Hoàn thiện mô hình chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57

Chuyển đổi số được xác định là một trong những đột phá chiến lược của đất nước theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều địa phương đã chủ động triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số. Dù vậy, hạ tầng, nền tảng dữ liệu và điều kiện kỹ thuật giữa các địa phương vẫn chưa đồng đều, ảnh hưởng đến khả năng liên thông và khai thác hiệu quả các hệ thống dùng chung.

Ông Lê Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) - cho biết, khoảng 30% thiết bị đầu cuối tại cơ sở chưa đáp ứng cấu hình tối thiểu; 30% máy tính, máy tính xách tay chưa được cài đặt phần mềm có bản quyền; 61% hệ thống mạng LAN chưa hoàn thành phê duyệt hồ sơ cấp độ an toàn thông tin.

Theo ông Tuấn, việc chuẩn hóa điều kiện triển khai tại cấp xã là yêu cầu quan trọng để bảo đảm dữ liệu, dịch vụ công và các hệ thống số vận hành thống nhất, thông suốt trên phạm vi cả nước.

Trong khi đó, các mục tiêu thực hiện Nghị quyết 57 đặt ra yêu cầu 100% cán bộ cấp xã phải có thiết bị đáp ứng công việc và chữ ký số cá nhân; 100% hồ sơ công việc tại cấp bộ, cấp tỉnh và cấp xã được xử lý trên môi trường điện tử; tối thiểu 80% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp toàn trình; và tối thiểu 80% thông tin, giấy tờ liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh chỉ cung cấp một lần cho cơ quan nhà nước.

Đây không chỉ là các chỉ tiêu kỹ thuật mà còn là thước đo năng lực vận hành của chính quyền số trong thực tiễn. Những con số này cho thấy quyết tâm chuyển đổi số ở cơ sở là rất lớn, song nhu cầu về một mô hình triển khai thống nhất, đồng bộ từ hạ tầng, dữ liệu đến tiêu chuẩn kỹ thuật đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Thực tiễn cho thấy, nơi nào có cách làm bài bản, có lực lượng hỗ trợ tại chỗ và tiêu chí triển khai rõ ràng, nơi đó chuyển đổi số mang lại hiệu quả rõ nét hơn.

Theo thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ, tại xã Thường Tín (Hà Nội), các Tổ chuyển đổi số cộng đồng tại 41 thôn đã thực hiện hơn 3.000 lượt hỗ trợ người dân cài đặt VNeID, đăng ký dịch vụ công trực tuyến; 100% hộ dân có mã định danh điện tử. UBND xã tiếp nhận và giải quyết gần 10.000 hồ sơ thủ tục hành chính với tỷ lệ đúng và trước hạn đạt trên 99%.

Các mô hình như "Ngày làm việc không giấy tờ", "Chính quyền số 3T" hay "Điểm phục vụ hành chính công hiện đại, thân thiện - số hóa toàn diện" tiếp tục được duy trì, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Tại xã Bà Nà (Đà Nẵng), gắn với việc triển khai Nghị quyết 57, địa phương đã thành lập 22 Tổ Công nghệ số cộng đồng, tổ chức 4 lớp tập huấn tại các thôn, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến và cấp chữ ký số cho toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức.

Theo báo cáo của UBND xã, địa phương đã hoàn thành 94 trên 94 tiêu chí chuyển đổi số theo Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW ngày 19.6.2025 của Ban Chỉ đạo 57 Trung ương giai đoạn 2. Chiến dịch "100 ngày chuyển đổi số tại nhà - dịch vụ công tận ngõ" cũng góp phần đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân.

Những mô hình này cho thấy, khi cấp xã có bộ tiêu chí rõ ràng, có lực lượng hỗ trợ trực tiếp và có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền với cộng đồng, kết quả chuyển đổi số được thể hiện bằng những con số cụ thể về hồ sơ giải quyết, mức độ hài lòng và khả năng tiếp cận dịch vụ số của người dân.

Theo Cục Chuyển đổi số quốc gia, một mô hình thống nhất đang được nghiên cứu trên cơ sở Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số và bộ tiêu chí chuyển đổi số cấp xã. Sau quá trình khảo sát thực tế, lấy ý kiến và hoàn thiện, mô hình này sẽ là căn cứ để các địa phương triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.

Song song với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đang tiếp tục xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Chuyển đổi số, đồng thời hoàn thiện Chiến lược chuyển đổi số quốc gia đến năm 2035, định hướng đến năm 2040.

Việc chuẩn hóa mô hình cấp xã vì vậy không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn tạo nền tảng để dữ liệu được liên thông, dịch vụ công được chuẩn hóa và bộ máy chính quyền 3 cấp vận hành thông suốt, hiệu quả. Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57.