Tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập

Trước yêu cầu bảo vệ vững chắc Tổ quốc và tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước, Nghị quyết Đại hội XIV đã xác định rõ: Tăng cường quốc phòng, an ninh gắn với đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.

Bối cảnh mới và yêu cầu mới đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc

Bước vào giai đoạn phát triển mới, đất nước ta đứng trước những thời cơ lớn nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với nhiều thách thức chưa từng có tiền lệ. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; các mối đe dọa an ninh phi truyền thống gia tăng; xung đột cục bộ, tranh chấp chủ quyền, không gian an ninh mở rộng từ truyền thống sang các lĩnh vực mới như không gian mạng, kinh tế, môi trường.

Trong bối cảnh đó, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã khẳng định một quan điểm có ý nghĩa chiến lược lâu dài: Tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị. Quan điểm này thể hiện nhận thức sâu sắc về mối quan hệ biện chứng giữa bảo vệ Tổ quốc và phát triển đất nước trong điều kiện hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là một quy luật khách quan, gắn liền với sự tồn tại và phát triển của Nhà nước. Quốc phòng, an ninh không chỉ là lĩnh vực quân sự, an ninh thuần túy mà là tổng hợp sức mạnh chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đối ngoại.

Tư tưởng Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh sự kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, giữa độc lập, tự chủ và hợp tác quốc tế. Người khẳng định: Giữ nước phải từ khi nước chưa nguy; bảo vệ Tổ quốc phải bằng cả sức mạnh bên trong và sự ủng hộ của bạn bè quốc tế.

Từ sự phát triển tư duy lý luận của Đảng qua các kỳ đại hội, Đảng ta ngày càng nhận thức sâu sắc hơn vai trò của quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong chiến lược phát triển đất nước. Đại hội XIV tiếp tục phát triển tư duy đó khi đặt hai lĩnh vực này trong mối quan hệ hữu cơ, thống nhất, coi đây không chỉ là nhiệm vụ tình thế mà là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, xuyên suốt cả thời bình và thời chiến.

Nội hàm quan điểm của Nghị quyết Đại hội XIV

Một là, tăng cường quốc phòng, an ninh là trụ cột của bảo vệ Tổ quốc: Nghị quyết Đại hội XIV xác định tăng cường quốc phòng, an ninh là nhằm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Quốc phòng, an ninh không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang mà là trách nhiệm của toàn dân, được xây dựng trên nền tảng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc.

Hai là, đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế, tạo môi trường hòa bình, ổn định: Đối ngoại và hội nhập quốc tế được Nghị quyết Đại hội XIV xác định là một bộ phận quan trọng trong tổng thể chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Thông qua đối ngoại, Việt Nam tranh thủ được nguồn lực bên ngoài, nâng cao vị thế, uy tín quốc tế, đồng thời tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. Đối ngoại không chỉ là hoạt động của Nhà nước mà còn là đối ngoại Đảng, ngoại giao nhân dân, được triển khai đồng bộ, linh hoạt, hiệu quả.

Quốc phòng, an ninh và đối ngoại phải là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, bởi quốc phòng, an ninh và đối ngoại liên quan trực tiếp đến sự tồn vong của quốc gia - dân tộc. Nếu không giữ vững được ổn định chính trị và chủ quyền quốc gia thì mọi thành tựu phát triển kinh tế - xã hội đều có thể bị đe dọa.

Trong điều kiện mới, các mối đe dọa an ninh không còn mang tính thời điểm mà diễn ra thường xuyên, liên tục, dưới nhiều hình thức khác nhau. Do đó, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và đối ngoại không thể chỉ tập trung khi có tình huống, mà phải được triển khai thường xuyên, chủ động, từ sớm, từ xa.

Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa tăng cường quốc phòng, an ninh với đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập. Quốc phòng, an ninh vững mạnh là nền tảng để đối ngoại chủ động, tự tin. Ngược lại, đối ngoại hiệu quả góp phần giảm thiểu nguy cơ xung đột, tranh thủ được sự ủng hộ quốc tế, tạo chiều sâu chiến lược cho quốc phòng, an ninh.

Yêu cầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV đòi hỏi phải nâng cao nhận thức thống nhất trong toàn hệ thống chính trị về vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Đồng thời, cụ thể hóa thành chiến lược, chương trình, kế hoạch hành động. Trong đó, tinh thần Nghị quyết phải được cụ thể hóa thành các chiến lược quốc phòng, an ninh, đối ngoại và các chương trình hành động với mục tiêu, lộ trình, nguồn lực rõ ràng. Ngoài ra, phải phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, bởi sức mạnh quốc phòng, an ninh và đối ngoại trước hết bắt nguồn từ lòng dân, từ sự đoàn kết, đồng thuận xã hội. Do đó, phải gắn chặt nhiệm vụ này với thực hiện quan điểm “dân là gốc”.

Việc Nghị quyết Đại hội XIV xác định tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên thể hiện bước phát triển quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng. Quan điểm này vừa bảo đảm giữ vững độc lập, chủ quyền, vừa tạo điều kiện thuận lợi để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong môi trường quốc tế phức tạp. Quán triệt và thực hiện tốt quan điểm này sẽ tạo nền tảng vững chắc để đất nước phát triển nhanh, bền vững, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trong giai đoạn mới.