Cảnh báo khủng hoảng béo phì ở trẻ em trên toàn cầu

Một báo cáo quốc tế mới công bố đã đưa ra cảnh báo đáng chú ý về xu hướng gia tăng béo phì ở trẻ em trên toàn cầu. Theo dự báo, nếu không có những biện pháp can thiệp mạnh mẽ, đến năm 2040 thế giới có thể có hơn 220 triệu trẻ em mắc béo phì.

Báo cáo do Liên đoàn Béo phì Thế giới công bố cho thấy tình trạng thừa cân và béo phì ở trẻ em đang tăng nhanh tại nhiều khu vực. Các chuyên gia cho rằng xu hướng này phản ánh những thay đổi trong môi trường sống, chế độ ăn uống và mức độ vận động của trẻ em trong nhiều năm qua.

Dữ liệu cho thấy vào năm 2025, toàn thế giới có khoảng 180 triệu trẻ em bị béo phì. Tuy nhiên, nếu các xu hướng hiện nay tiếp tục, đến năm 2040 con số này có thể tăng lên khoảng 227 triệu trẻ em trong độ tuổi từ 5 đến 19. Đồng thời, hơn 500 triệu trẻ em được dự báo sẽ rơi vào nhóm thừa cân.

Theo Bản đồ Béo phì Thế giới năm 2026, số lượng trẻ em có chỉ số khối cơ thể (BMI) cao đang gia tăng nhanh chóng. Điều này đồng nghĩa với việc khoảng 120 triệu trẻ em trong độ tuổi đi học có thể sớm xuất hiện những dấu hiệu ban đầu của các bệnh mãn tính liên quan đến cân nặng.

BMI là chỉ số được sử dụng rộng rãi để đánh giá tình trạng cân nặng của cơ thể. Một người được xếp vào nhóm béo phì khi BMI từ 30 trở lên, trong khi mức trên 25 được coi là thừa cân. Chỉ số BMI cao trong thời gian dài có thể liên quan đến nhiều bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường hoặc tăng huyết áp.

Bà Johanna Ralston, Giám đốc điều hành Liên đoàn Béo phì Thế giới, cho rằng sự gia tăng béo phì ở trẻ em phản ánh việc cộng đồng quốc tế chưa có những phản ứng đủ mạnh trước vấn đề này. Theo bà, không nên coi béo phì là vấn đề cá nhân mà cần nhìn nhận đây là một thách thức về sức khỏe cộng đồng.

Bà nhấn mạnh việc để cả một thế hệ lớn lên với nguy cơ cao mắc các bệnh mãn tính là điều đáng lo ngại. Những bệnh này có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống và hệ thống y tế của nhiều quốc gia.

Số liệu trong báo cáo cho thấy sự phân bố béo phì ở trẻ em không đồng đều giữa các quốc gia. Trung Quốc hiện là nước có số trẻ em có BMI cao nhiều nhất, với khoảng 62 triệu em. Ấn Độ đứng thứ hai với khoảng 41 triệu trẻ.

Mỹ đứng thứ ba với khoảng 27 triệu trẻ em có chỉ số BMI cao. Điều này đồng nghĩa với việc cứ năm trẻ em ở Mỹ thì có hai em thuộc nhóm thừa cân hoặc béo phì.

Tại Anh, khoảng 3,8 triệu trẻ em được ghi nhận có BMI cao, mức cao nhất từ trước tới nay. Con số này khiến Anh trở thành một trong những quốc gia có tỷ lệ trẻ em thừa cân và béo phì cao tại châu Âu, với tỷ lệ cao gần gấp đôi so với Pháp và Italy.

Báo cáo cũng đưa ra dự báo về các rủi ro sức khỏe trong tương lai. Tại Anh, đến năm 2040 có thể có khoảng 370.000 trẻ em từ 5 đến 19 tuổi xuất hiện dấu hiệu sớm của bệnh tim mạch. Ngoài ra, khoảng 271.000 trẻ có thể có dấu hiệu tăng huyết áp.

Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo là sự khác biệt giữa các khu vực trên thế giới. Trong số các quốc gia có hơn một nửa số trẻ em trong độ tuổi đi học bị thừa cân hoặc béo phì, phần lớn nằm ở khu vực Tây Thái Bình Dương và châu Mỹ.

Trong khi đó, tốc độ gia tăng nhanh nhất lại đang xuất hiện tại nhiều quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Điều này cho thấy béo phì ở trẻ em không còn là vấn đề riêng của các nước giàu mà đang trở thành thách thức toàn cầu.

Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân của xu hướng này có liên quan đến nhiều yếu tố. Chế độ ăn nhiều đường và chất béo, sự phổ biến của thực phẩm chế biến sẵn, cùng với việc trẻ em ít vận động hơn là những yếu tố thường được nhắc đến.

Báo cáo kêu gọi các chính phủ tăng cường nỗ lực để xây dựng môi trường sống lành mạnh hơn cho trẻ em. Một số biện pháp được đề xuất bao gồm áp thuế đối với đồ uống có đường, hạn chế quảng cáo thực phẩm không lành mạnh và thúc đẩy các hoạt động thể chất trong trường học.

Tiến sĩ Kremlin Wickramasinghe, cố vấn khu vực về dinh dưỡng và hoạt động thể chất của Tổ chức Y tế Thế giới tại châu Âu, cho rằng béo phì ở trẻ em phản ánh những hạn chế trong môi trường sống hiện nay. Theo ông, trẻ em thường xuyên tiếp xúc với quảng cáo thực phẩm không lành mạnh và có ít cơ hội vận động hơn.

Ông cho rằng các chính phủ cần áp dụng quy định bắt buộc để hạn chế tiếp thị thực phẩm không lành mạnh dành cho trẻ em. Theo ông, nhiều quốc gia hiện vẫn cho phép ngành công nghiệp thực phẩm quảng bá sản phẩm tới trẻ em mà không có những giới hạn chặt chẽ.

Bà Katharine Jenner, Giám đốc điều hành Liên minh Sức khỏe Béo phì, cũng cho rằng xu hướng gia tăng béo phì ở trẻ em không phải là điều tất yếu. Theo bà, nếu các chính sách phù hợp được triển khai sớm, nhiều nguy cơ sức khỏe có thể được giảm bớt.

Bà cho rằng những dự báo về các dấu hiệu sớm của bệnh tim mạch và tăng huyết áp ở trẻ em là lời cảnh báo rõ ràng về hậu quả lâu dài nếu các biện pháp phòng ngừa không được thực hiện kịp thời.

Tại Anh, chính phủ cho biết đã triển khai một số biện pháp nhằm cải thiện môi trường dinh dưỡng cho trẻ em. Một trong những chính sách đáng chú ý là hạn chế quảng cáo đồ ăn nhanh trên truyền hình trước 21 giờ và trên các nền tảng trực tuyến.

Theo Bộ Y tế và Chăm sóc Xã hội Anh, chính sách này được kỳ vọng có thể giúp loại bỏ khoảng 7,2 tỷ calo mỗi năm khỏi chế độ ăn của trẻ em. Ngoài ra, chính quyền địa phương cũng được trao thêm quyền hạn để hạn chế việc mở các cửa hàng thức ăn nhanh gần trường học.

Theo The Guardian