Yếu tố sống còn với doanh nghiệp trong thời đại kinh tế xanh

Một chuyên gia đến từ Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam nhấn mạnh tăng trưởng hiện nay cần đi cùng tính bền vững. Trên thị trường toàn cầu, áp lực thúc đẩy chuyển đổi xanh rất lớn. Nhiều thị trường lớn, như Liên minh châu Âu (EU), ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải. Không chỉ dừng ở yêu cầu về chất lượng, giá cả, nhiều đối tác quốc tế còn đòi hỏi DN phải minh bạch toàn bộ quy trình sản xuất, bao gồm cả dữ liệu phát thải carbon. Điều này tạo ra sức ép không nhỏ với các DN, nếu không thích ứng kịp thời, nguy cơ mất thị trường là có thể xảy ra. Tuy nhiên ở mặt tích cực, đây là cơ hội để DN nâng cấp công nghệ, cải thiện quy trình sản xuất, gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thời gian qua, Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế khuyến khích DN chuyển đổi xanh. Các hoạt động bảo vệ môi trường được hỗ trợ về đất đai, hạ tầng, vốn, thuế. Các tổ chức tín dụng được khuyến khích ưu tiên tài trợ cho dự án xanh với điều kiện ưu đãi; đồng thời DN có thể tiếp cận nguồn vốn từ Chính phủ và các đối tác quốc tế. Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho các dự án xanh, kinh tế tuần hoàn và áp dụng tiêu chuẩn ESG (là các tiêu chí đo lường mức độ phát triển bền vững và tác động của DN, thúc đẩy DN thực hành kinh doanh có trách nhiệm, gồm: Bảo vệ môi trường (E), trách nhiệm xã hội (S); quản trị minh bạch (G)), tạo thêm động lực cho khu vực tư nhân tham gia chuyển đổi. Trong mua sắm công, các sản phẩm đạt Nhãn sinh thái Việt Nam được ưu tiên sử dụng trong các dự án có vốn ngân sách, góp phần mở rộng thị trường cho sản phẩm thân thiện môi trường.

Nhiều ý kiến đánh giá, gần đây, tại Việt Nam, các nguồn lực tăng trưởng đang có sự dịch chuyển rõ rệt, từ tài nguyên thiên nhiên và lao động giá rẻ; sang công nghệ, nhân lực chất lượng cao và đổi mới sáng tạo. Đây là những nền tảng quan trọng để hình thành mô hình tăng trưởng hiện đại, bền vững hơn trong tương lai. Cùng với việc thúc đẩy tăng trưởng xanh trên các trụ cột chính gồm: Phát triển năng lượng và hạ tầng xanh; nâng cấp công nghiệp; mở rộng tài chính xanh; nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu; hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, đơn giản hóa thủ tục hành chính, xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch về các dự án xanh… năng lực cạnh tranh của các DN, triển vọng phát triển dài hạn của nền kinh tế sẽ ngày càng xán lạn; vừa bảo vệ môi trường, vừa phát triển kinh tế, vừa nâng cao chất lượng đời sống người dân.