Kiểm điểm trách nhiệm tổ chức, cá nhân để vi phạm lấn chiếm sông Lô

Như Lao Động đã có nhiều phản ánh về tình trạng hàng loạt công trình xây dựng trái phép, lấn chiếm sông Lô tại tỉnh Tuyên Quang.

Việc lấn chiếm với diện tích lớn hàng nghìn m2 đã được các cơ quan chức năng xác định như bãi đỗ xe tĩnh của Công ty TNHH Quý Linh (phường Hà Giang 1), Công ty TNHH sản xuất thương mại và dịch vụ gas Đông Tùng, Công ty cổ phần bê tông xây dựng Hưng Phụng (xã Vị Xuyên).

Đáng nói, những vi phạm này đã tồn tại thời gian dài và các cơ quan chức năng đã nhiều lần yêu cầu tháo dỡ, trả lại hiện trạng ban đầu. Song phần lớn các công trình lấn chiếm vẫn án ngữ khiến lòng sông Lô bị thu hẹp.

Báo cáo đánh giá về nguyên nhân gây ngập lụt do Viện Khoa học Thủy lợi thực hiện cuối năm 2025 cho thấy, yếu tố làm gia tăng mức độ ngập lụt tại các phường Hà Giang 1, Hà Giang 2 (tỉnh Tuyên Quang) là việc hành lang thoát lũ sông Lô bị lấn chiếm, san lấp.

Việc này đã thu hẹp mặt cắt dòng chảy tại một số khu vực ven sông, làm suy giảm khả năng thoát lũ, tăng nguy cơ ngập cục bộ.

Giữa tháng 1.2026, Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh Tuyên Quang thực hiện kiểm tra, xác định các điểm lấn chiếm ảnh hưởng đến dòng chảy dọc tuyến sông Lô (Đoàn kiểm tra số 1383) đã chỉ rõ những sai phạm của Công ty gas Đông Tùng, Công ty bê tông Hưng Phụng, Công ty TNHH Quý Linh.

Báo cáo số 05 ngày 15.3.2026 của Đoàn kiểm tra cho thấy hiện trạng vi phạm lấn chiếm dòng chảy sông Lô, hành lang tiêu thoát lũ của các đơn vị nói trên vẫn chưa được khắc phục triệt để. Nhiều hạng mục lấn chiếm vẫn án ngữ.

Đoàn Kiểm tra đã đề nghị UBND tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo UBND phường Hà Giang 1 và xã Vị Xuyên kiểm điểm trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan để xảy ra vi phạm, không xử lý kịp thời theo quy định.

Chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh và pháp luật nếu để phát sinh trường hợp lấn chiếm, xây dựng, đổ đất đá trái phép hoặc các hành vi vi phạm khác làm cản trở khả năng tiêu thoát nước, ngập úng.

Đồng thời, UBND phường Hà Giang 1 và xã Vị Xuyên được yêu cầu quyết liệt xử lý các vi phạm còn tồn tại của Công ty gas Đông Tùng, Công ty bê tông Hưng Phụng.

Theo tài liệu có được, vào cuối năm 2024, UBND huyện Vị Xuyên (cũ) đã ban các quyết định thu hồi, bãi bỏ hàng loạt các văn bản ban hành không đúng thẩm quyền của UBND và HĐND huyện Vị Xuyên, UBND xã Đạo Đức (nay là xã Vị Xuyên) cấp cho Công ty gas Đông Tùng và Công ty bê tông Hưng Phụng trong đó có việc phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng sai thẩm quyền, cấp sai giấy phép xây dựng.

Trước đó, vào năm 2018, Đoàn kiểm tra của tỉnh Hà Giang (cũ) cũng đã chỉ ra việc thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý đất đai, quản lý trật tự xây dựng, buông lỏng quản lý nhà nước đất đai để xảy ra lấn chiếm đất đai xây dựng nhà xưởng và xây dựng kè lấn chiếm trái phép, không cương quyết xử lý dứt điểm dẫn đến sai phạm của UBND huyện Vị Xuyên UBND (cũ) và xã Đạo Đức (cũ).

Sông Lô bị thu hẹp, lũ năm sau cao hơn năm trước

Cuối tháng 9 đến đầu tháng 10.2025, các phường Hà Giang 1 và Hà Giang 2 đã phải hứng chịu trận lũ, ngập lụt nghiêm trọng kéo dài tới hơn 1 tuần, nước sông Lô đạt trên mức báo động 3 khoảng 2,66m, cao hơn cả trận lũ lụt vốn được xem là lịch sử diễn ra năm 2024.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang lũ lịch sử đầu tháng 10.2025 ngập lụt tại khu vực trung tâm phường Hà Giang 1, Hà Giang 2 và vùng hạ du có nguyên nhân từ việc lấn chiếm lòng sông Lô và hành lang thoát lũ trong suốt thời gian dài.

Khi lòng sông bị lấn chiếm, mặt cắt dòng chảy không còn đảm bảo, khả năng tiêu thoát nước tự nhiên bị suy giảm. Dòng nước lũ bị dồn ứ làm mực nước sông tăng đột ngột trong thời gian ngắn, gây ngập lụt diện rộng.