“Truyền lửa” tư duy số cho thiếu nhi Thủ đô

Lan tỏa mô hình “Liên đội số”

Nhân kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (15-5-1941 - 15-5-2026), các cấp bộ Đoàn - Đội tại Hà Nội đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào hoạt động, tạo nên những chuyển biến rõ nét trong môi trường học đường.

Tại phường Ba Đình, Đoàn Thanh niên - Hội đồng Đội phường đã gắn biển, đưa vào vận hành 2 mô hình điểm “Liên đội số”, đánh dấu bước tiến trong ứng dụng công nghệ vào hoạt động Đội và phong trào thiếu nhi.

Theo Bí thư Đoàn Thanh niên phường Ba Đình, Chủ tịch Hội đồng Đội phường Phạm Thu Phương, việc triển khai mô hình điểm không chỉ là hoạt động thiết thực chào mừng ngày truyền thống của Đội mà còn thể hiện tinh thần tiên phong, sáng tạo của tuổi trẻ trong thích ứng với xu thế chuyển đổi số.

Các mô hình được xây dựng theo hướng đồng bộ, lấy học sinh làm trung tâm, tăng cường tính tương tác. Trong đó, việc số hóa công tác quản lý, đánh giá thi đua thông qua hệ thống mã QR đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Các nội dung như theo dõi thi đua chi đội, tuyên dương “Người tốt, việc tốt”, “Gương sáng đội viên” hay tiếp nhận ý kiến góp ý từ phụ huynh đều được tích hợp trên nền tảng số.

Không chỉ giúp công tác quản lý trở nên nhanh chóng, minh bạch, việc ứng dụng công nghệ còn tạo sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường - học sinh - phụ huynh, hình thành môi trường giáo dục mở, thân thiện.

Đặc biệt, mô hình ứng dụng công nghệ số trong giáo dục bảo vệ môi trường gắn với “Ứng dụng công nghệ số trong giáo dục phân loại rác” đã tạo dấu ấn tích cực. Thông qua quét mã QR, học sinh có thể nhận diện các loại rác, tiếp cận video, hình ảnh minh họa sinh động và tham gia đánh giá thi đua giữa các lớp. Những trải nghiệm này góp phần hình thành thói quen và hành vi tích cực trong bảo vệ môi trường ngay từ lứa tuổi học sinh.

“Dự kiến trong năm học tới, các mô hình “Liên đội số” sẽ được tích hợp thành hệ thống đồng bộ và nhân rộng tại 8/8 Liên đội trực thuộc, góp phần lan tỏa mạnh mẽ phong trào “Liên đội số” trên địa bàn phường Ba Đình” - Bí thư Đoàn Thanh niên phường Ba Đình nhấn mạnh.

Theo thầy giáo Hoàng Đức Mạnh, sau khi mô hình “Liên đội số” được triển khai tại Trường THCS Mạc Đĩnh Chi đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ đông đảo đội viên, học sinh trong Liên đội. Các em thể hiện sự hào hứng, chủ động tham gia trải nghiệm các nội dung số hóa, đặc biệt yêu thích các chuyên mục tuyên dương và tương tác trực tuyến.

Mô hình không chỉ tạo môi trường sinh hoạt Đội hiện đại, sáng tạo mà còn góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần thi đua và kỹ năng số cho đội viên. Đây cũng là điểm trường cấp THCS đầu tiên trên địa bàn phường triển khai mô hình “Liên đội số”, thể hiện tinh thần tiên phong, sáng tạo của Liên đội trường THCS Mạc Đĩnh Chi trong việc cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số trong công tác Đội và giáo dục thiếu nhi.

Thầy Hoàng Đức Mạnh đánh giá, với nhiều nội dung thiết thực, góp phần đổi mới phương thức tổ chức hoạt động Đội, mô hình tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý, tuyên truyền và tương tác. Nhờ đó, công tác theo dõi, đánh giá thi đua được thực hiện khoa học, minh bạch, giảm tải công việc thủ công cho giáo viên, đồng thời tăng cường sự tham gia của học sinh.

“Số hóa” tình yêu sách tại trường học

Nếu mô hình “Liên đội số” là bước chuyển về phương thức tổ chức, thì tại Trường THCS Ngọc Thụy (phường Bồ Đề), chuyển đổi số đã đi sâu vào từng hoạt động dạy và học.

