Tìm kiếm MH370: Tín hiệu và bằng chứng mới

Cuối tháng 12.2025, Ocean Infinity - công ty robot hàng hải từng tiến hành chiến dịch tìm kiếm MH370 năm 2018 nhưng không đạt kết quả - chính thức quay trở lại hiện trường theo thỏa thuận “không tìm thấy, không thu phí” với Chính phủ Malaysia.

Khoanh vùng tìm kiếm hẹp hơn

Khác biệt lớn nhất của chiến dịch tìm kiếm lần này nằm ở mức độ tập trung. Các chiến dịch trước đây dựa trên một hành lang xác suất rất rộng, hình thành từ dữ liệu vệ tinh Inmarsat, sau đó quét bằng sonar kéo qua địa hình đáy biển phức tạp.

Lần này, Malaysia xác định một khu vực ưu tiên khoảng 15.000 km2 ở phía nam Ấn Độ Dương - được đánh giá là vùng có xác suất thành công cao nhất.

Quyết định này là kết quả của nhiều năm tái phân tích dữ liệu, trong đó kết hợp lại thông tin thời gian và tần số vệ tinh, mô hình hiệu suất bay, các nghiên cứu trôi dạt dựa trên mảnh vỡ đã được xác nhận, cùng việc rà soát lại những “điểm mù” trong các chiến dịch sonar trước đây.

Cuộc tìm kiếm đa quốc gia do Australia dẫn đầu đã quét hơn 120.000 km2 đáy biển trước khi kết thúc vào tháng 1.2017; chiến dịch riêng của Ocean Infinity năm 2018 kéo dài 3 tháng nhưng cũng không mang lại kết quả.

Radar và đường bay định mệnh

Cuộc tìm kiếm mới vẫn bắt đầu từ chuỗi sự kiện ngày 8.3.2014. Liên lạc cuối cùng từ buồng lái MH370 diễn ra khi máy bay chuẩn bị bàn giao kiểm soát sang không phận Việt Nam, trước khi bộ phát đáp bị tắt và máy bay biến mất khỏi hệ thống kiểm soát không lưu dân sự.

Dữ liệu radar quân sự sau đó cho thấy máy bay rẽ gắt, bay ngược qua miền bắc Malaysia và khu vực Penang, hướng ra biển Andaman trước khi chuyển hướng xuống phía nam.

Các dấu vết radar này, kết hợp với tín hiệu vệ tinh Inmarsat kéo dài nhiều giờ, đã tạo nền tảng cho các chiến dịch tìm kiếm trước đây.

Điểm khác biệt hiện nay là cách các dữ liệu này được chồng lớp và kiểm chứng lại, nhằm tập trung vào những khu vực đáy biển nơi nhiều mô hình giao thoa và có khả năng từng bị bỏ sót.

Robot lặn và cảm biến thế hệ mới

Ocean Infinity hiện triển khai các tàu khảo sát tự động lớp Armada 86 cùng đội tàu ngầm tự hành (AUV) Kongsberg có thể hoạt động ở độ sâu tới 6.000m.

Các AUV này được trang bị sonar quét sườn, sonar khẩu độ tổng hợp, máy đo từ trường phát hiện kim loại, thiết bị quét laser và hệ thống đo địa hình đáy biển độ phân giải cao, giúp phân biệt rõ hơn giữa cấu trúc địa chất tự nhiên và mảnh vỡ nhân tạo.

Tín hiệu mới, tranh luận cũ

“Bằng chứng mới” gây tranh cãi nhất trong cuộc tìm kiếm MH370 hiện nay không phải là radar, mà là sóng radio.

Một số tranh luận xoay quanh việc sử dụng dữ liệu WSPR - tín hiệu vô tuyến yếu từ các đài radio nghiệp dư - để suy luận đường bay của MH370. Nhà nghiên cứu Richard Godfrey cho rằng các nhiễu tín hiệu này có thể phản ánh sự di chuyển của máy bay.

Tuy nhiên, giới chức Australia từng lưu ý rằng WSPR không được thiết kế cho mục đích theo dõi máy bay và việc suy luận đường bay từ các tín hiệu yếu tiềm ẩn nhiều rủi ro về nhiễu và sai lệch.

Vì vậy, trụ cột của chiến dịch tìm kiếm MH370 giai đoạn 2025-2026 vẫn là dữ liệu radar quân sự, tín hiệu Inmarsat và các nghiên cứu trôi dạt, thay vì đặt cược vào một bằng chứng đơn lẻ.