Nhân dân tệ hưởng lực đẩy từ chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo ông Konrad Haunit, Giám đốc phụ trách khách hàng doanh nghiệp đa quốc gia khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Trung Đông và châu Phi của Deutsche Bank, việc sử dụng nhân dân tệ đã tăng đều trong 5 năm qua. Ông cho rằng đây là một quá trình chuyển dịch dần dần, song hành với sự thay đổi của mô hình kinh doanh và chuỗi cung ứng, thay vì một chiến dịch nhằm thách thức đồng USD.

Nhận định trên được đưa ra sau khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) chỉ định Deutsche Bank làm ngân hàng thanh toán bù trừ nhân dân tệ nước ngoài đầu tiên tại châu Âu. Quyết định này cho phép Deutsche Bank trực tiếp thanh toán và quyết toán các giao dịch nhân dân tệ xuyên biên giới tại Frankfurt, bổ sung cho hoạt động nhân dân tệ hải ngoại của ngân hàng tại Hồng Kông, Singapore và London.

Ông Haunit đánh giá việc được chỉ định là bước tiến quan trọng đối với Deutsche Bank và sẽ hỗ trợ sự phát triển dài hạn của hệ sinh thái nhân dân tệ hải ngoại. Tuy nhiên, ông tỏ ra thận trọng trước khả năng nhân dân tệ thay thế USD trên diện rộng.

Theo ông, việc sử dụng nhân dân tệ hiện chủ yếu được hình thành từ các hành lang thương mại cụ thể. Các tập đoàn công nghiệp châu Âu hoạt động tại Trung Quốc đã sử dụng nhân dân tệ để thanh toán trong hơn một thập kỷ, cho thấy đồng tiền này đang được thúc đẩy bởi nhu cầu thương mại thực tế.

Đại dịch Covid-19 được xem là một trong những yếu tố làm thay đổi sâu sắc chuỗi cung ứng toàn cầu. Các biện pháp phong tỏa, đóng cửa biên giới và gián đoạn vận tải khiến doanh nghiệp không thể tiếp tục phụ thuộc vào những chuỗi cung ứng chỉ tập trung tối ưu chi phí. Thay vào đó, họ chú trọng hơn đến khả năng linh hoạt, tìm kiếm nhà cung cấp, địa điểm sản xuất và tuyến đường thương mại thay thế.

Biến động thuế quan sau đó tiếp tục thúc đẩy xu hướng này khi các nhà sản xuất phải điều chỉnh dòng hàng hóa giữa nhiều thị trường. Sự thay đổi cũng mở rộng các hành lang thương mại của Trung Quốc sang Đông Nam Á và Trung Đông, nơi nhiều hàng hóa và linh kiện được nhập khẩu từ Trung Quốc.

Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN đạt 4,34 nghìn tỷ nhân dân tệ (646,3 tỷ USD) trong nửa đầu năm 2026, tăng 18,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thương mại hàng hóa trung gian như linh kiện, bộ phận và các yếu tố đầu vào sản xuất tăng 24,5%.

Các ngành xe điện, pin, dược phẩm và xây dựng là những lĩnh vực tiêu biểu cho xu hướng này khi doanh nghiệp ngày càng gắn với quy mô sản xuất của Trung Quốc.

Trong hệ sinh thái nhân dân tệ đang mở rộng, Hồng Kông được ông Haunit đánh giá sẽ giữ vai trò điểm tựa thanh khoản quan trọng. Các doanh nghiệp đa quốc gia có thể tận dụng nguồn vốn nhân dân tệ hải ngoại tại đây để quản lý dòng tiền xuyên biên giới và phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

Dữ liệu của Cơ quan Quản lý Tiền tệ Hồng Kông cho thấy tiền gửi bằng nhân dân tệ tại đây tăng 2,9% trong tháng 7, lên 1,13 nghìn tỷ nhân dân tệ. Giá trị thanh toán thương mại xuyên biên giới bằng nhân dân tệ cũng tăng 8,3%, đạt 1,38 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Dù vậy, nhân dân tệ vẫn chiếm tỷ trọng khiêm tốn trong thanh toán quốc tế. Theo SWIFT, nhân dân tệ đứng thứ năm trong tháng 7 với thị phần 3,1%, thấp hơn nhiều so với mức hơn 50% của USD.

Ông Haunit dự báo việc sử dụng nhân dân tệ sẽ tiếp tục tăng khi các chuỗi cung ứng vươn tới nhiều thị trường mới nổi và các nhà sản xuất Trung Quốc đẩy mạnh mở rộng ra nước ngoài.