Thầy giáo Nguyễn Đình Vinh - huấn luyện viên cấp I Trung ương về công tác Đội, giáo viên Tổng phụ trách Đội, người được mệnh danh là “người truyền lửa tư duy số”, đã tích cực đưa công nghệ vào học đường. Bên cạnh những giờ sinh hoạt truyền thống tại địa chỉ đỏ, thầy cùng học trò tích hợp thực tế ảo vào các tiết học trải nghiệm lịch sử, biến những trang sử khô khan thành không gian tương tác sinh động.

Sáng kiến “Kho tài liệu tuyên truyền trực tuyến các hoạt động Đội” là hệ thống lưu trữ số hóa hiện đại, hội tụ các poster và infographic từ ba chuyên đề trọng tâm: “Theo bước chân những người anh hùng”, “Tự hào Việt Nam” và “Tự tin tiếp bước”. Với giao diện trực quan, khả năng truy cập linh hoạt, kho tài liệu không chỉ là nguồn tư liệu giáo dục giá trị mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác Đoàn - Đội tại nhà trường.

“Chúng tôi không chỉ dạy các em kiến thức, mà đang trang bị cho các em tư duy của những “công dân số” - những người sẽ làm chủ tương lai bằng sự sáng tạo và lòng tự tôn dân tộc” - thầy giáo Nguyễn Đình Vinh cho hay.

Không chỉ dừng lại ở thư viện sách truyền thống, thư viện Trường THCS Ngọc Thụy đang chuyển mình mạnh mẽ thành một không gian tri thức số đầy sáng tạo với mô hình “Thư viện không khoảng cách”. Đây là ý tưởng được cô giáo Đoàn Thị Yên - nhân viên thư viện hiện thực hóa nhằm đưa sách đến gần hơn với học sinh trong kỷ nguyên mới.

Cô giáo Đoàn Thị Yên cho biết: “Điểm khác biệt lớn nhất chính là sự tương tác. Thay vì chỉ ngắm nhìn, các em học sinh có thể quét mã QR để bước vào không gian triển lãm. Chúng tôi đã số hóa các ấn phẩm báo Xuân, tích hợp hiệu ứng lật trang và âm thanh sống động, giúp trải nghiệm đọc trở nên hấp dẫn như một hành trình khám phá số thực thụ. Hiện nay, nhà trường đang nỗ lực xây dựng một kho học liệu số phong phú, nơi học sinh có thể truy cập và tự học mọi lúc, mọi nơi. Khát vọng của tôi là biến thư viện thành một “hệ sinh thái học tập mở”. Khi việc đọc sách gắn liền với công nghệ tiện lợi, các em sẽ tự tin hơn trên con đường trở thành những công dân số toàn cầu”.

Sự tận tụy của cô giáo Đoàn Thị Yên không chỉ giúp bảo tồn tri thức mà còn trực tiếp trang bị cho thế hệ trẻ Ngọc Thụy kỹ năng khai thác thông tin hiện đại, biến mỗi trang sách số thành một viên gạch xây dựng tương lai.

Tiếp bước hành trang tuổi trẻ, những gương mặt tiêu biểu như Lê Phan Minh Nghĩa, Vũ Diệp Chi, Hoàng Bảo Anh của Trường THCS Ngọc Thụy đang trở thành những “đại sứ nhỏ”, đại diện cho thế hệ học sinh biết làm chủ công nghệ để lan tỏa các giá trị nhân văn.

Thông qua các dự án sản xuất học liệu số và chương trình phát thanh học đường, các em đã chủ động xây dựng nhiều kịch bản ý nghĩa như “Mình là chủ nhân - Nói không với xâm hại”. Việc vận dụng linh hoạt các quy tắc “5 ngón tay”, “3K” không chỉ giúp các em tự bảo vệ bản thân mà còn góp phần nâng cao nhận thức cho bạn bè đồng trang lứa.

Từ các mô hình cụ thể như “Liên đội số”, kho học liệu trực tuyến, thư viện số… có thể thấy rõ sự chuyển mình của môi trường giáo dục Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Sự vào cuộc chủ động của tổ chức Đoàn - Đội, tâm huyết của đội ngũ giáo viên cùng sự hưởng ứng tích cực của học sinh đang tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi số trong trường học.