705 cấp xã chưa đủ tiêu chuẩn: Quy định hiện hành về đề án nhập đơn vị hành chính

Trong năm 2026, các cấp có thẩm quyền sẽ nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Hiện nay vẫn còn 705 ĐVHC cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn.

Tuy nhiên, việc sắp xếp vẫn phải bám sát những yêu cầu cơ bản, đó là phải phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo, địa lý.

Trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị, Chính phủ sẽ hướng dẫn cụ thể và hoàn thành dứt điểm trong năm 2026.

Hiện nay, đề án thành lập, giải thể, nhập, chia ĐVHC, điều chỉnh địa giới hành chính và đổi tên ĐVHC được quy định tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.

Điều 8 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 quy định đề án thành lập, giải thể, nhập, chia ĐVHC, điều chỉnh địa giới ĐVHC gồm có 5 phần và phụ lục như sau:

Phần thứ nhất: căn cứ pháp lý và sự cần thiết.

Phần thứ hai: lịch sử hình thành và hiện trạng của các ĐVHC liên quan trực tiếp đến việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới ĐVHC;

Phần thứ ba: phương án thành lập, giải thể, nhập, chia ĐVHC, điều chỉnh địa giới ĐVHC;

Phần thứ tư: đánh giá tác động và định hướng phát triển của ĐVHC sau khi thành lập, nhập, chia ĐVHC, điều chỉnh địa giới ĐVHC. Trường hợp giải thể ĐVHC thì chỉ thực hiện đánh giá tác động;

Phần thứ năm: kết luận và kiến nghị.

Phụ lục kèm theo đề án gồm: biểu tổng hợp các tiêu chuẩn của ĐVHC; các biểu, bảng số liệu được cấp có thẩm quyền xác nhận làm cơ sở xác định các tiêu chuẩn của ĐVHC; 1 bản đồ hiện trạng địa giới của ĐVHC liên quan trực tiếp đến việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới ĐVHC và 1 bản đồ phương án thành lập, nhập, chia, điều chỉnh địa giới ĐVHC;

Ngoài ra còn có 1 phim tài liệu (từ 15 đến 20 phút) về vị trí, hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội và hạ tầng của khu vực đề nghị thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới ĐVHC; hồ sơ công nhận loại đô thị đối với trường hợp thành lập thành phố; các văn bản của cơ quan có thẩm quyền quyết định hoặc xác nhận về yếu tố đặc thù của ĐVHC (nếu có).

Về số liệu tại đề án thành lập, giải thể, nhập, chia ĐVHC, điều chỉnh địa giới ĐVHC quy định như sau:

Diện tích tự nhiên của ĐVHC do UBND cấp tỉnh lập đề án cung cấp và chịu trách nhiệm về tính chính xác, bảo đảm thống nhất với số liệu về diện tích tự nhiên của các ĐVHC do Chính phủ công bố;

Quy mô dân số của ĐVHC gồm dân số thường trú và dân số tạm trú do cơ quan Công an có thẩm quyền cung cấp, xác nhận.

Quy mô dân số đô thị được xác định là quy mô dân số tại khu vực đã được phân loại đô thị theo quy định tại Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị.

Tỉ lệ đô thị hóa được xác định theo quy định tại Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị;

Số liệu đánh giá các tiêu chuẩn của ĐVHC trong đề án thành lập, giải thể, nhập, chia ĐVHC, điều chỉnh địa giới ĐVHC là số liệu tính đến ngày 31.12 của năm trước liền kề với năm gửi hồ sơ đề án đến cơ quan thẩm định; do cơ quan lập đề án cung cấp, chịu trách nhiệm về tính chính xác.