Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026: Kết nối di sản, thúc đẩy kinh tế sáng tạo

Theo Kế hoạch số 408/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 bước sang mùa tổ chức thứ 5, tiếp tục phát huy vai trò kết nối các cá nhân, nhóm và tổ chức sáng tạo, đồng thời mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế.

Chương trình do UBND thành phố Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam chỉ đạo; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cùng Tạp chí Kiến trúc tổ chức, với sự phối hợp của Văn phòng UNESCO tại Hà Nội, UN-Habitat và các đơn vị liên quan.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 có chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” sẽ diễn ra từ ngày 13/11 đến 28/11, quy tụ gần 100 hoạt động tại nhiều không gian văn hóa, di sản và sáng tạo của Thủ đô.

Gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia đồng kiến tạo các hoạt động, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài. Các chương trình tập trung tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, phố cổ, chợ Đồng Xuân - Bắc Qua, tháp nước Hàng Đậu, công viên Thống Nhất và các điểm hưởng ứng trên địa bàn thành phố.

Lấy di sản làm nguồn lực sáng tạo

Chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” gợi mở góc nhìn Hà Nội như một hệ sinh thái sáng tạo được bồi đắp từ tinh hoa văn hóa nghìn năm. Nếu Kẻ Chợ gắn với hoạt động giao thương, các phố nghề và phường nghề trong cấu trúc đô thị xưa, thì Kẻ Nghệ nhấn mạnh năng lực sáng tạo, tri thức nghề và sự tinh luyện trong từng sản phẩm thủ công.

Từ nền tảng đó, lễ hội hướng tới đưa di sản và nghề truyền thống vào đời sống đương đại thông qua những sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm mới. Định hướng “Kinh tế sáng tạo” được xác định là trọng tâm, nhằm chuyển hóa nguồn lực văn hóa và năng lực sáng tạo thành giá trị kinh tế.

Tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, công chúng có thể tham gia các hoạt động triển lãm, trưng bày, trình diễn và trải nghiệm sáng tạo. Không gian sáng tạo tại Quảng trường phía Đông dự kiến giới thiệu các sắp đặt ngoài trời lấy cảm hứng từ hoa văn, chất liệu truyền thống.

Các địa điểm di sản như 24 Lý Thái Tổ, 47 Hàng Dầu, 61 Tràng Tiền và 45 Tràng Tiền được định hướng trở thành không gian giới thiệu sản phẩm sáng tạo, thiết kế thủ công, nghệ thuật thêu và kết nối nghệ nhân với doanh nghiệp.

Ở khu phố cổ, hai chương trình “Chuyện Đình trong Phố” và “Nghề qua Phố” khai thác mối liên hệ giữa đình thờ tổ nghề, tuyến phố nghề, làng nghề và không gian thương mại truyền thống. Các hoạt động trưng bày, trình diễn, tọa đàm và trải nghiệm những nghề như sơn mài, thêu, lụa, khắc mộc bản, da giày, đan chiếu… tạo cơ hội để công chúng tiếp cận các giá trị truyền thống bằng hình thức mới.

Chương trình “Nghề qua Phố” dự kiến triển khai tại nhiều tuyến phố như Lãn Ông, Hàng Gai, Hàng Bạc, Hàng Cân, Hàng Thiếc, Hàng Trống, Hàng Buồm... Các cửa hàng, xưởng nghề, cơ sở kinh doanh, di tích và không gian cộng đồng được khuyến khích tham gia, qua đó phát huy vai trò của người dân, nghệ nhân và hộ kinh doanh trong giới thiệu di sản, tổ chức trải nghiệm và phát triển sản phẩm sáng tạo.

Năm nay, chợ Đồng Xuân - Bắc Qua là một trong những điểm nhấn của lễ hội, với triển lãm, sắp đặt nghệ thuật, trình diễn thời trang và hoạt động tương tác kết nối nghệ thuật với không gian thương mại truyền thống. Công trình kiến trúc biểu tượng tại chợ được định hướng trở thành điểm nhận diện, giới thiệu lịch sử chợ và kết nối với các tour trải nghiệm Đồng Xuân ngày và đêm.

