Hành trình đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về trong ký ức

Những nét vẽ thời gian và sứ mệnh di sản của Skyline

Ra đời vào năm 2021, nhóm phục dựng ảnh liệt sĩ Skyline không bắt đầu từ một dự án thương mại hay một trào lưu nhất thời, mà được nhen nhóm từ chính nhịp đập trái tim của những người trẻ chung niềm đam mê công nghệ và nỗi đau về chiến tranh của gia đình. Trong Skyline, hầu hết thành viên đều là con cháu của các Anh hùng liệt sĩ đã nằm lại nơi chiến trường.

Hơn ai hết, họ thấu hiểu cảm giác trống trải của một căn nhà thiếu vắng bóng hình người thân, thấu hiểu niềm ao ước đỏ mắt của những người mẹ, người vợ về một tấm ảnh thờ trọn vẹn, nơi gương mặt người đã khuất không còn bị xóa mờ bởi rêu phong, độ ẩm hay sự tàn nhẫn của thời gian.

Tính đến nay, nhóm đã kiên trì và lặng lẽ phục dựng thành công hơn 12.000 di ảnh liệt sĩ, trao lại nụ cười và ánh mắt vẹn nguyên cho hàng ngàn gia đình trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Anh Khuất Văn Hoàng, Phó nhóm phục dựng ảnh liệt sĩ Skyline chia sẻ: "Đôi mắt thể hiện được thần thái của các Anh hùng liệt sĩ, cho nên cần phải làm chuẩn và chính xác nhất, cũng là phần khó nhất. Các tấm ảnh đa số là cũ mờ nhiều rồi nên bản thân mình hay mọi người khi làm phải trao đổi với thân nhân rất nhiều. Đôi khi các gia đình thân nhân mà nhớ được nét mặt thì đã già, nên việc trao đổi cũng rất khó khăn".

Điều khiến các thành viên Skyline kiên trì suốt nhiều năm không nằm ở những bức ảnh đẹp, mà ở khoảnh khắc họ tận tay trao lại bức ảnh ấy cho gia đình.

"Những giọt nước mắt nghẹn ngào, những lời cảm ơn của thân nhân khiến chúng tôi cảm thấy mình đã làm được việc rất ý nghĩa", anh Hoàng chia sẻ.

Đưa các anh trở về theo một cách rất riêng

Trong hàng nghìn trường hợp mà Skyline đã đồng hành, anh Hoàng vẫn nhớ như in cuộc điện thoại nhận được vào lúc 3 giờ sáng.

Ở đầu dây bên kia là tiếng khóc nghẹn của người thân liệt sĩ Nguyễn Văn Thống. Hơn nửa thế kỷ sau ngày ông hy sinh, gia đình vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Điều day dứt nhất là ông cũng không để lại một tấm ảnh rõ nét để con cháu lập bàn thờ.

"Tấm di ảnh là điều gia đình mong mỏi suốt nhiều năm. Họ muốn có ảnh của bác sớm để mang vào Tây Ninh, tiếp tục hành trình tìm kiếm hài cốt", anh Hoàng kể. Skyline đã nhận lời ngay trong đêm.

Không có nhiều tư liệu để tham khảo, các thành viên chỉ còn cách lắng nghe từng lời kể của người thân, từ hình dáng khuôn mặt, sống mũi, ánh mắt đến mái tóc của liệt sĩ. Sau nhiều ngày phác họa, chỉnh sửa và đối chiếu, bức chân dung cuối cùng cũng được hoàn thiện.

Ngày trao ảnh, người thân liệt sĩ Nguyễn Văn Thống đã bật khóc khi lần đầu tiên sau nhiều chục năm được nhìn thấy rõ gương mặt của người thân. Tấm di ảnh không thể thay thế sự trở về bằng hài cốt, nhưng đã giúp gia đình có thêm một điểm tựa tinh thần trên hành trình tiếp tục tìm kiếm người đã khuất.

"Chúng tôi luôn nghĩ rằng, nếu chưa thể đưa các anh trở về bằng hài cốt thì ít nhất cũng có thể đưa các anh trở về trong ký ức của gia đình bằng một tấm di ảnh trọn vẹn", anh Hoàng nói.

Không chỉ có câu chuyện của liệt sĩ Nguyễn Văn Thống, mỗi chuyến trao ảnh đều để lại trong các thành viên Skyline những cảm xúc khó quên.

Đối với tình nguyện viên Trần Tiến Anh, câu chuyện khiến anh xúc động nhất là trường hợp của một đôi vợ chồng liệt sĩ ở Hà Tĩnh.

Họ chỉ có năm ngày ngắn ngủi bên nhau sau lễ cưới trước khi người chồng lên đường ra trận rồi hy sinh. Người vợ quyết định ở vậy, chăm sóc mẹ chồng suốt nhiều thập kỷ và chưa từng có một bức ảnh chụp chung với chồng.

Biết được câu chuyện ấy, Skyline đã phục dựng và ghép hai người vào cùng một khung hình. Trong buổi trao ảnh, người vợ liệt sĩ ôm chặt bức chân dung rất lâu. Đó là bức ảnh đầu tiên và cũng là duy nhất bà được đứng cạnh người chồng đã hy sinh từ hơn nửa thế kỷ trước.

"Có những bức ảnh được phục dựng để lưu giữ ký ức. Nhưng cũng có những bức ảnh được phục dựng để hoàn thành một ước nguyện còn dang dở của cả một đời người", Tiến Anh tâm sự.

Khi lòng yêu nước được thể hiện bằng hành động

Hành trình âm thầm đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về qua những khung hình không chỉ mang lại niềm an ủi cho các thân nhân, mà còn tạo nên một cách nhìn sâu sắc hơn trong tâm hồn những người trẻ dấn thân vào công việc này.

Anh Khuất Văn Hoàng thổ lộ rằng, trước đây, anh biết lịch sử qua sách hay những đoạn phim tư liệu lướt qua trên mạng. Nhưng từ khi cầm trên tay từng kỷ vật hoen màu, lắng nghe từng câu chuyện thắt lòng của những bà mẹ, người vợ liệt sĩ, anh cảm thấy mình như đang thực sự "sống trong lịch sử". Lịch sử không còn là quá khứ bị đóng băng, mà là một dòng chảy ký ức cuồn cuộn, chạm thẳng vào trái tim, giúp anh thức tỉnh về giá trị cội nguồn.

Bằng những trải nghiệm sâu sắc đó, tình nguyện viên Trần Tiến Anh bày tỏ rằng, việc phục dựng di ảnh liệt sĩ là nhịp cầu tuyệt vời nhất để những người trẻ như anh thể hiện lòng biết ơn chân thành đối với thế hệ cha anh đi trước.

Lòng yêu nước không phải là những khẩu hiệu hào nháng, sáo rỗng, mà phải được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực, bằng sự sẻ chia và tri ân những người đã không tiếc máu xương, nhượng lại tuổi xuân cho hòa bình dân tộc. Công việc của Skyline chính là một đốm lửa nhỏ, góp phần thắp sáng tinh thần ấy và lan tỏa mạnh mẽ đến thế hệ hôm nay.