Đánh thức giấc mơ đô thị ven sông Hồng

Những giấc mơ dang dở bên dòng sông

Năm 1994, Dự án khu đô thị ven sông Hồng được phía nhà đầu tư Singapore lựa chọn xây dựng trên mảnh đất ngoài đê ở khu vực An Dương. Tổng vốn đầu tư dự kiến 240 tỉ đồng. Tuy nhiên, những vướng mắc về vấn đề trị thủy đã khiến dự án phải dừng lại.

Đến năm 2006, Hà Nội nhận được sự giúp đỡ của Hàn Quốc trong việc lập quy hoạch thành phố hai bên sông Hồng. Thời điểm đó, lãnh đạo Hà Nội và Thị trưởng Seoul ký thỏa thuận hợp tác quy hoạch, tổng vốn đầu tư lên đến hơn 7,1 tỉ USD. Tuy nhiên, sau nhiều hội thảo và lấy ý kiến chuyên gia, đến năm 2008, dự án bất ngờ bị dừng triển khai.

Năm 2011, Quyết định 1259 của Thủ tướng xác định, khu vực hai bên sông Hồng là trục không gian cảnh quan trung tâm của Thủ đô. Sau đó, Hà Nội ban hành Quyết định số 4770/QĐ-UBND năm 2012 phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch tỉ lệ 1/5000 Phân khu đô thị sông Hồng. Năm 2013, Luật Thủ đô 2013 đã có nội dung đề cập đến tạo lập không gian cảnh quan hai bên sông Hồng.

Đến năm 2015, Hà Nội phê duyệt Chiến lược phát triển quy hoạch đô thị hai bên bờ sông Hồng tại Hà Nội: Đoạn từ cầu Thăng Long đến cầu Long Biên do Chính phủ Hàn Quốc tài trợ. Một năm sau đó, Hà Nội đã có ý định quy hoạch lại khu đất khổng lồ dọc hai bên bờ sông Hồng. Cụ thể, UBND TP Hà Nội yêu cầu các sở, ngành liên quan, UBND quận Tây Hồ và Ba Đình thực hiện nhiệm vụ được giao liên quan đến việc triển khai dự án Trấn Sông Hồng (Song Hong City).

Năm 2017, UBND TP Hà Nội giao Sở Quy hoạch và Kiến trúc là đơn vị đầu mối chủ trì phối hợp với Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội và các sở, ngành, đơn vị liên quan tập hợp toàn bộ các thông tin liên quan phục vụ cho công tác nghiên cứu, lập đồ án quy hoạch hai bên bờ sông Hồng.

Sở Quy hoạch và Kiến trúc Hà Nội thông báo vào năm 2020 rằng Quy hoạch sông Hồng cũng đã được ký đồ án sơ bộ, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ để gửi lên UBND TP xem xét, ký gửi xin ý kiến Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Sau đó, Thường trực Thành ủy Hà Nội thống nhất các định hướng lớn vào Quy hoạch phân khu sông Hồng.

Điểm chung của tất cả các đề án trong suốt hơn hai thập kỷ là đều nhìn nhận sông Hồng như trục trung tâm, với các công trình quay mặt ra sông, khai thác giá trị cảnh quan và không gian. Tuy nhiên, các dự án đều chỉ nằm trên giấy.

Từ quy hoạch trên giấy đến bước chuyển hiện thực

Phải đến cuối năm 2025, Dự án Đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng mới chính thức được khởi công.

Theo định hướng quy hoạch, Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỉ đồng, triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP). Dự án có quy mô nghiên cứu khoảng 11.000ha, kéo dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa giới hành chính 19 xã, phường của Hà Nội.

Quy mô đầu tư gồm trục đại lộ giao thông dài khoảng 80km; hệ thống công viên cảnh quan, vui chơi giải trí với diện tích khoảng 3.300ha; cùng quỹ đất giải phóng mặt bằng khoảng 2.100ha phục vụ tái thiết và phát triển đô thị. Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng chia thành 4 dự án thành phần độc lập.

Trong đó, Dự án thành phần 1 là Trục đại lộ cảnh quan tả ngạn sông Hồng được triển khai trên địa bàn 7 xã, phường gồm Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng. Dự án gồm tuyến đại lộ Tả Hồng với quy mô 4 - 10 làn xe, chiều dài khoảng 35,78km; tuyến đường cảnh quan ven sông dài khoảng 29km; hệ thống 4 cụm công viên cảnh quan với tổng diện tích khoảng 2.250ha cùng hệ thống kè sông phía Tả Hồng dài khoảng 29km.

Dự án thành phần 2 là Trục đại lộ cảnh quan hữu ngạn sông Hồng được triển khai dọc theo sông Hồng từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, đi qua địa giới hành chính của 9 xã, phường gồm Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù và Hồng Vân. Dự án bao gồm tuyến đại lộ Hữu Hồng với quy mô 8 - 10 làn xe, chiều dài khoảng 44,82km; tuyến đường cảnh quan ven sông dài khoảng 19km; hệ thống 4 cụm công viên cảnh quan ven sông với tổng diện tích khoảng 1.004ha cùng hệ thống kè sông phía Hữu Hồng dài khoảng 30km.

Dự án thành phần 3 là Tuyến metro đi ngầm bên hữu ngạn sông Hồng dài khoảng 42km, đi qua địa bàn 9 xã, phường. Việc thiết lập tuyến metro đi ngầm nhằm mục tiêu kết nối đồng bộ với hệ thống đường sắt đô thị của thành phố, bảo đảm phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, lâu dài.

Dự án thành phần 4 là Khu đô thị tái định cư, được triển khai tại chỗ trong phạm vi dự án đầu tư tổng thể dưới hình thức các khu chung cư cao tầng.

Khi trục đại lộ hoàn thiện, giấc mơ về một đô thị bên sông không chỉ còn là ý tưởng trên giấy mà sẽ hiện diện sống động trong từng nhịp sống của Thủ đô.