Trong khi đó, Công viên Thống Nhất được phát triển thành không gian “Mầm Sáng tạo”, thí điểm mô hình vườn ươm sáng tạo đô thị. Các hoạt động triển lãm, biểu diễn, điện ảnh ngoài trời, trò chơi và trải nghiệm cộng đồng dự kiến diễn ra từ ngày 14/11 đến 28/11, một số hoạt động tiếp tục được duy trì sau lễ hội. Các chương trình “Kết duyên Sáng tạo”, “Re - Làng nghề tái sinh”, cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo và cuộc thi Áp phích đa phương tiện cũng góp phần giới thiệu những ý tưởng, sản phẩm mới.

Thúc đẩy hợp tác và thương mại hóa sản phẩm sáng tạo

Một điểm đáng chú ý của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm nay là nỗ lực tăng cường kết nối giữa cộng đồng sáng tạo với thị trường. Công tác chuẩn bị được triển khai từ đầu năm, tập trung vào việc kết nối các nhà phân phối hiện đại, hỗ trợ xúc tiến thương mại cho cá nhân, hộ kinh doanh và đưa các sản phẩm sáng tạo tiếp cận công chúng rộng rãi hơn.

Tại Quảng trường Sáng tạo, Hội chợ Sáng tạo dự kiến quy tụ hơn 200 đơn vị với hàng nghìn sản phẩm thiết kế. Cùng với hoạt động giới thiệu, mở bán sản phẩm, thành phố định hướng phát triển các tuyến, tour trải nghiệm, kết nối cơ sở thương mại, dịch vụ và làng nghề với hoạt động du lịch. Qua đó, lễ hội không chỉ tạo không gian thưởng thức nghệ thuật mà còn mở ra cơ hội hợp tác, phát triển sản phẩm và hình thành những hướng kinh doanh mới.

Lễ hội năm nay cũng tăng cường kết nối quốc tế trong bối cảnh kỷ niệm 50 năm Việt Nam tham gia UNESCO. Sự đồng hành của UNESCO, UN-Habitat, Liên minh châu Âu, các đại sứ quán, viện văn hóa và quỹ quốc tế tạo điều kiện mở rộng hợp tác giữa nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế.

Đặc biệt, mô hình lưu trú sáng tác (artist residency) lần đầu được đưa vào lễ hội, cùng các hoạt động đồng nghiên cứu, đồng sáng tạo và chuyển giao kỹ thuật. Nghệ sĩ quốc tế có cơ hội làm việc trực tiếp với cộng đồng sáng tạo Việt Nam tại những không gian giàu giá trị di sản như tháp nước Hàng Đậu, chợ Đồng Xuân và các nhà hát. Đây được kỳ vọng là nền tảng để các mối quan hệ hợp tác tiếp tục phát triển sau sự kiện.

Lễ khai mạc dự kiến diễn ra lúc 19h30 ngày 13/11 tại khu vực Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, với chương trình nghệ thuật mở màn và công bố Giải thưởng Sáng tạo Hà Nội 2026. Lễ bế mạc dự kiến tổ chức lúc 19h30 ngày 28/11 tại khu vực trước cổng chợ Đồng Xuân.

Từ một sự kiện thường niên, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đang hướng tới vai trò nền tảng kết nối nguồn lực sáng tạo, thử nghiệm mô hình phát triển đô thị và thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm văn hóa. Thông qua việc phát huy di sản, nghề truyền thống và vai trò đồng kiến tạo của cộng đồng, lễ hội kỳ vọng góp phần phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm, du lịch văn hóa, đồng thời khẳng định vị thế Hà Nội trong mạng lưới sáng tạo trong nước và quốc tế.