Nguồn nước ngọt toàn cầu suy giảm kéo dài suốt một thập kỷ

Theo AFP, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) thuộc Liên Hợp Quốc cảnh báo chu trình nước của Trái đất đang trở nên ngày càng thất thường, liên tục chuyển từ tình trạng thiếu nước sang dư thừa; đồng thời hiện tượng El Nino được dự báo mạnh chưa từng thấy sẽ làm trầm trọng thêm xu hướng dài hạn này.

Báo cáo thường niên về tình trạng tài nguyên nước toàn cầu của WMO cho thấy, năm 2025 là một trong những năm nóng nhất từng được ghi nhận cũng là một trong những năm khô hạn nhất đối với các dòng sông trên thế giới trong hơn 3 thập kỷ.

Báo cáo cũng chỉ ra lượng nước ngọt dự trữ của Trái đất, bao gồm nước ngầm, nước trong hồ và sông, độ ẩm đất, nước trong thảm thực vật, băng và tuyết, tiếp tục xu hướng suy giảm đã kéo dài khoảng một thập kỷ.

Đáng chú ý, một số yếu tố của chu trình nước như lượng mưa, lưu lượng dòng chảy sông ngòi và độ ẩm đất đang thay đổi rất nhanh chóng theo điều kiện thời tiết chỉ trong vài ngày hoặc vài tuần.

Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo bày tỏ quan ngại trước sự sụt giảm của những nguồn dự trữ có tốc độ biến đổi chậm hơn như nước ngầm và sông băng, vốn được xem là "tài khoản tiết kiệm" của hành tinh.

Theo bà Saulo, các nguồn dự trữ này đóng vai trò như vùng đệm trong những năm thời tiết bất lợi, giúp một đợt hạn hán hoặc một mùa khô không ngay lập tức dẫn đến khủng hoảng nước.

Sông băng cũng đang thu hẹp với tốc độ nhanh. Năm 2025 đánh dấu năm thứ tư liên tiếp các sông băng ở tất cả khu vực trên thế giới mất một lượng băng đáng kể.

WMO ước tính, trong giai đoạn 2023-2025, tổng lượng băng mất đi trên toàn cầu tương đương khoảng 1.400 gigaton nước. Khối lượng này đủ để lấp đầy khoảng 560 triệu bể bơi tiêu chuẩn Olympic và tương đương khoảng một phần ba lượng nước ngọt con người khai thác trên toàn thế giới mỗi năm.

Nước ngầm cũng ghi nhận xu hướng đáng chú ý. Gần hai phần ba số giếng được theo dõi trên thế giới có mực nước nằm ngoài phạm vi thông thường trong lịch sử vào năm 2025. Điều này diễn ra song song với sự gia tăng của "các thảm họa liên quan đến nước".

Một trong những yếu tố được WMO đặc biệt lưu ý là El Nino. Hiện tượng này được dự báo có thể mạnh nhất kể từ khi các số liệu có thể so sánh bắt đầu được ghi nhận cách đây khoảng 40 năm. Tổng Thư ký WMO cảnh báo El Nino mạnh lên sẽ làm tăng nguy cơ hạn hán tại một số khu vực và lũ lụt ở những nơi khác.

Trước những biến động của chu trình nước, WMO nhấn mạnh sự cần thiết của việc chia sẻ dữ liệu và phối hợp cảnh báo sớm giữa các quốc gia, bởi những thay đổi về nguồn nước có thể gây tác động vượt ra ngoài biên giới.