Ứng dụng UAV cho phát triển kinh tế số

Thử nghiệm vận chuyển, giao hàng

Sau khi sử dụng UAV, drone vận chuyển cứu hộ phục vụ người dân bị ảnh hưởng bão lũ miền Trung, từ cuối năm 2025 đến nay, một số doanh nghiệp đã thử nghiệm UAV trong vận chuyển, giao hàng.

Cuối tháng 12-2025, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) phối hợp với Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) thí điểm ứng dụng UAV trong vận chuyển mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế với máy bay nhỏ. Thiết bị bay được thiết kế riêng cho thử nghiệm vận chuyển y tế, bay trong bán kính 10 km và có thể mở rộng lên 20 km khi có nhu cầu; dự kiến thực hiện 2 chuyến/ngày.

UAV có trọng tải khoảng 10 kg, khoang chứa chuyên dụng được thiết kế bảo đảm các điều kiện cần thiết đối với mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế. Từ mô hình thí điểm này, thành phố sẽ hướng tới xây dựng hệ thống y tế thông minh, hiện đại, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Trung tuần tháng 2-2026, VietnamPost phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh, Công ty cổ phần CT UAV khai trương tuyến vận chuyển biển Cần Giờ - Vũng Tàu (thành phố Hồ Chí Minh). Trong giai đoạn đầu, Vietnam Post ưu tiên vận chuyển các bưu gửi nhỏ dưới 5kg, gồm hồ sơ, tài liệu và các gói hàng thương mại điện tử.

Thiết bị bay thực hiện hành trình hơn 12 km mỗi chiều giữa Cần Giờ đến Vũng Tàu trong 15 phút, tối ưu hơn phương thức vận chuyển đường bộ khoảng 6 lần và đường thủy 3 lần, rút ngắn đáng kể thời gian chuyển phát giữa hai địa bàn có điều kiện địa lý đặc thù.

Đầu tháng 3 vừa qua, VietnamPost thử nghiệm UAV vận chuyển chè Shan tuyết sau thu hoạch tại tỉnh Điện Biên. Việc ứng dụng UAV góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí, hạn chế hao hụt sau thu hoạch và nâng cao giá trị sản phẩm tại các khu vực giao thông khó khăn.

Tại Diễn đàn quốc tế kinh tế tầm thấp Việt Nam 2025 diễn ra cuối năm ngoái, các chuyên gia cho biết, chỉ riêng ngành hàng không tầm thấp toàn cầu được định giá đạt khoảng 700 tỷ USD vào năm 2035. Tại Việt Nam, tiềm năng của kinh tế tầm thấp được đánh giá có thể đạt 10 tỷ USD. Với các lợi thế về địa chính trị, chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, lực lượng lao động trẻ và năng động, Việt Nam, đang đứng trước cơ hội trở thành trung tâm công nghiệp tầm thấp của khu vực và thế giới.

Trước đó, Liên minh Kinh tế tầm thấp với sự tham gia của hàng chục doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư trong nước, được thành lập và ra mắt tháng 10-2025. Liên minh kỳ vọng nền kinh tế mới này sẽ thúc đẩy hàng nghìn doanh nghiệp phụ trợ, tạo 1 triệu việc làm chất lượng cao và mang về hàng chục tỷ USD cho Việt Nam trong 10-15 năm tới.

UAV mở ra mô hình kinh tế không gian tầm thấp

Trong năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương đặt hàng nghiên cứu, phát triển công nghệ lõi và sản phẩm công nghệ chiến lược, gắn trực tiếp với nhu cầu sử dụng thực tế của các cơ quan nhà nước, địa phương và thị trường. Theo đó, 6 sản phẩm cụ thể được ưu tiên nghiên cứu, phát triển, gồm: Mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo tiếng Việt; các dòng UAV; AI camera xử lý tại biên; robot di động tự hành; nền tảng hạ tầng blockchain; hệ thống và thiết bị mạng di động 5G.

Trước đó, thiết bị bay không người lái trở thành một trong 3 sản phẩm của nhóm công nghệ hàng không, vũ trụ - là 1 trong 11 nhóm công nghệ chiến lược mà Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ. Những thông tin nêu trên cho thấy, Đảng, Nhà nước rất quan tâm tới sự phát triển của lĩnh vực này.

Các chuyên gia cũng cho rằng, UAV và công nghệ hàng không, vũ trụ trong phát triển kinh tế tầm thấp mở ra ngành công nghiệp mới, bền vững và là trụ cột cho kinh tế số, đô thị thông minh và nông nghiệp hiện đại.

Theo ông Vũ Anh Tú, Giám đốc FPT UAV (thuộc Tập đoàn FPT) thị trường toàn cầu đã đạt quy mô hàng trăm tỷ USD, tăng trưởng 30% mỗi năm và được các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc, châu Âu xác định là ngành công nghiệp chiến lược. Việt Nam đang đứng trước "thời điểm vàng" để bước vào lĩnh vực này, mở ra một ngành kinh tế hoàn toàn mới dựa trên công nghệ hàng không, vũ trụ và UAV.

Phân tích về dư địa phát triển của ngành kinh tế tầm thấp, ông Vũ Anh Tú chỉ ra rằng, kinh tế tầm thấp mở ra cơ hội hình thành một ngành nghề hoàn toàn mới tại Việt Nam - không chỉ sản xuất UAV, mà còn bao gồm thiết bị, chip, cảm biến, xây dựng nền tảng quản lý bay và bản đồ số 3D, phát triển dịch vụ vận hành, bảo hiểm, đào tạo, cùng ứng dụng trong nông nghiệp và các lĩnh vực khác.

“Nắm bắt cơ hội và đầu tư LAE, chúng ta đang thúc đẩy 3 trụ cột của thời đại mới: Kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức, đồng thời đánh thức tiềm năng sáng tạo của đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học Việt Nam, mang lại dịch vụ tốt hơn cho người dân vùng sâu, vùng xa, hải đảo và khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu”, ông Tú nói.

Trong thông tin mới nhất từ Vietnam Post cho biết, hoạt động thử nghiệm thiết bị bay không người lái trong vận chuyển, khai thác bưu chính vẫn đang được thực hiện. Từ các mô hình thí điểm này, tổng công ty sẽ được đánh giá, hoàn thiện và từng bước mở rộng phạm vi ứng dụng trong thời gian tới.