• :
  • :

Không hút thuốc, vẫn có thể mắc bệnh vì khói thuốc

Không hút thuốc vẫn có nguy cơ mắc ung thư phổi và nhiều bệnh nguy hiểm nếu thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động.

Không hút thuốc, vẫn có thể mắc bệnh vì khói thuốc

Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh. Ảnh: Thuỳ Dương

Môi trường không khói thuốc chuyển biến tích cực sau 13 năm

Tại Việt Nam, theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá gây hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm tại Việt Nam, trong đó khoảng 84.500 ca do hút thuốc chủ động và 18.800 ca do hút thuốc thụ động. Thiệt hại kinh tế ước tính 108.000 tỉ đồng mỗi năm, cao gấp hơn 5 lần nguồn thu thuế thuốc lá.

Những con số này cho thấy, thuốc lá đe dọa sức khỏe không chỉ người hút mà cả những người xung quanh.

Theo thống kê của Bộ Y tế, sau 13 năm triển khai Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, môi trường không khói thuốc đã có nhiều chuyển biến tích cực tại bệnh viện, trường học, cơ quan hành chính và phương tiện giao thông công cộng.

Tỉ lệ phơi nhiễm khói thuốc thụ động năm 2024 đã giảm tại hầu hết các địa điểm so với năm 2010. Cụ thể, tỉ lệ này giảm từ 55,9% xuống 22,4% tại nơi làm việc; từ 23,6% xuống 22,6% tại cơ sở y tế; từ 54,3% xuống 35,6% tại trường trung cấp, cao đẳng, đại học; từ 34,4% xuống 22,9% trên phương tiện giao thông công cộng; từ 84,9% xuống 67,3% tại nhà hàng, quán ăn và từ 73,1% xuống 44,9% tại gia đình.

Tuy nhiên, tình trạng hút thuốc vẫn phổ biến tại nơi công cộng. Việc kiểm tra, nhắc nhở và xử lý vi phạm chưa thường xuyên.

Hút thuốc thụ động làm gia tăng nguy cơ ung thư phổi

Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương - Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Không chỉ người trực tiếp hút thuốc, những người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động cũng có nguy cơ mắc bệnh.

Trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người mắc bệnh hô hấp mạn tính là những nhóm dễ bị tổn thương do khói thuốc. Đáng chú ý, người lao động tại nhà hàng, khách sạn, quán bar, karaoke có nguy cơ phơi nhiễm kéo dài.

TS Angela Pratt - Trưởng Văn phòng WHO tại Việt Nam - khẳng định, không có mức phơi nhiễm khói thuốc thụ động nào được xem là an toàn. Khói thuốc chứa nhiều chất độc hại, có thể gây ung thư, bệnh tim mạch và các bệnh lý nghiêm trọng khác.

Cần xóa bỏ khoảng trống trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại Việt Nam.

Tuy nhiên, việc duy trì các khu vực hút thuốc riêng trong nhà tại một số khách sạn, quán bar, karaoke, vũ trường và phương tiện giao thông vẫn tạo ra những khoảng trống trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Trên thực tế, khói thuốc có thể lan sang các không gian xung quanh, khiến người lao động và khách hàng không hút thuốc vẫn phải tiếp xúc với chất độc hại.

Người dân sử dụng thuốc lá điện tử một cách công khai ngay cả ở ngoài mặt phố. Ảnh: Nhóm PV
Người dân sử dụng thuốc lá điện tử một cách công khai ngay cả ở ngoài mặt phố. Ảnh: Nhóm PV

Là cơ sở y tế tuyến cuối, tập trung đông bệnh nhân và người nhà, Bệnh viện Bạch Mai xác định xây dựng môi trường không khói thuốc là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm an toàn trong khám, chữa bệnh.

Từ năm 2015, bệnh viện đã triển khai hệ thống tư vấn cai nghiện thuốc lá, bao gồm tư vấn trực tiếp, đào tạo nhân lực và tổng đài miễn phí 1800 6606. Tính đến hết quý III.2026, tổng đài đã thực hiện 97.008 lượt tư vấn, lập 37.553 hồ sơ theo dõi, hỗ trợ người dân cai nghiện thuốc lá.

Qua khảo sát của Bộ Y tế ghi nhận những kết quả tích cực trong công tác truyền thông, bố trí biển cấm hút thuốc và tổ chức ký cam kết thực hiện quy định không khói thuốc. Tuy nhiên, tình trạng hút thuốc vẫn xuất hiện tại một số khu vực ngoài trời, nhất là nơi tập trung đông người nhà bệnh nhân.

PGS.TS Vũ Văn Giáp - Phó Giám đốc phụ trách điều hành Bệnh viện Bạch Mai - cho hay, bệnh viện sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm và ứng dụng công nghệ để phát hiện, nhắc nhở người hút thuốc tại khu vực cấm.

Phòng, chống tác hại thuốc lá cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi người cần nói không với thuốc lá, không hút thuốc nơi công cộng, góp phần xây dựng môi trường không khói thuốc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và các thế hệ tương lai.