Cao tốc xuyên núi, mở đường phát triển cho các vùng khó

Những mạch đường vượt núi phía Đông Bắc

Tại thôn Nà Nâm, xã Thanh Thịnh, tỉnh Thái Nguyên, gia đình bà H.T.H thuộc diện phải di chuyển chỗ ở để nhường đất cho dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn.

Sau những lo lắng ban đầu, gia đình bà đồng thuận bàn giao mặt bằng khi được giải thích chính sách và hỗ trợ ổn định cuộc sống.

Câu chuyện của gia đình bà H.T.H cũng là câu chuyện chung của hàng trăm hộ dân nơi tuyến đường đi qua.

Riêng xã Thanh Thịnh có khoảng 12,5km cao tốc, ảnh hưởng tới 773 hộ dân tại 12 thôn. Đến ngày 21.6.2026, địa phương đã chi trả tiền bồi thường cho 768 hộ, bàn giao hơn 104ha mặt bằng.

Cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn dài 28,8km, được xây dựng với quy mô 4 làn xe, nền đường rộng 22m; trên tuyến có 18 cây cầu với tổng chiều dài khoảng 4,66km.

Tuy nhiên, đến ngày 31.7.2026, khối lượng thi công mới đạt 31,5%, đứng trước nguy cơ không hoàn thành theo kế hoạch nếu các nhà thầu không có giải pháp bù tiến độ.

Ở Lạng Sơn, dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng dài gần 60km, tổng mức đầu tư 11.808 tỉ đồng, đang dần nối thông các khu vực cửa khẩu với mạng lưới cao tốc quốc gia.

Đến nay, giá trị thực hiện các gói thầu đạt 74,33%; phần nền đường hoàn thành trên 97%, công tác giải phóng mặt bằng đạt hơn 99%.

Tiếp nối tuyến đường này là cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, dài 121,06km, đi qua Lạng Sơn và Cao Bằng, với tổng mức đầu tư hơn 26.184 tỉ đồng.

Riêng giai đoạn 1 dài hơn 93km, phải xây dựng 2 đường hầm xuyên núi và 64 cây cầu. Dự án được đặt mục tiêu hoàn thành giai đoạn 1 trong năm 2026, mở thêm trục giao thông chiến lược tới vùng biên giới Cao Bằng.

Mở lối cho Tây Bắc

Tại Tuyên Quang, hai dự án thành phần của cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang giai đoạn 1 có tổng chiều dài khoảng 104,5km.

Qua kiểm tra cuối tháng 7.2026, các đoạn tuyến cơ bản đã được kết nối; phần nền đường, mặt đường chủ yếu hoàn thành và các đơn vị đang xử lý những hạng mục còn lại.

Dẫu vậy, mưa lớn kéo dài, nguy cơ sạt lở cùng biến động giá nhiên liệu, nhựa đường và vật liệu xây dựng vẫn là những thách thức trực tiếp trên công trường miền núi.

Trên trục Nội Bài - Lào Cai, dự án mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai dài 121 km, tổng mức đầu tư hơn 7.667 tỉ đồng, đang được triển khai để nâng tuyến đường từ 2 lên 4 làn xe.

Thời gian thực hiện được phê duyệt từ năm 2025 đến 2027, trong khi chủ đầu tư phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.

Ở cửa ngõ Tây Bắc, cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu cũng đang mở những mũi thi công qua địa hình phức tạp.

Đoạn qua Phú Thọ dài 34km, tổng mức đầu tư 9.997 tỉ đồng; điểm nhấn là cầu Hòa Sơn dài khoảng 1,2km vượt hồ Hòa Bình.

Đoạn qua Sơn La dài hơn 32km được địa phương đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 31.12.2027.

Cao tốc đang mang đến cơ hội rút ngắn khoảng cách, giảm chi phí vận chuyển và mở rộng thị trường cho nông sản, du lịch vùng cao.