông Hồng không chỉ nuôi sống con người mà còn giữ gìn một nét sinh hoạt đặc trưng, làm nên nhịp sống riêng của vùng đất Phố Hiến.