Dự án cải tạo rạch ô nhiễm nhất TPHCM vẫn vướng mặt bằng hơn 1.000 hộ dân

Rạch Xuyên Tâm có chiều dài gần 9 km, kết nối từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật, đi qua các phường An Nhơn, Gia Định, Bình Thạnh và Bình Lợi Trung. Trong đó, tuyến chính dài 6,7 km, còn lại là ba nhánh phụ với tổng chiều dài khoảng 2,2 km.

Dự án cải tạo tuyến rạch này có tổng mức đầu tư hơn 17.000 tỉ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm khoảng 14.000 tỉ đồng.

Hiện dự án được triển khai với 3 gói thầu xây lắp chính. Trong đó, gói thầu XL-03 (đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật) đã được khởi công từ tháng 5.2025 và đang được các nhà thầu đẩy mạnh thi công. Các đơn vị đã huy động đầy đủ máy móc, thiết bị, nhân lực, triển khai đồng loạt 6 mũi thi công.

Hai gói thầu còn lại là XL-01 (từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến cầu Bùi Đình Túy, bao gồm rạch Cầu Sơn) và XL-02 (từ cầu Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến, gồm rạch Bình Lợi và Bình Triệu) được khởi công vào tháng 12.2025, nhưng đang gặp nhiều khó khăn do vướng mặt bằng.

Ngày 5.5, Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM (chủ đầu tư) cho biết, đến nay hai phường Bình Thạnh và Gia Định mới bàn giao 861/2.046 trường hợp bị ảnh hưởng, đạt khoảng 42,08%.

Trong đó, gói thầu XL-02 đã nhận bàn giao 261/572 trường hợp (đạt 45,6%) và đang tổ chức thi công tại 8 mũi.

Gói thầu XL-01 là khu vực khó khăn nhất khi phần lớn mặt bằng chưa được bàn giao hoặc chỉ bàn giao nhỏ lẻ, không liền tuyến. Đến nay, mới có 600/1.474 trường hợp được bàn giao, đạt 40,7%.

Dù vậy, chủ đầu tư vẫn chủ động triển khai thi công ở những khu vực có mặt bằng. Cọc thử đầu tiên của gói thầu XL-01 đã được thực hiện tại khu vực 181 - 197 Điện Biên Phủ. Đồng thời, tại khu vực chung cư Mỹ Phước, các đơn vị đã phối hợp địa phương làm đường công vụ băng rạch để bổ sung thêm mũi thi công, tận dụng thời gian chờ mặt bằng.

Trước những vướng mắc hiện hữu, chủ đầu tư kiến nghị các địa phương đẩy nhanh tiến độ bồi thường, bàn giao mặt bằng trong tháng 5.2026 để các nhà thầu có thể triển khai đồng loạt.

Trong trường hợp chưa thể bàn giao toàn bộ, đề xuất cho phép tiếp nhận từng phần để tổ chức thi công cuốn chiếu, tránh lãng phí thời gian và nguồn lực.

Theo kế hoạch, nếu được bàn giao đầy đủ mặt bằng, gói thầu XL-03 có thể hoàn thành vào tháng 11.2026. Hai gói thầu còn lại dự kiến hoàn thành vào năm 2028.

Trước đó, tháng 3.2026, ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM đã trực tiếp thị sát dự án và yêu cầu các địa phương hoàn tất bàn giao mặt bằng chậm nhất vào cuối tháng 6.2026. Trong thời gian này, chính quyền cơ sở phải tăng cường vận động người dân nhận bồi thường, bố trí tái định cư hoặc tạm cư.

Đối với các trường hợp đã nhận tiền nhưng chưa bàn giao mặt bằng, thành phố yêu cầu kiên quyết thực hiện cưỡng chế theo quy định. Lãnh đạo các phường sẽ phải chịu trách nhiệm trước UBND TPHCM nếu không hoàn thành công tác bàn giao đúng thời hạn.