Mưa lớn kéo dài, nông dân Cà Mau lao đao vì lúa Hè Thu muộn

Lúa chín chìm trong nước, nông dân đứng ngồi không yên

Những ngày qua, nhiều cánh đồng lúa Hè Thu ở Cà Mau chìm trong nước khi mưa lớn kéo dài kết hợp triều cường.

Tại ấp Bình Bảo, xã Vĩnh Phước, hơn 5 công lúa của ông Nguyễn Phong Hậu đã chín rộ khoảng 10 ngày nhưng vẫn chưa thu hoạch. Mưa liên tục khiến lúa bắt đầu đổ ngã.

Theo ông Hậu, việc thu hoạch chậm một phần do phải chờ thương lái chốt giá, bao tiêu.

Ông Võ Văn Thắm (ngụ ấp Vĩnh Hồng, xã Vĩnh Thanh) cho biết giá lúa hiện khoảng 5.600 đồng/kg, trong khi chi phí sản xuất tăng nên vụ này gia đình gần như không có lãi. Mưa lớn kéo dài càng khiến việc thu hoạch đình trệ.

Đây không phải lần đầu nông dân đối mặt với rủi ro do mưa vào cuối vụ Hè Thu. Tuy vậy, nhiều hộ vẫn tiếp tục sản xuất bởi đây là vụ lúa quan trọng, người dân đã có kinh nghiệm chủ động nguồn nước, đầu tư ô đê bao khép kín.

“Chúng tôi có ô đê bao nên cũng an tâm sản xuất. Nếu mưa ít thì không ảnh hưởng gì. Không ngờ năm nay mưa nhiều quá, nước thoát không kịp”, ông Thắm chia sẻ.

Thực tế, vụ Hè Thu thường xuống giống và thu hoạch vào thời điểm thời tiết có nhiều diễn biến bất lợi. Năm nay, rủi ro càng rõ khi mưa lớn trên diện rộng từ ngày 19 đến 25.9 kết hợp triều cường gây ngập nhiều khu vực sản xuất.

Theo thống kê của tỉnh, mưa lớn đã ảnh hưởng khoảng 5.200ha lúa - tôm, lúa mùa và khoảng 5.300ha diện tích nuôi thủy sản; trong đó có khoảng 1.700ha lúa Hè Thu bị ảnh hưởng tại các xã Khánh Lâm, Khánh Hưng.

Tại xã Vĩnh Thanh, đến nay đã thu hoạch 6.008/6.295ha lúa Hè Thu, đạt 95,44%. Tuy nhiên, 287ha còn lại đang đối mặt nguy cơ ngập úng, đổ ngã nếu mưa tiếp tục kéo dài.

Bí thư xã Vĩnh Thanh Ngô Nguyên Phong cho biết, địa phương đang chủ động bơm tiêu nước, huy động máy gặt, kiến nghị vận hành cống để hạ mực nước trên kênh, đồng thời đầu tư các ô đê bao khép kín.

Không thể để lúa Hè Thu năm nào cũng chịu thiệt hại

Không chỉ đối mặt với mưa ngập, nông dân còn chịu sức ép từ giá lúa giảm, năng suất thấp và đầu ra thiếu ổn định.

Chủ tịch UBND xã Trần Văn Thời cho biết, khó khăn lớn là liên kết tiêu thụ còn hạn chế. Phần lớn nông dân vẫn tự thỏa thuận với thương lái, trong khi địa phương có 12 hợp tác xã đang hoạt động nhưng chỉ 3 hợp tác xã có liên kết bao tiêu.

Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Cà Mau Nguyễn Hoàng Thoại cho biết, Hội đang tập trung kết nối doanh nghiệp với nông dân, vận động người dân tổ chức lại sản xuất theo hướng giảm chi phí, nâng chất lượng, đồng thời kiến nghị hỗ trợ về tín dụng, vốn, liên kết chuỗi và bảo quản sau thu hoạch.

Theo ông Thoại, về lâu dài cần chuyển từ tư duy “sản xuất được gì thì tìm nơi bán cái đó” sang “thị trường cần gì thì tổ chức sản xuất cái đó”, với sự tham gia đồng bộ của nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và Nhà nước.

Tại hội nghị triển khai các giải pháp ứng phó mưa lớn, ngập úng và triều cường ngày 26.9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử yêu cầu ngành nông nghiệp nghiên cứu, rà soát lại quy hoạch vùng, tiểu vùng sản xuất. Những nơi điều kiện sản xuất không thuận lợi, thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi ngập úng cần khuyến cáo để người dân cân nhắc, không tiếp tục sản xuất lúa theo cách cũ.

Theo ông Lê Văn Sử, không thể để tình trạng lúa Hè Thu năm nào cũng chịu thiệt hại do thời tiết. Sản xuất phải tính đến điều kiện từng vùng, khả năng tiêu thoát nước, thủy lợi và hiệu quả kinh tế.

Trước mắt, tỉnh yêu cầu các địa phương tập trung tiêu thoát nước, vận hành cống, trạm bơm, khơi thông dòng chảy, gia cố bờ bao và huy động máy móc, nhân lực thu hoạch nhanh diện tích lúa đã chín tại các vùng có nguy cơ ngập.