Ukraina chặn Druzhba, Hungary - Slovakia xây đường ống dầu mới

Hungary và Slovakia đã đạt thỏa thuận xây dựng một đường ống dẫn dầu mới, nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng trong bối cảnh Ukraina tiếp tục phong tỏa dòng dầu Nga qua tuyến Druzhba.

Thông tin được Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại Hungary Peter Szijjarto công bố khi đến Brussels tham dự cuộc họp các Ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU) ngày 16.3. Theo ông, quyết định xây dựng đường ống mới là bước đi cần thiết sau nhiều tháng nỗ lực bất thành nhằm khôi phục dòng dầu qua Ukraina.

Kiev từ chối đối thoại

Theo phía Hungary, Budapest và Bratislava từng đề xuất tổ chức một cuộc họp tại Brussels với Bộ trưởng Năng lượng Ukraina để thảo luận việc khôi phục hoạt động của tuyến Druzhba - đường ống vận chuyển dầu Nga lâu đời nối Nga với Trung Âu.

Tuy nhiên, Kiev đã từ chối đề xuất này.

Ông Szijjarto cho biết Hungary thậm chí đã cử một phái đoàn do Thứ trưởng Năng lượng Gabor Czepek dẫn đầu tới Kiev và lưu lại hơn 3 ngày rưỡi để tìm cách tháo gỡ tình hình. Dù vậy, phía Ukraina không chấp nhận tổ chức cuộc gặp chính thức.

Không chỉ vậy, Ukraina còn từ chối cho phép các chuyên gia của EU, Hungary và Slovakia kiểm tra kỹ thuật tuyến đường ống Druzhba.

Theo Bộ trưởng Hungary, điều này cho thấy Druzhba hoàn toàn có thể vận hành trở lại và việc phong tỏa hiện nay mang tính chính trị nhiều hơn là kỹ thuật.

“Áp lực” từ Đức

Căng thẳng không chỉ dừng lại ở quan hệ với Ukraina.

Ông Szijjarto tiết lộ rằng trong cuộc họp Hội đồng Ngoại trưởng EU tại Brussels, ông đã phải đối mặt với “những lời đe dọa trực tiếp” từ Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul.

Theo ông, Berlin gây sức ép buộc Budapest phải thay đổi lập trường đối với Kiev.

Bộ trưởng Hungary nói rằng trong hơn 11 năm đảm nhiệm cương vị hiện tại, đây là lần đầu tiên ông gặp phải kiểu gây sức ép như vậy trong một cuộc họp cấp cao của EU.

Tuy nhiên, ông khẳng định chính phủ Hungary sẽ không thay đổi chính sách năng lượng chỉ vì sức ép chính trị.

Đường ống mới để “né” phong tỏa

Trong bối cảnh đó, Hungary và Slovakia đã ký thỏa thuận xây dựng một đường ống dẫn dầu mới vận chuyển xăng và dầu diesel nối trực tiếp hai nhà máy lọc dầu tại Bratislava và Szazhalombatta.

Hai cơ sở này đều do tập đoàn năng lượng MOL của Hungary vận hành và chủ yếu chế biến dầu thô Urals từ Nga.

Kể từ ngày 27.1, nguồn dầu Nga qua Druzhba bị gián đoạn khiến các nhà máy phải sử dụng tạm thời dầu từ kho dự trữ chiến lược của Hungary.

Nhà máy Szazhalombatta cũng có kết nối với tuyến đường ống Adriatic chạy qua Croatia. Budapest hiện hy vọng có thể nhận dầu Nga vận chuyển bằng đường biển qua tuyến này nếu Zagreb cho phép trung chuyển.

Khủng hoảng năng lượng lan rộng

Việc gián đoạn dòng dầu Nga đã gây sức ép lớn lên khu vực Trung Âu.

Chính phủ Slovakia đã tuyên bố tình trạng khủng hoảng dầu mỏ vào ngày 18.2. Đáp lại việc phong tỏa đường ống, Bratislava cũng cắt nguồn cung điện khẩn cấp và nhiên liệu diesel hỗ trợ cho Kiev.

Hungary cũng đáp trả bằng cách chặn gói vay quân sự trị giá khoảng 90 tỉ euro của EU dành cho Kiev, đồng thời cảnh báo sẽ tiếp tục ngăn chặn các quyết định của Brussels có lợi cho Ukraina.

Ủy ban châu Âu đã đề xuất tài trợ sửa chữa đường ống Druzhba nếu cần thiết, nhưng Budapest và Bratislava vẫn kiên quyết yêu cầu khôi phục dòng dầu Nga.