Đưa sớm xăng E10 ra thị trường: Tăng sức chống chịu cho an ninh năng lượng

Doanh nghiệp chủ động tăng tốc, sẵn sàng triển khai sớm

Theo lộ trình của Bộ Công Thương, từ ngày 1-6-2026, xăng sinh học E10 sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc, thay thế dần xăng khoáng truyền thống. Tuy nhiên, trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới, nhiều doanh nghiệp đầu mối xăng dầu đã chủ động triển khai sớm hơn kế hoạch.

Petrolimex cho biết, doanh nghiệp đã triển khai thí điểm xăng E10RON95 từ cuối năm 2025 tại thành phố Hồ Chí Minh và Quảng Ngãi. Đến nay, các phản hồi từ thị trường đều tích cực, chưa ghi nhận khiếu nại liên quan đến chất lượng. Đây là cơ sở để doanh nghiệp tự tin triển khai trên diện rộng sớm hơn kế hoạch, có thể bắt đầu từ cuối tháng 4 hoặc đầu tháng 5 theo lộ trình cuốn chiếu trên toàn hệ thống.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn nguồn cung do xung đột tại Trung Đông, việc chuyển đổi sang xăng E10 không chỉ là yêu cầu chính sách mà còn là giải pháp quan trọng để bổ sung nguồn cung xăng dầu.

Khi ethanol chiếm 10% trong xăng E10 có thể được cung ứng từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm sản xuất trong nước và nhập khẩu từ Mỹ, Brazil hay một số thị trường châu Á, mức độ phụ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu sẽ giảm đáng kể.

Để chuẩn bị cho việc triển khai sớm, Petrolimex đã cải tạo, nâng cấp hệ thống kho bể, công nghệ phối trộn sinh học, đồng thời xây dựng phương án tạo nguồn ethanol đầu vào, nguồn xăng nền và hệ thống logistics.

Theo tính toán, nếu chuyển đổi toàn bộ sang xăng E10RON95, doanh nghiệp có thể giảm gần 10% lượng xăng khoáng, tương đương 35.000 - 40.000 m³ xăng mỗi tháng, qua đó giảm áp lực nhập khẩu trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng.

Không chỉ Petrolimex, Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) cũng đã hoàn tất nâng cấp hệ thống pha chế và tồn trữ tại 13 kho đầu mối trên toàn quốc. PVOIL cho biết, doanh nghiệp đã cải tiến hệ thống bồn chứa, thiết bị pha trộn và cập nhật công nghệ hiện đại để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu pháp lý của xăng E10.

Với hệ thống gần 900 cửa hàng xăng dầu cùng mạng lưới kho cảng trên cả nước và hơn 10 năm kinh nghiệm phối trộn xăng sinh học E5RON92, PVOIL không chỉ sẵn sàng cung ứng E10 cho hệ thống của mình mà còn có thể gia công pha chế cho các đầu mối khác, góp phần đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường.

Ở góc độ toàn thị trường, ông Trịnh Quang Khanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam nêu, với kinh nghiệm gần 10 năm phối trộn và kinh doanh xăng E5RON92, các thương nhân đầu mối lớn đều có đủ năng lực phối trộn và cung ứng xăng E5, E10 theo đúng lộ trình.

Riêng các doanh nghiệp đầu mối lớn đã có tổng năng lực phối trộn khoảng 965.000 m³/tháng, cho thấy năng lực cung ứng xăng sinh học hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu thị trường khi triển khai trên diện rộng.

Những con số này cho thấy về mặt hạ tầng kỹ thuật và hệ thống phân phối, các doanh nghiệp xăng dầu đã sẵn sàng cho việc triển khai xăng E10.

Chủ động nguồn ethanol, giảm phụ thuộc xăng khoáng

Một trong những điều kiện quan trọng để triển khai xăng E10 là nguồn cung ethanol. Thời gian qua, các doanh nghiệp sản xuất ethanol trong nước đã tăng tốc vận hành để đáp ứng nhu cầu phối trộn.

Ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cho biết, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu, BSR đã sẵn sàng sản xuất khoảng 60.000 tấn ethanol để phục vụ phối trộn xăng E10. Việc triển khai sản xuất và phối trộn xăng E10 không chỉ là thực hiện chủ trương của Chính phủ mà còn là bước đi tất yếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, sạch và bền vững hơn, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành lọc hóa dầu Việt Nam.

Ở khâu sản xuất nhiên liệu sinh học, ông Phạm Văn Vượng, Giám đốc Công ty CP Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung thông tin, nhà máy đã chạy thử từ tháng 1-2026 và nhanh chóng cho ra lô ethanol đầu tiên, cung cấp cho BSR để phục vụ phối trộn xăng E10. Sau giai đoạn chạy thử, nhà máy tiếp tục tối ưu hóa kỹ thuật và từ tháng 3-2026 sẽ vận hành với sản lượng khoảng 60.000 tấn ethanol mỗi năm.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp sản xuất ethanol khác cũng đang duy trì nguồn cung ổn định. Theo ông Phạm Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH MTV Nhà xanh Việt Nam, nhà máy của doanh nghiệp tại Đồng Nai có công suất khoảng 6.000 - 7.000 m³ cồn mỗi tháng, trong đó khoảng 50% sản lượng phục vụ pha chế xăng. Nguyên liệu sản xuất ethanol hiện chủ yếu từ sắn và ngô, với nguồn sắn thu mua trong nước và ngô từ cả nguồn trong nước lẫn nhập khẩu từ Nam Mỹ và Hoa Kỳ. Do đặc điểm mùa vụ của sắn, doanh nghiệp phải chủ động dự trữ nguyên liệu và linh hoạt sử dụng ngô để đảm bảo sản xuất ổn định khi thị trường biến động.

Theo các doanh nghiệp, khi lộ trình xăng E10 được triển khai ổn định, nhu cầu ethanol sẽ tiếp tục tăng, do đó việc quy hoạch vùng nguyên liệu và có chính sách hỗ trợ sản xuất ethanol trong nước là rất quan trọng để đảm bảo tính chủ động lâu dài.

“Mỗi năm Việt Nam tiêu thụ khoảng 12 triệu m³ xăng. Nếu phối trộn khoảng 1,2 triệu m³ ethanol, lượng xăng khoáng cần sử dụng sẽ giảm đáng kể. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực trong kinh doanh xăng khoáng mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

Ông Trịnh Quang Khanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gia tăng nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, việc thúc đẩy phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống được xem là giải pháp phù hợp và là hướng đi đúng để tăng cường chủ động về nguồn cung năng lượng.

Tuy nhiên, để xăng E10 thực sự phát triển bền vững, các doanh nghiệp kiến nghị cần sớm hoàn thiện cơ chế chính sách như ban hành nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, điều chỉnh cách tính dự trữ lưu thông đối với xăng E10, rút ngắn thời gian hợp quy, đồng thời xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng sinh học để tạo lợi thế cạnh tranh so với xăng khoáng.

Có thể thấy, từ hệ thống pha chế, tồn trữ, phân phối đến nguồn cung ethanol và nguyên liệu đầu vào, các điều kiện để triển khai xăng E10 đã và đang được chuẩn bị tương đối đồng bộ. Việc nhiều doanh nghiệp chủ động triển khai trước lộ trình không chỉ cho thấy sự sẵn sàng về kỹ thuật và nguồn cung, mà còn thể hiện sự chuyển động của thị trường theo hướng chủ động thích ứng với biến động năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro, việc đẩy nhanh phối trộn xăng sinh học E10 không chỉ là yêu cầu của lộ trình chuyển dịch năng lượng mà còn là giải pháp thực tế nhằm bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường và nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế. Chủ động triển khai E10 trước thời hạn, vì thế, sẽ là bước đi chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.